Bất ngờ Mỹ đổi giọng về Ukraine, ông Trump sẽ dùng cây gậy hay củ cà rốt với Nga?

[pizza]

Chính quyền Tổng thống Trump sẽ dùng cây gậy hay củ cà rốt để thuyết phục Nga chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán và nhanh chóng chấm dứt xung đột ở Ukraine.
Chính quyền ông Trump âm thầm đổi giọng
Trong chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ, ông Donald Trump từng nhiều lần tuyên bố đầy tự tin rằng ông có thể chấm dứt xung đột Nga - Ukraine chỉ trong 24 giờ. Tuy nhiên, gần 3 tháng sau khi bước vào nhiệm kỳ thứ hai, điều đó rõ ràng vẫn chưa xảy ra. Đến tháng 3, khi quy mô và mức độ phức tạp của vấn đề dần lộ rõ, giọng điệu từ chính quyền Tổng thống Trump đã thay đổi một cách âm thầm: Trong cuộc gặp với các phái đoàn từ Moscow và Kiev tại Trung Đông, các đại diện của ông Trump đã bày tỏ sự lạc quan rằng một thỏa thuận đình chiến có thể đạt được "trong vài tuần tới".

Theo nhiều nguồn tin, Nhà Trắng từng kỳ vọng có thể đạt được một thỏa thuận hòa bình trước Lễ Phục sinh. Với ông Trump, giá trị biểu tượng của một thành tựu như vậy sẽ mang ý nghĩa vô cùng đặc biệt. Năm nay Lễ Phục sinh cũng đánh dấu tròn 3 tháng kể từ khi ông Trump quay lại Nhà Trắng. Nếu có thể kết thúc cuộc xung đột Nga - Ukraine đúng dịp này, đó hẳn là một chiến thắng ngoại giao mang tính biểu tượng lớn cho Tổng thống Mỹ.

Tuy nhiên, khi chưa đầy một tuần nữa là đến Lễ Phục sinh, tham vọng của ông Trump về một thỏa thuận hòa bình vào dịp này đã cho thấy đây là điều không tưởng.

Nga vừa phát động một cuộc tổng tấn công mùa xuân mới ở miền Bắc Ukraine với hơn 67.000 binh sĩ được huy động nhằm chiếm thành phố Sumy. Tổng thống Vladimir Putin vẫn chưa cho thấy bất kỳ dấu hiệu nào thể hiện ông sẽ nhượng bộ trong những điều kiện tối đa mà Nga đưa ra cho một thỏa thuận đình chiến, cụ thể là việc Ukraine phải phi quân sự hóa, cam kết không gia nhập NATO và công nhận các vùng lãnh thổ Nga tuyên bố sáp nhập. Ukraine đã nhiều lần khẳng định sẽ không bao giờ chấp nhận những điều kiện đó như một phần của bất kỳ lệnh ngừng bắn nào với Moscow.

Bất chấp lệnh ngừng bắn một phần đạt được trong 30 ngày, theo đó Nga và Ukraine sẽ dừng tấn công vào các cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau mặc dù hai bên liên tục cáo buộc nhau vi phạm, thực tế là ông Trump vẫn chưa tiến gần mục tiêu buộc Điện Kremlin phải ngồi vào bàn đàm phán. Ngày 11/4, Đặc phái viên của Tổng thống Trump tại Trung Đông là ông Steve Witkoff đã trở về sau cuộc gặp với Tổng thống Putin tại St. Petersburg nhưng dường như không thu về kết quả nào đáng kể.

Nga sẽ nhận cây gậy hay củ cà rốt?
Khi cuộc gặp giữa ông Steve Witkoff và Tổng thống Putin đang diễn ra, ông Trump đã đăng tải trên mạng xã hội Truth Social kêu gọi Nga "bắt đầu hành động" để đạt được thỏa thuận. Phát biểu trên chuyên cơ Không lực Một ngày 12/4, Tổng thống Mỹ cho biết, các cuộc thảo luận đang diễn ra “ổn thỏa" mặc dù " sẽ đến lúc bạn phải quyết định hành động hoặc im lặng".

Rõ ràng ông Trump đang ngày càng mất kiên nhẫn trước việc Nga kéo dài các cuộc đàm phán. Đồng thời, theo một số nhà quan sát, ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy ông Trump quan tâm đến việc đạt được thỏa thuận với Tổng thống Putin hơn là nội dung cụ thể của thỏa thuận đó, hoặc những hệ quả mà nó có thể mang lại cho Ukraine.

Thậm chí, cuối tuần qua, ông Keith Kellogg - đặc phái viên của Tổng thống Trump về vấn đề Ukraine đã gợi ý rằng, như một phần của thỏa thuận hòa bình, Ukraine có thể bị chia cắt "giống như Berlin sau Thế chiến II". Theo ông, Anh và Pháp, đáng chú ý là không có Mỹ, có thể kiểm soát khu vực phía Tây Ukraine để đảm bảo lệnh ngừng bắn trong khi Ukraine sẽ có một vùng riêng và Nga sẽ được giao kiểm soát các vùng lãnh thổ phía Đông. Một vùng phi quân sự rộng gần 30km sẽ được thiết lập để ngăn cách các lực lượng của Moscow và Kiev.

Một số nhà phân tích nhận định, điều mà ông Kellogg không nói thẳng ra là kế hoạch phân chia Ukraine theo kiểu "Berlin sau Thế chiến II" thực chất đồng nghĩa chấp nhận với yêu cầu của Tổng thống Putin về việc công nhận quyền kiểm soát đối với 4 vùng lãnh thổ mà nước này tuyên bố sáp nhập gồm: Lugansk, Donetsk, Zaporizhzhia và Kherson. Ông chỉ là người mới đây nhất trong hàng loạt nhân vật thân cận của ông Trump công khai nhượng bộ các yêu cầu của Điện Kremlin.

Trước đó vào tháng 2/2025, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố việc Ukraine gia nhập NATO là điều "không thực tế". Đáng chú ý, Đặc phái viên Witkoff cũng nói với ông Trump hồi tuần trước rằng cách nhanh nhất để kết thúc xung đột là trao quyền kiểm soát 4 vùng lãnh thổ trên cho Tổng thống Putin.

Liệu đây có phải là những "củ cà rốt" mà đội ngũ của ông Trump đang hy vọng có thể dùng để thuyết phục Tổng thống Putin ngồi vào bàn đàm phán hay không. Nếu đúng vậy thì chiến thuật này khó có khả năng thành công bởi nếu ta đã tung ra những quân bài tốt nhất trước cả khi các cuộc thương lượng bắt đầu thì khó có thể đòi hỏi những nhượng bộ đáng kể từ đối phương. Theo một số nhà quan sát, đối với một người luôn tự hào là bậc thầy của nghệ thuật đàm phán như ông Trump, đây thực sự là bước đi khó hiểu.

Theo đó, họ cho rằng, chưa cần nói đến việc thuyết phục Nga ký vào một thỏa thuận ngừng bắn, những đề xuất từ đội ngũ của ông Trump có thể khiến Điện Kremlin cân nhắc họ có thể đòi hỏi thêm gì được nữa. Hiện nay cục diện chiến trường đang nghiêng về phía Nga. Rõ ràng, Moscow chứ không phải Kiev hay Washington, mới là bên nắm thế chủ động.

Tất nhiên, Tổng thống Trump vẫn còn một số quân bài trong tay khi ông được cho là đang cân nhắc áp lệnh trừng phạt lên các đội tàu bóng tối của Nga nếu không đạt được thỏa thuận ngừng bắn trước cuối tháng này. Nhưng nếu điều đó lại khiến Nga ngày càng xa bàn đàm phán hơn thì Tổng thống Trump có hành động mạnh tay hơn hay không. Không ai dám chắc về điều đó.

VietBF@ sưu tập