Chính quyền Trump đang âm mưu 'ôm' tiền thuế đã thu bất chấp lệnh tòa

[pizza]

Các quan chức trong chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang gấp rút xây dựng các chiến lược pháp lý nhằm cho phép chính phủ giữ lại hàng tỷ USD tiền thuế quan mà Tòa án Tối cao cho rằng đã bị thu trái pháp luật.

Theo tờ Politico ngày 26/2, năm nguồn tin nắm rõ các cuộc thảo luận cho biết các ý tưởng ban đầu bao gồm ban hành chính sách nhằm ngăn cản doanh nghiệp yêu cầu hoàn tiền, ngăn chính phủ chi trả lại khoản tiền đó hoặc bằng cách khác duy trì ít nhất một phần nguồn thu thuế quan.

Một đề xuất là tuyên bố các khoản thuế quan được thu trong năm 2025 là hợp pháp theo một hệ thống thuế sửa đổi mà chính quyền đang chuẩn bị dựa trên các cơ sở pháp lý khác. Một đề xuất khác cho phép doanh nghiệp không cần xếp hàng chờ hoàn thuế nếu họ đồng ý từ bỏ một phần khoản tiền để nộp lại cho chính phủ.

Các thẩm phán Tòa án Tối cao không nói rõ về cách hoàn tiền cho các doanh nghiệp mà để vấn đề này cho một tòa án cấp dưới xử lý. Điều này khiến ngay cả Tổng thống Trump cũng bối rối khi phát biểu tại cuộc họp báo với phóng viên ngày 20/2. Tổng thống Donald Trump nói: “Họ mất hàng tháng trời để viết một bản ý kiến và thậm chí còn không thảo luận về điểm đó. Tôi đoán vấn đề này sẽ phải tiếp tục kiện tụng trong hai năm tới”.

Tuy nhiên, các luật sư thương mại và những người khác cho rằng Tổng thống Trump có nhiều quyền chủ động hơn những gì ông tuyên bố. Năm 2025, trong các hồ sơ nộp lên tòa án, Bộ Tư pháp Mỹ đã cam kết hoàn trả phí thuế quan, kèm lãi suất, cho các doanh nghiệp khởi kiện nếu chính phủ thua kiện.

Một người cho biết: “Ông Trump đang cố vẽ ra một bức tranh mơ hồ rằng các tòa án chưa quyết định phải làm gì với số tiền đó”, đồng thời nói thêm rằng quy trình hoàn tiền thông thường mất khoảng hai năm rưỡi. Điều đó giúp chính quyền có hai năm trước khi xuất hiện nghi vấn thực sự rằng họ không muốn trả lại số tiền này.

Gần như chắc chắn rằng chiến lược nào mà chính quyền Tổng thống Trump đưa ra nhằm trì hoãn hoàn thuế sẽ bị kiện tại tòa và vấp phải chỉ trích chính trị từ đảng Dân chủ, lực lượng vốn đang tìm cách tận dụng vấn đề này. Tuy nhiên, các cuộc thảo luận cho thấy phán quyết 6-3 đầy tranh cãi của Tòa án Tối cao tuần trước về việc hạn chế thẩm quyền áp thuế của tổng thống khó có thể là lời cuối cùng đối với một vấn đề mà ông Trump đặc biệt quan tâm.

Các cuộc trao đổi cũng cho thấy sự cân bằng khó khăn giữa việc duy trì hơn 133 tỷ USD tiền thuế đã thu từ các nhà nhập khẩu và việc trấn an cộng đồng doanh nghiệp vốn nhiều lần phản ứng gay gắt trước các động thái thương mại của ông.

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, các hiệp hội doanh nghiệp lớn thuộc nhiều lĩnh vực đã yêu cầu ông Trump nhanh chóng hoàn trả các khoản thuế bị tòa bác bỏ. Ngày 23/2, sau khi có phán quyết, FedEx trở thành công ty lớn đầu tiên đệ đơn kiện yêu cầu hoàn trả toàn bộ số thuế đã nộp.

Các luật sư thương mại và chuyên gia hải quan cho rằng cơ chế mà chính quyền đưa ra khó có thể trụ vững trước tòa. Các động thái này cũng có thể nhạy cảm về chính trị và pháp lý, khi các thẩm phán tại Tòa án Thương mại Quốc tế (cơ quan được giao xây dựng lộ trình hoàn thuế) nhiều khả năng sẽ xem xét kỹ lưỡng mọi nỗ lực có vẻ nhằm né tránh hoàn thuế.

Ông Jeffrey Schwab, luật sư của VOS Selections (một trong các công ty khởi kiện chính quyền Mỹ về thuế quan), cho biết: “Rõ ràng các tòa án sẽ không hài lòng nếu chính phủ không chỉ không giữ lời mà còn buộc mọi người phải khởi kiện để được hoàn tiền”.

Các cuộc trao đổi riêng diễn ra trong bối cảnh Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho rằng vấn đề này có thể sẽ do các tòa án cấp dưới xử lý và phát tín hiệu rằng chính quyền sẽ tuân theo quy trình mà các thẩm phán đề ra. Tuy nhiên, thể hiện cam kết với nguyên tắc thuế quan, các quan chức chính quyền cũng nhanh chóng khôi phục thuế và bày tỏ hoài nghi rằng việc hoàn tiền sẽ mang lại lợi ích cho người dân Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 20/2, ông Bessent mô tả việc hoàn tiền thuế là dạng trợ cấp quy mô lớn cho doanh nghiệp. Khi được hỏi về hoàn thuế tại Câu lạc bộ Kinh tế Dallas ngay sau phán quyết, ông Bessent nhận xét: “Tôi có cảm giác người dân Mỹ sẽ không nhìn thấy khoản tiền đó”.

Nguồn thu thuế quan đóng vai trò quan trọng trong chính sách kinh tế của ông Trump trong năm qua. Không chỉ đề xuất sử dụng khoản tiền này để chi trả trực tiếp cho một số người Mỹ, Nhà Trắng còn sử dụng triển vọng thu 4.000 tỷ USD tiền thuế quan trong 10 năm tới để thuyết phục các nghị sĩ theo đường lối thắt chặt tài khóa ủng hộ gói cắt giảm thuế lớn mà đảng Cộng hòa thông qua hồi tháng 7/2025. Nếu không có nguồn thu thuế quan, theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội, dự báo các đợt cắt giảm thuế sẽ làm tăng thêm 3.400 tỷ USD nợ công.

Trong Thông điệp Liên bang, Tổng thống đã vẽ ra viễn cảnh thuế quan trở thành nền tảng kinh tế lâu dài cho các lựa chọn chính sách của chính phủ, nói rằng ông hy vọng một ngày nào đó chúng có thể thay thế thuế thu nhập, dù điều này đòi hỏi mức thuế cao hơn nhiều so với hiện tại.

Tòa án Thương mại Quốc tế đang chuẩn bị xử lý hơn 1.000 vụ việc liên quan đến hoàn tiền thuế khi các nhà nhập khẩu không tham gia vụ kiện thúc đẩy yêu cầu của họ và Bộ Tư pháp cân nhắc cách bảo vệ chương trình nghị sự thương mại của chính quyền.

Nếu các tòa án kết luận rằng thuế quan được áp đặt trái pháp luật, các nhà nhập khẩu nhìn chung sẽ được hoàn tiền thông qua cơ quan hải quan. Đây là một quá trình có thể phức tạp và tốn kém mà các quan chức chính quyền cảnh báo sẽ ảnh hưởng đến tài chính liên bang.

Tuy nhiên, chính quyền vẫn có các công cụ có thể làm chậm hoặc khiến quy trình hoàn tiền trở nên phức tạp hơn. Cơ quan Hải quan có khoảng 10 tháng kể từ khi hàng hóa nhập cảnh để hoàn tất việc xác định thuế và chuyển tiền thu từ nhà nhập khẩu vào Bộ Tài chính Mỹ.

Sau khi quá trình này hoàn tất, việc hoàn tiền cho nhà nhập khẩu sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều. Nếu chính phủ muốn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoàn tiền, họ có thể gia hạn thời hạn này. Giữ nguyên thời hạn hiện tại sẽ khiến doanh nghiệp gặp nhiều trở ngại hơn.

Bộ Tư pháp cũng có thể tác động đến tốc độ hoàn trả thông qua chiến lược tố tụng, tức là kháng cáo các phán quyết bất lợi, ngay cả khi các tòa án cuối cùng xác định rằng thuế quan là trái pháp luật.

Các doanh nghiệp đã chuẩn bị cho một cuộc chiến kéo dài. Các luật sư thương mại đã khuyến nghị khách hàng nhanh chóng nộp đơn kiện để yêu cầu hoàn tiền thuế quan, dự đoán một quy trình phức tạp.

Bà Tami Overby, đối tác tại DGA Government Relations, cho biết: “Không ai dự báo sẽ được hoàn tiền sớm. Ông Trump nói ông dự đoán các vụ kiện sẽ kéo dài nhiều năm và theo tôi điều đó có nghĩa là chính phủ sẽ khiến mọi việc trở nên không hề dễ dàng”.

VietBF@ sưu tập