USA Google và giấc mơ thay thế smartphone bằng cặp kính AI

[Gibbs]

Từ thói quen “mò điện thoại” tới tham vọng mới của Google

Một ngày bạn với tay bao nhiêu lần để mở khóa điện thoại, xem đường, nhận cuộc gọi video hay gõ vội một câu hỏi trên Google? Có lẽ là quá nhiều để còn đếm được. Google muốn thay đổi chính thói quen đó. Gã khổng lồ tìm kiếm đang đặt cược vào một thế hệ kính thông minh mới, dùng trí tuệ nhân tạo để kéo mọi thao tác quen thuộc trên smartphone lên ngay trước mắt người dùng, thông qua camera, micro và một màn hình nhỏ nằm trong tròng kính.

Tại hội nghị I/O và trong buổi trình diễn riêng với giới báo chí, Google lần đầu cho thấy bức tranh rõ ràng hơn về cặp kính chạy nền tảng Android XR và trợ lý Gemini AI. Nếu thành công, đây có thể là bước chuyển tiếp từ “kỷ nguyên nhìn xuống màn hình” sang “kỷ nguyên nhìn thẳng ra thế giới” nhưng vẫn được AI thì thầm vào tai.

Bài học cay đắng từ Google Glass và áp lực của làn sóng mới

Cách đây gần một thập kỷ, Google Glass từng gây sốt rồi rơi tự do: xấu, đắt, ít tính năng, lại gợi lên nỗi sợ bị quay lén mọi lúc mọi nơi. Phản ứng dữ dội của xã hội khiến dự án coi như chết lâm sàng. Lần trở lại này, Google thừa nhận đã học được bài học đó. Kính mới trông giống kính cận bình thường hơn, được hợp tác sản xuất cùng các hãng thời trang như Warby Parker, Gentle Monster. Trên gọng kính có đèn báo mỗi khi camera hoặc mô hình chỉnh sửa ảnh AI hoạt động, và người dùng có thể xóa lịch sử tương tác ngay trong ứng dụng.

Áp lực cạnh tranh cũng khác hẳn so với thời Google Glass. Meta khoe rằng dòng Ray-Ban thông minh mới “bán sạch trong gần như mọi cửa hàng chỉ sau 48 giờ”, chứng tỏ nhu cầu dành cho thiết bị đeo thông minh là có thật. Nhưng cũng chính Meta, cùng hàng loạt hãng khác, đã từng thất bại khi cố biến kính VR và AR thành món đồ mỗi nhà đều phải có. Google bước vào một thị trường vừa đầy hứa hẹn, vừa rải rác xác của những cuộc thử nghiệm dở dang.

Khi kính biết trả lời, dịch tiếng, chỉ đường và… “hóa phép” căn phòng

Về cơ bản, kính thông minh của Google cho phép làm những việc quen thuộc mà không cần chạm tay vào điện thoại: chụp ảnh, nhận chỉ đường, trả lời cuộc gọi, tra cứu thông tin về vật thể ngay trong tầm nhìn. Người đeo có thể nhìn một kệ sách và hỏi Gemini: “Có cần đọc các phần trước của bộ truyện này không?” hay liếc qua quầy rau củ và hỏi “Mấy quả ớt này có cay không?”.

Trong bản demo mới, Google còn cho thấy sức mạnh “ảo thuật” của AI hình ảnh: chỉ cần chụp căn phòng, ra lệnh bằng giọng nói, bức ảnh lập tức được biến thành khung cảnh Bắc Cực với băng tuyết và tuần lộc – tất cả diễn ra trong tích tắc. Hấp dẫn, nhưng cũng gây rợn người vì khả năng chụp, chỉnh sửa và “làm giả” hình ảnh nhanh đến mức mọi ranh giới thực – ảo trở nên mong manh.

Không thay thế smartphone, nhưng làm tốt hơn ở vài việc

Google không mơ mộng rằng kính sẽ giết chết smartphone. Ngay chính giám đốc phụ trách Android XR cũng thừa nhận điện thoại vẫn là trung tâm của đời sống kỹ thuật số trong tương lai gần. Nhưng kính có thể làm tốt hơn ở những tình huống nhất định.

Khi đi bộ trong thành phố lạ, thay vì dán mắt vào màn hình xem mũi tên, bạn chỉ cần nhìn thẳng và thấy mũi tên nhỏ hiện ngay gần tầm nhìn, bản đồ thu nhỏ sẽ xuất hiện khi liếc xuống. Khi nói chuyện với người dùng ngôn ngữ khác, bạn không phải cúi xuống nhìn dòng dịch; phụ đề có thể xuất hiện ngay trước mắt, đồng thời Gemini thì thầm bản dịch vào tai. Những thao tác đó giúp bạn bớt “tách mình khỏi thế giới” như mỗi lần rút điện thoại ra.

Dĩ nhiên, sự vụng về là khó tránh khỏi. Trong các bản thử, người đeo đôi khi nói khi Gemini chưa “lắng nghe”, hoặc vô tình ngắt lời trợ lý ảo. Những va vấp xã giao kiểu này là lý do vì sao smartphone sẽ chưa biến mất: chúng ta vẫn cần một thiết bị quen thuộc, dễ kiểm soát và ít gây chú ý hơn.

Hai phiên bản kính, mở cửa cho cả iPhone

Google dự tính bán kính ở hai cấu hình: bản đầy đủ với màn hình hiển thị, và bản chỉ có âm thanh – giống một chiếc tai nghe thông minh gắn trong gọng kính. Đáng chú ý, sản phẩm còn tương thích với cả iPhone, cho thấy Google không muốn tự giới hạn mình trong hệ sinh thái Android. Song song đó là một mẫu cao cấp hơn với hai màn hình, đủ sức hiển thị đồ họa chi tiết, nhưng thời điểm ra mắt vẫn được giữ kín.

Giống như Android trên smartphone, Android XR không chỉ phục vụ riêng phần cứng của Google. Samsung, Xreal – hãng chuyên về kính AR – nằm trong nhóm đối tác đầu tiên xây dựng thiết bị dựa trên nền tảng này. Nếu Android từng đưa Google tiến vào “kỷ nguyên di động”, họ hy vọng Android XR sẽ lặp lại kỳ tích đó trong kỷ nguyên kính và headset.

Ranh giới mong manh giữa tiện lợi và “xã hội bị giám sát”

Tuy cố gắng chứng minh đã “thấm bài học” từ Google Glass, Google vẫn không thể né những câu hỏi khó: khi một cặp kính có thể lặng lẽ ghi lại mọi thứ người đeo nhìn thấy, rồi gửi lên đám mây cho AI phân tích, ai sẽ sở hữu những dữ liệu đó? Làm sao để người xung quanh biết mình đang bị chụp hay quay? Đèn báo trên gọng kính là một tín hiệu, nhưng liệu có đủ để xóa nỗi ám ảnh “bị theo dõi”?

Bản thân Google cũng hiểu, kính có thể thất bại chỉ vì xã hội không chấp nhận. Không ai muốn ngồi trong quán cà phê, nhìn quanh đâu đâu cũng thấy kính đen bí ẩn, không biết phía sau đó là mắt người hay cảm biến. Bài toán không chỉ là phần cứng, phần mềm, mà còn là những quy chuẩn ứng xử mới mà công nghệ áp đặt lên đời sống.

Cuộc đánh cược vào tương lai của AI đeo trên mặt

Dẫu vậy, những người như Chi Xu – nhà sáng lập Xreal – vẫn tin “AI là chuyện thật, không phải bong bóng”. Trong mắt họ, kính thông minh kết hợp với mô hình AI như Gemini sẽ là giao diện tự nhiên nhất giữa con người và máy tính trong thập kỷ tới. Thay vì gõ, chạm, vuốt, chúng ta nói, nhìn, chỉ tay, và thiết bị sẽ hiểu.

Google, một lần nữa, chọn đứng trên tuyến đầu của cuộc chơi đó. Nếu kính Android XR với Gemini thành công, gọng kính sẽ trở thành mảnh đất mới cho quảng cáo, dịch vụ, trợ lý cá nhân – bổ sung thêm một “hệ sinh thái” quanh chiếc điện thoại. Còn nếu thất bại, nó chỉ là một chương nữa trong lịch sử những thiết bị “đẹp trong demo, lạ lẫm ngoài đời” của Thung lũng Silicon.

Câu hỏi cuối cùng vẫn thuộc về người dùng: chúng ta có sẵn sàng đeo lên mặt không chỉ một cặp kính, mà là cả thế giới số – với mọi tiện lợi, cám dỗ và rủi ro của nó – hay không?