Trung Đông, Phi Châu: Dân Chủ Sôi Sục

Trung Đông, Phi Châu: Dân Chủ Sôi Sục; Sau Tunisia, Ai Cập Đến Jordan, Syria, Yemen, Saudi, Algeria Sợ Biến Động

Các chính quyền Trung Đông và Phi Châu đã cảm thấy áp lực từ phong trào đòi dân chủ từ Tunisia đến Ai Cập.
Với trên 1 triệu người xuống đường ở khắp nước Ai Cập đòi TT Mubarak từ chức tức khắc và TT Obama đã hô hào chuyển đổi nhanh chóng sang 1 chính quyền mới.

Ảnh - Google

Giới quan sát nhận thấy các chính quyền trong vùng bắt đầu chuyển động để tránh hiện tượng sụp đổ dây chuyền như quân cờ domino.
Tại Jordan, quốc vương Abdullah thay thế Thủ Tướng - hành động đón đầu này chỉ là đổi người hay thực sự nhắm mục đích cải tổ thì chưa biết.
Báo The New York Times nhắc lại: vua Abdullah đã thay đổi nhân sự 12 lần trong 8 năm qua.
Với Syria, khả năng châm ngòi phong trào chống chính phủ có thể phát sinh vào ngày Thứ Bẩy 5-2, khi cuộc biểu tình mệnh danh là "Ngày Phẫn Nộ" đuợc tổ chức tại thủ đô Damascus. Chưa biết Facebook và Twitter giúp hiệu quả đến mức nào, nhưng có tin cho hay TT Assad sợ điều có thể khởi động từ cuộc biểu tình ngày Thứ Bẩy, đã báo hiệu ý định cải tổ.
Tại vương quốc Saudi Arabia, vua Abdullah gọi những người biểu tình là "bọn xâm nhập phá hoại", đồng thời khẳng định chủ trương hậu thuẫn ông Mubarak, bảo vệ luật pháp và trật tự.
Luồng gió chống chính quyền đưa hàng chục ngàn người xuống đường ở thủ đô Yemen - TT Saleh bị yêu cầu từ chức.
Tại Algeria, khoảng 10,000 dân biểu tình trong tuần qua, phản đối sự cưỡng chế tình trạng khẩn cấp từ 19 năm - chế độ nhanh chóng hạ giá xăng dầu và đuờng. Người ngoài tự hỏi : bao lâu nữa dân Algeria sẽ lại xuống đuờng, khi sự lên tiếng bất mãn đưa tới 1 số kết quả.
Tại QH Yemen hôm Thứ Tư, TT Saleh tuyên bố không tái tranh cử sau 32 năm nắm quyền, hay chuyển quyền cho con.
Đối lập đã lên tiếng hô hào biểu tình tại tất cả các tỉnh vào ngày Thứ Năm.

Ảnh - Google

Mới đây, TT Saleh định xoa dịu căng thẳng bằng cách tăng lương cho quân đội - ông cũng phủ nhận tin của đối lập báo động ông sẽ chuyển giao quyền lãnh đạo đất nước cho con trai.
Các chỉ trích và bất mãn không ngưng. Trong tháng qua, hàng chục ngàn người xuống đuờng tại thủ đô San'a, hô hào ông Saleh từ chức, là vượt qua "đường ranh đỏ" lần đầu tiên.
Ông Saleh sẽ hết nhiệm kỳ vào năm 2013, nhưng đề nghị tu chính hiến pháp để ông có thể cầm quyền tiếp 2 nhiệm kỳ 5 năm.
Sau khi phong trào quần chúng bùng nổ tại Ai Cập, TT Saleh ra lệnh giảm 50% thuế lợi tức và kiểm soát vật giá. Ông phối trí binh lính và cảnh sát chống bạo động ở 5, 6 địa điểm hiểm yếu tại thủ đô - nhưng các cuộc xuống đường tiếp tục. Tại QH, ông Saleh kêu gọi đối lập đối thoại.
Ông al-Sabri, phát ngôn viên của đối lập, bác bỏ và nhấn mạnh : các hưá hẹn của ông Saleh là khó tin, như ông đã hưá năm 2006, tái tranh cử và thắng. Theo lời ông al-Sabri, chủ ý của TT Saleh là xoa dịu tạm thời.
Gần 50% dân số Yemen sống dưới mưc nghèo khó, với lợi tưc không hơn 2 MK/ngày. Điều kiện vệ sinh thiếu thốn, dưới 10% đuờng sá trải nhựa - hàng chục ngàn người di tản vì chiến sự và thiên tai.
Đảng cầm quyền chiếm 240 ghế tại QH 301 người. Đối lập gồm nhiều thành phần, đáng kể nhất là phe Xã Hội lèo lái đất nước trước ngày phân tranh nam-bắc từ 1990.
Thủ lãnh của đảng Hồi Giáo Islah (đối lập) là Sheik Abdul-Majid al-Zindani bị Hoa Kỳ coi là 1 phần tử khủng bố.

Viet Bao

Sau hơn một tuần đại loạn ở Cairo và một số nơi khác của Ai Cập, người ta đã thấy hơn một triệu dân đổ ra ngoài đường phố để đòi Tổng Thống Ai Cập Hosni Mubarak phải từ chức. Mubarak đã lên cầm quyền từ 30 năm qua, sau khi TT Anwar el-Sadat bị ám sát năm 1981.

Ảnh - Google

Trên thế giới chưa hề thấy một ông Tống Thống nào liên tục giữ chức vụ lâu đến như vậy. Tổng Thống là do dân bầu có giới hạn theo nhiệm kỳ, Mubarak là Tổng Thống đắc cử kéo dài trong 30 năm, tự nhiên là một kẻ độc tài, mặc dù không phải độc tài phe tả như Stalin ở Nga hay phe hữu như Hitler ở Đức. Mubarak có thể coi như độc tài phe giữa, nhưng bất luận là độc tài theo chủ thuyết chính trị nào, độc tài vẫn là độc tài và khi đã là độc tài, chế độ cai trị chỉ đưa đến nạn tham nhũng, vì độc tài và tham nhũng là anh em song sinh.
Các cuộc biểu tình ở Ai Cập đòi lật đổ Mubarak có nguyên nhân cơ bản là nạn tham nhũng và tình trạng đói khổ của dân chúng.
Và đầu tuần này có tin cho biết có thể một nhà ngoại giao nổi danh quốc tế là Mohamed ElBaradei được lựa chọn làm Tổng Thống Ai Cập. ElBaradei đã từng được giải Nobel, và cũng là người đã chống đối lệnh giới nghiêm của Mubarak, tham gia biểu tình ở trung tâm thủ đô Cairo. Mubarak đã phải lùi một bước và loan báo chỉ định một chính phủ liên hiệp mới.
Ở đây có một câu hỏi được đặt ra: Nếu Ai Cập có một chế độ độc tài như vậy, tại sao trong suốt 30 năm qua LHQ và các cường quốc cũng như dư luận quốc tế vẫn im lìm để mặc?
Câu trả lời giản dị là Ai Cập giữ một vai trò rất quan trọng cho nền kinh tế và chính trị toàn cầu. Về kinh tế Ai Cập có hải cảng Suez, trên bờ kinh đào Suez là con đường biển thông thương quan trọng nhất thế giới từ Á Đông qua Trung Đông đến Âu châu. Huyết mạch chính của kinh tế toàn thế giới cho đến nay vẫn là dầu lửa. Nếu kinh đào bị khóa lại, kinh tế toàn cầu sẽ bị nghẹt thở.
Về mặt chính trị, phần đông dân Ai Cập là người Á rập, nhưng chính quyền Ai Cập từ lâu vẫn ủng hộ Israel, nước của người Do thái. Trong cuộc đàm phán hòa bình hiện nay giữa Israel và nước Palestine của người Á rập, Ai Cập chính thức ủng hộ Israel. Dân Ai Cập đa số là Á rập, vậy tại sao người Á rập ở Ai Cập lại đứng về phe thù nghịch với người Á rập là Do thái? Về mặt này ở Ai Cập đã từng có một phong trào tranh đấu của người Á rập là tổ chức "Huynh đệ Hồi giáo", nhưng tổ chức này đã bị cấm hoạt động từ lâu, và những phần từ còn lại nếu có giao tiếp với nhau cũng không có hoạt động, đặc biệt là không hề có một phần tử nào như nhóm khủng bố al-Qaida đánh bom tự sát ở Ai Cập cho đến nay.
Nhân dịp này thiết tưởng cũng nên điểm qua một chút về lịch sử. Ai Cập là một trong những nước có nền văn hóa cổ kính nhất trên thế giới, với một di vật do bàn tay con người tạo ra. Đó là ba Kim Tự Tháp sừng sững như ba ngọn núi là những nấm mồ của vua chúa thời xưa cả chục ngàn năm trước. Thời đó dân Ai Cập chỉ là những bộ tộc nay đã mai một từ lâu. Nhưng vào thời đại trước Công nguyên, dân từ bán đảo Á rập đã qua Ai Cập sinh sống. Những người đọc kinh Cựu Ước của Do thái giáo đều đã biết sự tích Abraham đã từ Mecca (Trung Đông) đem thân nhân qua Sinai để đến Ai Cập. Từ đó dân Á Rập qua Ai Cập rất nhiều. Về sau qua các thệ hệ kế tiếp cho đến ngày nay dân Ai Cập là người Á rập.
Trở lại tình hình Ai Cập hiện nay với quyết định có vẻ nhân nhượng của Mubarak là thay đổi Nội các, theo đó sự kiện có ý nghĩa nhất là thay thế Bộ trưởng Nội Vụ Habid el-Adl vốn cầm đầu Lực lượng An ninh, người bị các đoàn biểu tình thù ghét nhất vì đã ra tay đàn áp rất tàn bạo. Ngoài ra một số những nhà kinh doanh từng giữ chức vụ trong nội các và chủ trương tự do hóa kinh doanh cũng bị thay thế. Nhưng dân Ai Cập bực tức trước thế mạnh ảnh hưởng của những tay tài phiệt bạc tỷ Ai Cập vốn là đồng minh sát cánh của Gamal Mubarak, con trai của Mubarak.
Trong Nội các mới, Mubarak đặc biệt giữ lại chức vụ Bộ trưởng Quốc Phòng Đại tướng Hussein Tantavi và Ngoại trưởng Ahmed Aboul Gheit. Từ cuối tuần trước, quân đội Ai Cập đã thay thế Cảnh sát ra tay đàn áp biểu tình. Còn về Ngoại giao người ta đã thấy Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton nhiều lần công khai lên tiếng đòi Mubarak thay đổi chế độ, có nghĩa là phải thay đổi chủ trương độc tài, và phải tổ chức bầu cử tự do.
Vì những vấn đề liên hệ đến hòa bình giữa Do thái và Á rập ở Trung Đông cũng như ảnh hưởng của Mubarak đối với khối Á rập và Israel, Mỹ vẫn muốn Mubarak tiếp tục làm Tổng Thống, chỉ cần ông ta cải cách chế độ hiện hữu để Ai Cập có tự do dân chủ hơn. Chủ nghĩa độc tài dưới bất cứ hình thức nào cũng không còn được chấp nhận nữa.

Ảnh - Google

Sáng thứ Ba tuần nay, gần 300,000 người đã biểu tình đòi Mubarak phải từ chức. Đây là một cuộc biểu tình ôn hòa. Quân đội Ai Cập dàn ra để giữ trật tự và đã nói truớc sẽ không nổ súng. Xét tình hình này Mubarak rất có thể phải từ chức, không thể kéo dài để chờ cơ hội đổi mới chế độ. Đến chiều Mubarak lên TV tuyên bố ông sẽ không ra ứng cử thêm nhiệm kỳ mới vào tháng 9 năm nay, bác bỏ sự đòi hỏi ông phải từ chức ngay và đi khỏi nước. Tại quảng trường Tahrir đông chật ních người, đám biểu tình đứng trước màn hình TV rộng lớn, la ó, tháo giầy đưa lên đầu vẫy vẫy để tỏ ý miệt thị và la lên: "Cút đi, cút đi . . . "
Chiều thứ Tư lại có biến chuyển mới. Hàng chục ngàn người ủng hộ Mubarak đã tập họp trước đền Hồi giáo Mustafa Mahmoud, kể cả một số người cuỡi ngựa và lừa, chống lại những nhóm biểu tình phản đối. Xung đột dữ dội giữa hai phe đã xẩy ra, như vậy mới đúng là đại loạn.
Vào cuối Thế kỷ 20, chúng ta đã biết chủ nghĩa Cộng sản khuynh tả như chế độ Stalin ở Nga và chủ nghĩa bảo thủ khuynh hữu như chế độ Hitler ở Đức đã chết. Vào đầu Thế kỷ 21, chúng ta còn thấy rõ chủ nghĩa vô sản quốc tế chỉ là một thứ quái thai của lịch sử nhân loại.
Chúng tôi đã có lần ghi xã hội chủ nghĩa với bộ mặt quái đản của nó là chủ nghĩa Cộng sản đã chết, nếu có một chút rơm rác nào còn sót lại không bị cây chổi quét, đó chỉ là những nhóm nhỏ muốn lợi dụng thời cơ kiếm chác thêm đôi chút của cải để bỏ túi riêng.
Trước con mắt soi bói của thế giới bên ngoài, những người Cộng sản vẫn tổ chức bầu cử Quốc hội, nhưng thật ra họ đã ngấm ngầm sàng lọc danh sách ứng cử viên để chỉ có những đảng viên của họ được ra tranh cử.
Rút cuộc đất nước vẫn chỉ có một Quốc hội nằm trong tay thao túng của Cộng sản. Nếu không có bầu cử tự do, không thể nào có dân chủ thực sự, rút cuộc vẫn kéo dài chế độ độc tài độc đảng. Cộng sản cần kéo dài thời gian, cũng giống như một anh phi công lái phi cơ đang bay trong không gian có dấu hiệu trục trặc, nên anh cần có thời gian để có thể "hạ cánh an toàn". Đối với mấy anh Cộng sản vào giờ thứ 25 cũng vậy, điều đó có nghĩa là vẫn an toàn giữ được của cải đã vơ vét được trong thời gian cầm quyền độc tài. Họ cần phải chờ thời cơ để hạ cánh an toàn. Nhưng chờ đến bao giờ?

Viet Bao

Thế giới Ảrập trong cơn chấn động thực sự của “Cách mạng hoa Nhài”.

(Dân trí) - Sau Tunisia, Ai Cập, đã đến Yemen, Syria và Jordan, “cách mạng hoa Nhài” đang tạo ra một cơn chấn động lan toả ngày càng dữ dội khắp thế giới Ảrập.

Yemen : với “ngày thịnh nộ”:

Trường hợp của Yemen là thí dụ điển hình mới nhất về hiện tượng “vết dầu loang”, xuất phát từ Tunisia. Hôm nay, hàng chục ngàn người Yemen lại xuống đường và*thông báo kế hoạch về một “ngày thịnh nộ” để đòi hỏi Tổng thống nước này phải từ chức, bất chấp Tổng thống Ali Abdullah Saleh vừa tuyên bố sẽ không tranh cử một nhiệm kỳ nữa.

Người Yemen thông báo kế hoạch về một “ngày thịnh nộ” vào hôm nay.

Phải nói là thái độ phẫn nộ của người dân Yemen đối với*Tổng thống*Ali Abdullah Saleh đã lên rất cao, đặc biệt là vào lúc ông này đang tìm cách bám víu vào quyền lực độc tôn và bị nghi ngờ là muốn thiết lập chế độ cha truyền con nối.

Ông Ali Abdullah Saleh đã làm Tổng thống Yemen từ 32 năm nay. Không những dự định tiếp tục ra tranh cử thêm một nhiệm kỳ nữa, đương kim Tổng thống Yemen còn bật đèn xanh cho các nghị sĩ trong đảng cầm quyền của ông điều chỉnh Hiến pháp để ông được làm Tổng thống suốt đời. Không chỉ thế, phe đối lập tại Yemen còn cho rằng ông cũng đang âm mưu để con trai trưởng của ông, hiện chỉ huy một đơn vị tinh nhuệ trong quân đội Yemen, lên kế vị ông làm Tổng thống.

Các biến cố tại Tunisia và Ai Cập như đã làm cho người dân Yemen phấn chấn trở lại. Trong những ngày gần đây, hàng chục ngàn người liên tục xuống đường phản đối Tổng thống Saleh tại thủ đô Sanaa. Bốn người đã toan tính tự thiêu.

Trước phong trào chống đối, Tổng thống Saleh đã cố gắng trấn an. Thoạt đầu ông đã tung ra một loạt những biện pháp xã hội và kinh tế, trong đó có việc tăng tiền lương, với hy vọng là có thể thuyết phục được dân chúng Yemen, bị xếp vào diện nghèo nhất trên bán đảo Ảrập. Trên bình diện chính trị, ông Saleh cho biết là sẽ dời cuộc bầu cử mà ông dự trù vào tháng*4 tới đây, và sẽ không tìm kiếm thêm một nhiệm kỳ nữa. Mặt khác ông Saled cho biết là sẽ cho dừng kế hoạch sửa đổi Hiến pháp, cũng như tuyên bố chống lại hình thức cha truyền con nối trong chính trị. Nhưng tình hình không có dấu hiệu lắng dịu.

Jordan: Có cải tổ, biểu tình vẫn lan rộng.

Tại Vương Quốc Jordan lân, một đồng minh thân cận của Mỹ, kể từ ngày 14/1 vừa qua, các cuộc biểu tình của người dân chống nghèo khó và bất công cũng liên tục xảy ra. Tình hình này khiến chính quyền lo ngại, và Quốc vương Abdullah II đã phải giải tán nội các và bổ nhiệm tân thủ tướng, giữa lúc phong trào biểu tình ở nước này lan rộng cùng xu hướng căng thẳng ở Tunisia và Ai Cập.

Những người biểu tình Jordan hô khẩu hiệu chống chính phủ ở Amman.

Sau cuộc xuống đường rầm rộ của hàng ngàn người dân theo lời kêu gọi của tổ chức Huynh đệ Hồi giáo ngày 28/1, kêu gọi cải cách và thay đổi chính phủ, ngày 1/2 vừa qua, vua Abdullah đã cách chức thủ tướng của mình để thay thế bằng một cựu thủ tướng, nguyên là cựu cố vấn quân sự của nhà vua.
Nhưng làn sóng bất bình vẫn âm ỉ. Dân chúng Jordan đòi chính phủ trợ giúp vì giá lương thực tăng cao và họ cũng tố cáo chính phủ không ra sức chống tham nhũng. Các cuộc biểu tình vẫn tiếp diễn, dù phong trào Hồi giáo đối lập có thế lực ở Jordan khẳng định không có ý định lật đổ Quốc vương Abdullah.

Syria: Không còn là manh nha:

Ngay cả tại Syria, phong trào phản kháng cũng manh nha trong những ngày gần đây.

Cuộc xuống đường của người dân Syria.

Ngay sau khi nổ ra các biến cố tại Tunisia và Ai Cập, Tổng thống Syria al Assad đã không ngần ngại gọi phong trào phản đối trong khu vực là một “loại bệnh tật”. Đối với ông, vùng Trung Đông bị lâm vào cảnh “trì trệ”, nhưng theo ông al Assad, “các vi trùng đang lây nhiễm” trong khu khu vực sẽ không thể lan qua đất nước của ông, mà ông theo ông rất “ổn định”.

Thế nhưng, mới đây, trên mạng Facebook, một lời kêu gọi đã được tung ra để yêu cầu người Syria tập hợp vào ngày hôm nay, 4/2 để phản đối tình trạng “tham nhũng và bạo ngược” tại nước này.

Ai Cập : trước viễn cảnh hỗn loạn:

Trở lại Ai Cập: Tổng thống Hosni Mubarak đã đồng ý sẽ từ chức vào tháng 9, nhưng những người biểu tình muốn ông phải ra đi ngay lập tức. Trước áp lực mạnh từ phía người biểu tình và quốc tế, Tổng thống Mubarak hôm qua cho biết ông muốn từ chức ngay lập tức, nhưng lo sợ nếu ông làm vậy, đất nước sẽ rơi vào cảnh hỗn loạn.

Hậu quả những cuộc biểu tình ở Ai Cập.

Trong lần trả lời phỏng vấn đầu tiên kể từ khi các cuộc biểu tình chống chính phủ bùng nổ, ông nói với hãng tin*ABC News*rằng ông đã "chán ngấy" quyền lực. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng đảng Huynh đệ Hồi giáo sẽ nhảy vào chiếm khoảng trống quyền lực nếu ông ra đi. Ông Mubarak bác bỏ việc chính quyền ông đứng đằng sau tình trạng bạo lực hai ngày qua, nhưng nói tình trạng đó khiến ông “rất ưu phiền”.

Trong khi đó, diễn biến ở Ai Cập vẫn theo chiều hướng căng thẳng. Các lực lượng an ninh của Ai Cập hôm qua đã bắt một số người biểu tình giữa lúc bạo động làm ít nhất 5 người chết và hàng trăm người bị thương - cuộc đối đầu trái ngược hẳn với cảnh biểu tình ôn hòa từ cả tuần qua.*

Chính phủ yêu cầu ngưng biểu tình và đối thoại nhưng người biểu tình chỉ muốn ông Mubarak từ bỏ quyền lực, ra khỏi nước, hoặc sẽ bị mang ra xử. Người biểu tình dọa sẽ có biểu tình lớn vào hôm nay, 4/2, thời hạn chót mà họ nói Tổng thống phải ra đi.

Tunisia: Vẫn trong tình trạng giới nghiêm:

Trước tình hình mất an ninh, cướp bóc, những tin đồn về các hành vị bạo động, gây hoảng hốt trong dân chúng mấy ngày qua, như những tin người mang dao, súng đến bắt cóc học sinh ở các trường học, và nỗi bất bình âm ỉ ngay trong hàng ngũ công chức, chính quyền mới ở Tunis đã phải hành động mạnh, tạo sự tin tưởng, nhưng mặt khác cũng để loại trừ những âm mưu thành phần chống đối hoạt động, gây rối.
*
Cảnh sát chống bạo động Tunisia bắt một người biểu tình sau khi tấn công vào khu cắm trại của những người phản kháng trước Văn phòng Thủ tướng ngày 3/2.

Chính quyền Tunis bắt đầu tiến hành việc thanh lọc hàng ngũ cảnh sát vốn được xem là chỗ dựa của chế độ Tổng thống đã bỏ chạy Ben Ali. Khoảng 30 viên chức cao cấp đã bị cách chức, lãnh đạo cảnh sát ở 7 khu vực then chốt đã bị thay thế, một cựu Bộ trưởng Nội vụ đã bị tạm giam.

Thủ tướng Moahammad Ghannouchi đã đảm bảo là tình hình đã trở lại bình thường và kêu gọi dân chúng hãy kiên nhẫn và trở lại làm việc. Tuy nhiên, ông vẫn duy trì lệnh giới nghiêm ban hàng từ ngày 13/1. Riêng Mặt trận ngày 14/1 tập hợp 10 đảng bị cấm hoạt động thời ông Ben Ali, hôm qua tiếp tục đòi giải tán Quốc hội để thành lập một quốc hội lập hiến và tổ chức Đại hội quốc dân để bảo vệ thành quả cuộc cách mạng Tunisia.

http://dantri.com.vn/c36/s36-455492/...g-hoa-nhai.htm