FRANCE Pháp cấm người dưới 15 tuổi sử dụng Facebook vì quá độc hại

[Gibbs]

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố muốn chính phủ “chạy nhanh thủ tục pháp lý”, để lệnh cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội kịp có hiệu lực trước khi năm học mới bắt đầu vào tháng 9.

Trong một video được phát đi tối thứ Bảy, Macron nhấn mạnh bằng giọng điệu gần như một lời cảnh báo: “Bộ não của trẻ em và thanh thiếu niên không phải để bán. Cảm xúc của các em cũng không phải để mua bán hay bị thao túng – dù bởi nền tảng Mỹ hay thuật toán Trung Quốc.”

Ông gọi đây là “một quy tắc rõ ràng”: rõ cho học sinh, rõ cho gia đình và rõ cho giáo viên.

Không chỉ mạng xã hội: Pháp còn muốn “khóa” điện thoại ở trường cấp 3
Điều gây chú ý là Macron không dừng ở việc chặn tài khoản mạng xã hội. Ông còn nói thẳng mục tiêu tiếp theo: cấm điện thoại di động trong các trường trung học (cấp 3).

Thông điệp được đóng gói như một “hàng rào kép”: ở ngoài cổng trường, mạng xã hội bị chặn theo độ tuổi; bước vào lớp học, điện thoại cũng bị loại khỏi bàn học. Một cách nói khác: kéo tuổi thơ ra khỏi “cỗ máy cuộn vô tận”.

Vấn đề nằm ở chỗ… chẳng ai “kiểm tra tuổi” thật sự
Đề án cấm mạng xã hội dưới 15 tuổi tại Pháp đang do nữ dân biểu Laure Miller (đảng Renaissance của Macron) dẫn dắt. Bà nói thẳng điều mà ai cũng biết nhưng lâu nay vẫn “làm ngơ”: gần như không có xác minh tuổi thực sự.

Theo Miller, hiện tại người dùng chỉ cần “tự khai” ngày sinh là có thể vào nền tảng. Kế hoạch của Pháp là dùng việc thực thi nghiêm Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số của châu Âu (DSA) để buộc các nền tảng phải áp dụng xác minh tuổi thật, tức người dùng phải chứng minh mình trên hay dưới 15 tuổi ngay khi truy cập.

Bà thừa nhận sẽ “luôn có cách lách”, nhưng Pháp phải “đặt chân vào cửa” trong cuộc chiến bảo vệ trẻ vị thành niên trên không gian số: làm được bước kiểm soát tối thiểu, mọi thứ sẽ đổi khác.

Làn sóng phương Tây: Úc làm trước, Anh đang cân nhắc
Pháp không đi một mình. Nhiều nước phương Tây đang tìm cách dựng luật “chắn sóng” trước các nguy cơ từ mạng xã hội đối với trẻ nhỏ.

Úc từng gây tiếng vang với đạo luật ban hành vào tháng 12, cấm nhóm dưới 16 tuổi có tài khoản trên các nền tảng như Instagram, TikTok, Facebook… Sau đó, Thủ tướng Anthony Albanese cho biết đã có hơn 4,7 triệu tài khoản bị cho là thuộc nhóm dưới 16 tuổi bị vô hiệu hóa hoặc gỡ bỏ.

Ở Anh, chính phủ cũng tuyên bố đang xem xét nhiều biện pháp nhằm giữ trẻ an toàn trên mạng, trong đó có phương án cấm mạng xã hội với người dưới 16 tuổi.

“Hãy để chúng tôi được làm trẻ con” – lý lẽ của Úc và thông điệp gửi teen
Khi giải thích lý do làm mạnh tay, Thủ tướng Úc nói chính phủ buộc phải phản hồi vì “tổn hại xã hội” đã xuất hiện, và đó là trách nhiệm trước lời cầu cứu của phụ huynh, cũng như trước chính tiếng nói của người trẻ: “hãy để chúng tôi được làm trẻ con.”

Ngay trước khi lệnh cấm có hiệu lực, Albanese còn gửi một thông điệp trực diện tới thanh thiếu niên: thay vì bị hút vào màn hình, hãy thử bắt đầu một môn thể thao mới, học một nhạc cụ, hoặc đọc cuốn sách đã nằm im trên kệ từ lâu.

Phản ứng trái chiều: Elon Musk phản đối, nhưng X vẫn tuân thủ
Chủ sở hữu mạng xã hội X, Elon Musk, từng tỏ dấu phản đối vào năm 2024, cho rằng đề xuất kiểu này giống “một cuộc chiến vòng sau” nhằm kiểm soát quyền truy cập Internet của người dân Úc. Dù vậy, X sau đó vẫn tuân thủ các biện pháp theo luật.

Câu chuyện phản ứng cho thấy: tranh cãi sẽ còn dài, nhưng xu hướng “siết” đã chạy trước tranh luận.

Một cuốn sách châm ngòi: “Thế hệ lo âu” và cú hích thành luật
Đằng sau lệnh cấm của Úc còn có một “mồi lửa” bất ngờ: cuốn sách “The Anxious Generation” của nhà tâm lý xã hội người Mỹ Jonathan Haidt, xuất bản năm 2024. Nội dung chính của sách lập luận rằng mạng xã hội đã bào mòn sức khỏe tinh thần của trẻ em.

Câu chuyện được kể lại như một cảnh đời thường: vợ của Thủ hiến bang Nam Úc Peter Malinauskas đọc sách, rồi mỗi tối tóm tắt cho chồng nghe và thúc: “Ông phải làm gì đó đi.” Từ những “bản tóm tắt ban đêm” ấy, Malinauskas cho soạn dự thảo luật cấp bang, rồi nó trở thành một chiến dịch ở cấp liên bang.

Haidt tóm gọn lập luận cốt lõi: chúng ta đã bảo bọc trẻ quá mức ở đời thực, nhưng lại buông lỏng quá mức trên mạng – sai ở cả hai phía. Giải pháp ông đưa ra cũng rõ ràng: cấm smartphone trong trường học và hạn chế mạng xã hội với nhóm dưới 16.

Paris đang đặt một “lằn ranh” mới
Khi Macron nói “cảm xúc của trẻ em không phải để bị thao túng”, ông đang mô tả một cuộc chiến không có khói súng: cuộc chiến giành lại sự tập trung, giành lại tuổi thơ, giành lại năng lực tự chủ trước thuật toán.

Nếu Pháp kịp hoàn tất thủ tục để áp dụng trước tháng 9, đó sẽ là một thông điệp mạnh: lớp học không chỉ là nơi dạy chữ, mà còn là nơi dựng rào cho tâm trí. Và mạng xã hội, dù quyền lực đến đâu, cũng sẽ bị buộc phải trả lời câu hỏi tưởng như đơn giản: ai đang đứng ở bên kia màn hình – một người trưởng thành, hay một đứa trẻ?

thôi chết rồi, bị ghiền rồi thì làm sao cho "cai" đây, thật khó xử cho đám trẻ lở dại quẹt iPad, iPhone từ lúc bé??? chắc lại có chuyện nỗi loạn nữa của đám trẻ này nếu không có ai ra tay cứu bồ?? phen này bọn Tàu sẽ cho dẹp tiệm hãng xưởng vì có sản xuất ra cũng sẽ không bán được nhiều nữa đâu!! chết cả làng!