3 thiên tài trong lịch sử Trung Hoa bị đời sau... phỉ nhổ, gồm những ai?

[pizza]

Ba nhân vật “có tài mà thiếu đức” trong lịch sử Trung Hoa, tài năng của họ khiến người khác khó theo kịp, nhưng nhân phẩm lại không đáng nhắc đến

Lịch sử Trung Hoa chưa bao giờ thiếu thiên tài, nhưng có những người lại tự tay phá hỏng “một ván bài tốt”. Tài năng của họ là thật – cao đến mức người cùng thời cũng phải tự thấy không bằng; nhưng nhân phẩm cũng thật tệ – đến mức hậu thế đọc sử chỉ biết lắc đầu.



Bạn nói họ là người xấu ư? Những việc họ làm quả thực không tốt. Nhưng nói họ vô dụng thì cũng không đúng, bởi thành tựu của họ vẫn còn đó. Vậy vì sao sự tương phản lại lớn đến vậy?

Thái Luân – thiên tài bị cuốn theo số phận
Câu chuyện của Thái Luân phức tạp hơn nhiều người khác, bởi nhiều lúc ông không thể tự quyết định số phận mình.

Năm 12 tuổi, ông vào cung làm hoạn quan – vốn đã là một bi kịch. Thời đó, con nhà nghèo vào cung không phải vì muốn, mà vì không còn con đường nào khác. Một khi đã vào cung, cuộc đời coi như bị giam hãm.

Thái Luân không có lựa chọn, chỉ có thể cố gắng học hỏi và vươn lên. Đến thời Hán Chương Đế, ông được bổ nhiệm làm Tiểu Hoàng Môn, phụ trách truyền đạt chiếu chỉ – một vị trí gần trung tâm quyền lực.

Đến thời Hán Hòa Đế, Thái Luân thăng làm Trung Thường Thị, trực tiếp tham gia chính sự. Lúc này, Đậu Thái hậu và gia tộc họ Đậu nắm quyền lớn, ngay cả hoàng đế cũng bị khống chế.

Thái Luân đứng về phía hoàng đế, góp phần giúp ông giành lại quyền lực. Nhưng cũng trong thời gian này, ông dính vào việc hãm hại Tống quý nhân – mẹ của Hán Hòa Đế. Dù là bị ép buộc hay tự nguyện, kết quả là Tống quý nhân chết, còn Thái Luân thì thăng chức.

Khoảng 35 tuổi, Thái Luân phụ trách chế tạo công cụ, từ đó bắt đầu nghiên cứu vật liệu. Ông nhận ra lụa quá đắt, thẻ tre quá nặng, và bắt đầu thử nghiệm làm giấy từ vỏ cây, giẻ rách, lưới cũ.

Sau gần 7 năm thử nghiệm, ông cải tiến thành công kỹ thuật làm giấy. Năm 42 tuổi, dâng lên hoàng đế, được khen thưởng và phong hầu. “Giấy Thái Hầu” từ đó ra đời, ảnh hưởng sâu sắc đến văn minh nhân loại.

Tưởng rằng cuộc đời sẽ yên ổn, nhưng khi Hán An Đế lên nắm quyền, ông bị thanh toán vì chuyện cũ liên quan đến Tống quý nhân. Ở tuổi 60, Thái Luân chọn uống độc tự vẫn.


Ông để lại phát minh thay đổi thế giới, nhưng cuộc đời lại kết thúc trong bi kịch.

Tống Chi Vấn – tài thơ xuất chúng, nhân cách gây tranh cãi
Tên tuổi Tống Chi Vấn thuộc hàng nổi bật trong thi đàn thời nhà Đường. Ông từ nhỏ đã có thiên phú về thơ, 20 tuổi đỗ tiến sĩ – một thành tích cực kỳ hiếm.

Dưới thời Võ Tắc Thiên, Tống Chi Vấn nhanh chóng nhận ra muốn thăng tiến phải biết nịnh bợ. Nhờ tài thơ, ông được ban thưởng và dần tiến thân.

Ông còn khéo léo dựa vào hai sủng thần Trương Dịch Chi và Trương Xương Tông để củng cố địa vị.

Nhưng sau “Thần Long chính biến”, Võ Tắc Thiên mất quyền, hai người này bị giết, Tống Chi Vấn bị liên lụy và bị đày đi phương Nam.

Trong thời gian chạy trốn, Tống Chi Vấn được bạn là Trương Trọng Chi che chở. Nhưng khi nghe được kế hoạch ám sát Võ Tam Tư, ông đã tố giác toàn bộ.

Kết quả: ân nhân bị giết, còn Tống Chi Vấn thì được phục chức.

Tuy nhiên, khi Đường Huyền Tông lên ngôi và thanh trừng phe cánh cũ, Tống Chi Vấn bị xử tử. Một cái kết mà nhiều người cho là “quả báo”.

Thơ của ông vẫn được lưu truyền, nhưng con người ông thì khó được tôn trọng.

Thẩm Quát – học giả vĩ đại Trung Hoa với vết nhơ khó xóa
Trong lịch sử khoa học Trung Hoa, Thẩm Quát là cái tên có trọng lượng lớn. Ông tinh thông nhiều lĩnh vực: thiên văn, địa lý, vật lý, kỹ thuật…

Ông từng cải tiến thiết bị thiên văn, đề xuất lịch dương, và có nhiều đóng góp khoa học vượt thời đại. Tác phẩm Mộng Khê bút đàm của ông được coi như “bách khoa thư” thời cổ.

Tuy nhiên, ông cũng dính đến vụ án nổi tiếng “Ô đài thi án”.

Khi đến thăm Tô Thức, Thẩm Quát đã mang các bài thơ của Tô Thức về và trình lên triều đình, cho rằng có nội dung châm biếm chính sự. Điều này trở thành một trong những nguyên nhân khiến Tô Thức bị bắt giam và suýt mất mạng.

Dù có tranh cãi về động cơ, nhưng rõ ràng hành động của Thẩm Quát đã góp phần dẫn đến vụ án nghiêm trọng này.

Cuối đời, ông lui về ở ẩn và hoàn thành “Mộng Khê bút đàm”. Tác phẩm này mang lại lợi ích lớn cho hậu thế, nhưng vết nhơ liên quan đến Tô Thức vẫn không thể xóa bỏ.

Kết luận

Ba con người, ba thiên tài xuất chúng. Nhưng ở những thời khắc then chốt, lựa chọn của họ đã phủ bóng lên toàn bộ sự nghiệp.

Lịch sử không phân xử trắng đen tuyệt đối. Nó chỉ ghi lại tất cả – cả công lao lẫn sai lầm – để hậu thế tự đánh giá.

Tài năng dù cao đến đâu, cuối cùng vẫn không thể đứng trên nhân cách.

Vietbf @ Sưu tầm