|
Đà phản công của Ukraine ở miền đông nam đang giảm áp lực lên thành phố Zaporizhzhia và hàng trăm nghìn cư dân nơi đây, dù chiến sự vẫn chưa hạ nhiệt, theo Euromaidanpress.
Theo phân tích của nhà báo quân sự David Axe đăng trên Euromaidanpress ngày 24/3/2026, cục diện chiến trường tại tỉnh Zaporizhzhia đã có sự đảo chiều đáng chú ý chỉ trong vòng vài tháng. Nếu như cuối năm ngoái, lực lượng Nga còn tiến sát mục tiêu chiến lược là thành phố Zaporizhzhia, thì hiện tại họ lại bị “mắc kẹt” tại thị trấn Huliaipole, không thể tiến cũng khó lùi.
Chỉ mới tháng 12/2025, quân Nga vẫn đang duy trì đà tiến công hướng về Zaporizhzhia – đô thị lớn với khoảng 700.000 dân trước chiến tranh. Khi đó, các đơn vị phòng thủ lãnh thổ Ukraine, vốn thiếu thốn trang bị và kiệt sức, đã buộc phải rút khỏi Huliaipole, một nút giao hậu cần quan trọng nằm bên sông Haichur.
Lợi dụng cơ hội này, các đơn vị bộ binh cơ giới Nga nhanh chóng tiến vào Huliaipole, giành quyền kiểm soát phần lớn thị trấn cùng các tuyến tiếp vận xung quanh. Việc chiếm được vị trí then chốt này giúp quân Nga nối dài chuỗi tiến công tại Zaporizhzhia, do các tập đoàn quân hợp thành số 36 và số 5 dẫn dắt, đồng thời mở ra viễn cảnh tiến thẳng về Zaporizhzhia.
Tuy nhiên, bước ngoặt đã xảy ra chỉ sau đó không lâu.
Sự cố liên lạc làm đảo lộn cục diện chiến trường
Đầu tháng 2/2026, một sự kiện bất ngờ đã làm gián đoạn nghiêm trọng năng lực tác chiến của Nga. Hệ thống Starlink – do tỷ phú Elon Musk vận hành – đã vô hiệu hóa hàng nghìn thiết bị đầu cuối mà phía Nga sử dụng, bao gồm cả các thiết bị bị tuồn lậu hoặc chiếm đoạt.
Hệ quả là hàng loạt máy bay không người lái của Nga bị “tê liệt”, trong khi nhiều sở chỉ huy mất liên lạc với lực lượng tiền tuyến.
Sự cố này gây ra tình trạng hỗn loạn trên toàn bộ chiến tuyến dài khoảng 1.200 km, làm suy giảm đáng kể khả năng phối hợp tác chiến của Moscow.
Nhận thấy cơ hội, Ukraine lập tức mở cuộc phản công tại khu vực đông nam.
Phản công đúng thời điểm, Ukraine giành lại thế chủ động
Một cụm tác chiến do Lữ đoàn đổ bộ đường không số 95 dẫn đầu đã nhanh chóng quét sạch “vùng xám” rộng lớn – nơi có thể có hàng trăm binh sĩ Nga xâm nhập – thuộc quyền kiểm soát của Tập đoàn quân hợp thành số 36 của Moscow. Sau đó, lực lượng này tiếp tục chuyển hướng tấn công về phía đông, đánh vào các vị trí phòng thủ kiên cố của Nga.
Chỉ một tháng sau, các đơn vị Ukraine đã áp sát căn cứ tiền phương của Nga tại làng Uspenivka, cách Huliaipole khoảng 14 km về phía bắc. Tại khu vực này, quân Nga không chỉ mất đà tiến công mà còn buộc phải rút lui.
Ở phía nam, quanh Huliaipole, tình hình của Tập đoàn quân hợp thành số 5 cũng không khả quan hơn. Dù không bị đẩy lùi, các đơn vị Nga cũng không thể tiếp tục tiến lên trước sức ép từ các đơn vị tấn công Ukraine, trong đó có Trung đoàn xung kích số 225.
Huliaipole: Từ bàn đạp thành “cái bẫy”
Sau khoảng 6 tuần kể từ khi Ukraine phát động phản công, chiến sự quanh Huliaipole đã chuyển sang trạng thái giằng co. Theo một nhà quan sát quân sự tên Thorkill, khu vực này hiện mang “tính chất chiến tranh vị trí”, khi cả hai bên đều cố gắng tiến lên nhưng không đạt được đột phá đáng kể.
Tuy nhiên, sự khác biệt nằm ở chỗ: Nga đã đánh mất hoàn toàn động lực tiến công ban đầu. Các đơn vị của họ bị suy yếu do tổn thất, thiếu liên lạc và chịu áp lực từ hai hướng – trực diện và sườn phải.
Thành công của Lữ đoàn 95 Ukraine ở khu vực Uspenivka đã tạo hiệu ứng dây chuyền, giúp các đơn vị khác giữ vững phòng tuyến trước sức ép của Nga. Trong bối cảnh đó, lực lượng Nga tại Huliaipole rơi vào tình trạng bị “nhốt chặt” – không thể mở rộng kiểm soát, nhưng cũng khó rút lui an toàn.
Zaporizhzhia tạm “dễ thở” hơn, nhưng chưa an toàn
Việc Nga bị chặn đứng tại Huliaipole mang lại tín hiệu tích cực cho thành phố Zaporizhzhia. So với vài tháng trước, nguy cơ bị tấn công trực tiếp vào thành phố này đã giảm đáng kể.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa Zaporizhzhia hoàn toàn an toàn. Thành phố vẫn là mục tiêu chiến lược của Nga trong bối cảnh cuộc chiến đã bước sang năm thứ năm. Khoảng cách giữa tiền tuyến và thành phố vẫn đủ gần để gây ra mối đe dọa thường trực.
Dù vậy, rõ ràng cục diện đã thay đổi: từ thế bị uy hiếp trực tiếp, Zaporizhzhia hiện đang có thêm “khoảng đệm” chiến lược, nhờ việc Nga bị kìm chân tại Huliaipole.
Bài học chiến trường: thời cơ và hệ thống quyết định cục diện
Diễn biến tại Huliaipole cho thấy một thực tế quan trọng của chiến tranh hiện đại: không chỉ sức mạnh quân sự, mà cả yếu tố thời cơ và hệ thống công nghệ – đặc biệt là liên lạc và trinh sát – có thể quyết định cục diện.
Một sự cố tưởng chừng mang tính kỹ thuật như việc mất kết nối Starlink đã tạo ra hiệu ứng domino, làm suy yếu toàn bộ hệ thống tác chiến của Nga. Trong khi đó, Ukraine đã tận dụng tối đa cơ hội này để tung ra phản công đúng thời điểm.
Kết quả là chỉ trong vòng vài tháng, một mũi tiến công tưởng như có thể đe dọa một thành phố lớn đã bị chặn đứng, thậm chí bị đẩy vào thế bế tắc.
Cục diện đảo chiều, nhưng chiến tranh vẫn còn dài
Việc Nga bị “mắc kẹt” tại Huliaipole là một bước lùi đáng kể trong kế hoạch tiến công Zaporizhzhia của Moscow. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc chiến sự tại khu vực này sẽ sớm kết thúc.
Trong một cuộc chiến kéo dài và tiêu hao như hiện nay, cục diện có thể thay đổi nhanh chóng nếu một trong hai bên tìm được lợi thế mới. Nhưng ít nhất ở thời điểm hiện tại, Ukraine đã giành lại thế chủ động tại một trong những mặt trận quan trọng nhất.
Và với Zaporizhzhia, điều đó đồng nghĩa với một điều đơn giản nhưng quan trọng: thành phố này vẫn đứng vững – và đang ở xa tầm tay của quân Nga hơn so với chỉ vài tháng trước.
|
|