Kinh tế thế giới đã có một số chuyển biến tích cực trong tuần. Những quan điểm đa phương về tài chính, tiền tệ giữ vai trò chủ đạo.
Tại Paris, Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc ngân hàng Trung ương của các nước G20 đã kết thúc với thỏa thuận thành lập Bộ chỉ số đo đếm tình trạng cân bằng kinh tế toàn cầu.
Đây là thỏa thuận đa phương quan trọng được thông qua sau những tranh luận "nảy lửa" cũng như thỏa hiệp, nhân nhượng của các nền kinh tế lớn.
Theo thỏa thuận của hội nghị, Bộ chỉ số được xây dựng dựa trên 2 chỉ số quan trọng như mức cân bằng cán cân thanh toán vãng lai và mức cân bằng cán cân thương mại của các nền kinh tế.
Ngoài ra các chỉ báo khác như tỉ lệ nợ công, thâm hụt ngân sách, nợ tư nhân...cũng được bộ chỉ số tính đến để đánh giá thực trạng của từng nền kinh tế.
Mục đích của việc thành lập Bộ chỉ số đo đếm tình trạng cân bằng kinh tế toàn cầu nhằm ngăn ngừa thế giới có thể rơi vào cuộc khủng khoảng tiếp theo.
Có thể nói vào thời điểm hiện nay, xác lập được cơ chế để ngăn ngừa khủng khoảng là một thành công lớn và "không khí hội nghị hết sức thẳng thắn, thậm chí là căng thẳng. Tuy nhiên, kết quả đạt được lại rất dung hòa, đảm bảo lợi ích cho tất cả các bên" như nhận xét của Bộ trưởng Tài chính Pháp Christine Lagarde.
Cũng liên quan đến kinh tế toàn cầu, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) Robert Zoellick trong trả lời phỏng vấn gần đây cho rằng cần thiết lập chế độ tiền tệ toàn cầu mới trong bối cảnh kinh tế thế giới đã có những thay đổi căn bản, đa cực của kinh tế thế giới được mở rộng hơn rất nhiều.
Theo ông Robert Zoellick, cần đặc biệt quan tâm đến những yếu kém của hệ thống tiền tệ hiện nay và dần xác lập hệ thống tiến tệ mới khi vai trò của kinh tế thế giới không chỉ có G7, mà còn có G20 và các nền kinh tế mới nổi khác.
Do vậy cần có sự phối hợp giữa G20 với IMF và WB trong việc xử lý các vấn đề kinh tế phát sinh.
Mỹ: Thông tin mới nhất về tăng trưởng GDP quí 4/2010 của Mỹ không khả quan như dự đoán ban đầu, chỉ đạt 2,8% (dự báo trước đây là 3,2%). Như vậy, GDP cả năm 2010 của Mỹ chỉ đạt 2,8%, thấp hơn một chút so với dự báo là 2,9%.
Nguyên nhân GDP tăng trưởng không đạt như dự báo thuộc về lĩnh vực tiêu dùng khi chỉ đạt 4,1%.
Quí 4/2010 chứng kiến chính quyền Mỹ (cả ở cấp độ liên bang lẫn tiểu bang) lại "bỗng dưng" tiết kiệm khi chi tiêu giảm 2,4% (dự báo chỉ giảm 0,9%).
Về tổng quan, với mức tăng trưởng dưới 3%, kinh tế Mỹ chưa có sự phục hồi rõ nét và càng củng thêm quan điểm ban hành QE2 là cần thiết, là lực đẩy cho kinh tế Mỹ tăng trưởng trong giai đoạn cuối năm 2010 và đầu năm 2011.
Nếu trong thời gian tới thị trường xăng dầu không có chiều hướng giảm thì tăng trưởng của kinh tế Mỹ khó được như dự báo cho dù đã có một số dấu hiệu tích cực trong thời gian vừa qua.
Cũng liên quan đến kinh tế Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Timothy Geithner cho rằng tài chính Mỹ đã mạnh hơn so với giai đoạn trước khủng khoảng. Ông Geithner bày tỏ: "Chúng tôi có thể tự tin khẳng định rằng hiện hệ thống ngân hàng và thị trường tài chính Mỹ chắc chắn khả quan hơn và có thể sẵn sàng đáp ứng được nhu cầu vốn cho đà phục hồi của nền kinh tế".
Phù hợp với nhận định trên, cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC) xác nhận 87,5 tỷ USD là số tiền lợi nhuận của hệ thống ngân hàng trong năm 2010 và chỉ số S&P 500 tăng 64% nếu so với thời điểm tháng 3/2009.
Điều cần biết, có kết quả khả quan nêu trên sau khi nước Mỹ ban hành luật Cải cách phố Wall và triển khai chương trình QE2 nhiều tranh cãi.
Trung Quốc: Trong các nguy cơ đối với kinh tế Trung Quốc tại thời điểm hiện nay, tình trạng bong bóng bất động sản là một trong những nguy cơ đáng ngại nhất.
Theo kết quả nghiên cứu của Citigroup (Mỹ), cũng như kinh tế Mỹ trước khủng khoảng năm 2008, giá trị bất động sản của Trung Quốc đã chiếm 6,1% GDP (khoảng 360 tỷ USD) là con số không hề nhỏ, là nguy cơ lớn đối với kinh tế Trung Quốc.
Cũng theo Citigroup, giá nhà cuối năm 2010 đã tăng 6,4% so với năm 2009 nhưng việc tăng giá chủ yếu rơi vào các thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải hay ở khu kinh tế Thâm Quyến...
Citigroup cũng xác nhận thời gian qua Trung Quốc đã thi hành một loạt biện pháp nhằm ngăn chặn lạm phát cũng như giảm tình trạng bong bóng bất động sản như tăng lãi suất cơ bản, tăng tỷ lệ đặt cọc, đánh thuế...đã từng bước giảm nhiệt cho thị trường bất động sản.
Ghi nhận sự thay đổi trong lĩnh vực bất động sản tại Trung Quốc, IMF cho rằng: "Giá nhà Trung Quốc nhìn chung không quá cao. Tuy nhiên, phân khúc nhà dành cho đại đa số người dân tại một số thành phố lớn như Thượng Hải và Thâm Quyến và phân khúc cao cấp tại Bắc Kinh và Nam Kinh dường như ngày càng diễn biến lệch pha với các chỉ số vĩ mô".
Châu Âu: Trong thời gian qua, kinh tế Châu Âu không gặp nhiều "may mắn", hết khủng khoảng tài chính lại đến khủng khoảng nợ công.
Không những vậy, khủng khoảng sau có khi lại "nặng" hơn và gây nhiều nguy cơ lớn hơn cho cả Eurozone và Châu Âu.
Đã có thời điểm, sự nhất thể hoá ở Châu Âu là hình "mẫu" cho nhiều quốc gia, nhiều khu vực học tập, tham khảo và noi gương.
Hơn thế nữa, kể từ ngày 1/1/1999 khi đồng Euro ra đời đã tạo ra rất nhiều kỳ vọng vào một Châu Âu thống nhất về chính trị, kinh tế, quân sự và an ninh...
Một Châu Âu hùng mạnh để có thể phá thế "đơn cực" mà nước Mỹ đã tạo lập sau khi kết thúc chiến tranh "lạnh".
Về kinh tế, sau khi đồng Euro ra đời, đồng tiền chung chỉ có giá bằng khoảng 0,8 USD.
Tuy nhiên bước sang những năm đầu của thế kỷ 21, tương quan giữa 2 đồng tiền đã có sự đổi ngôi thú vị và sức mạnh của Euro có lúc đã tăng đến ngạc nhiên 1,6 USD/ Euro.
Nhưng với 2 cuộc khủng khoảng tràn qua, Eurozone lung lay và Euro chao đảo xuống còn 1,3 USD/ Euro.
Sự không chắc chắn của Euro trong giai đoạn hiện nay được giải thích bới rất nhiều lý do, nào là không có hệ thống thuế, thị trường lao động, hay hệ thống tài khóa nhất quán hoàn toàn (quan điểm của GS ĐH Harvard, Stephan Walt).
Không những vậy qui mô và sức mạnh của từng nền kinh tế trong Eurozone cũng khác nhau và khác nhau rất nhiều, do vậy kinh tế của từng nước trong khối cũng có sự phát triển ở nhiều cấp độ khác nhau.
Nếu Châu Âu vẫn tồn tại theo mô hình hiện nay (EU, Eurozone), việc phòng ngừa và chủ động xử lý khủng khoảng kinh tế vẫn là điều cực khó và thiệt hại do khủng khoảng gây ra sẽ còn lớn hơn nhiều.
Câu trả lời cho bài toán đó, nếu có thể chỉ là nhất thể hoá toàn Châu Âu.
Nhật Bản: Kinh tế Nhật Bản luôn tạo sự khác biệt hay nói cách khác sự khác biệt mang tên Nhật Bản.
Điều này hoàn toàn đúng nếu nói về lạm phát. Trong khi Châu Âu, Châu Á đang lo lắng lạm phát tăng cao và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tăng trưởng kinh tế và đời sống nhân dân thì Nhật Bản vẫn cứ đi "ngược dòng".
Theo thống báo mới nhất, chỉ số CPI tháng 1 của Nhật Bản giảm 0,2% và là tháng thứ 23 liên tiếp Nhật Bản ở trong tình trạng giảm phát.
Tuy là quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhưng "cơn lốc" tăng giá dầu mỏ trên thế giới vẫn chưa làm kinh tế Nhật bị ảnh hưởng, có lẽ đây là sự khác biệt nữa của nền kinh tế thứ 3 thế giới này.
Trong một diễn biến khác, Nhật Bản đã thâm hụt thương mại 471,42 tỷ Yên (khoảng 5,7 tỷ USD) trong tháng 1/2011.
Đây là sự kiện chấm dứt 22 tháng thặng dư liên tục của thương mại Nhật Bản.
Đã có nhiều cách giải thích cho sự thâm hụt này như là chi phí tăng cao, tỷ lệ tăng trưởng nhập khẩu cao hơn xuất khẩu...nhưng có lẽ thương mại Nhật Bản chịu ảnh hưởng "kép" từ đồng Yên vẫn mạnh, chi phí nhập khẩu tăng cao là nguyên nhân chủ yếu.
Ngoài ra yếu tố thời vụ cũng làm tăng sự mất cân đối trong hoạt động XNK. Nếu không có sự điều chỉnh kịp thời, mất cân đối hay thâm hụt thương mại sẽ còn tiếp diễn ở những tháng tiếp theo.
Lưu Văn Vinh (tổng hợp)
(Tamnhin.net)
Kinh tế thế giới trong tuần: Có một số chuyển biến tích cực
