Giải mã lý do cả châu Âu "phát cuồng" vì máy bay tàng hình F-35: Vung tiền không tiếc tay

[therealrtz]

Có nhiều lý do khiến cho các nước châu Âu vung tiền không tiếc tay để mua máy bay tàng hình F-35, bất chấp giá cả không hề dễ chịu.

Có nhiều yếu tố khiến máy bay tàng hình F-35 trở thành loại chiến đấu cơ yêu thích phổ biến của các đối tác châu Âu và các đồng minh của Mỹ.

Vào ngày 10/12/2021, Phần Lan thông báo sẽ mua 64 máy bay chiến đấu tàng hình F-35A Lighting II từ Lockheed Martin với giá 11,3 tỷ USD để thay thế phi đội F/A-18 Hornet của họ.

Mặc dù mãi đến năm 2026 những chiếc máy bay tàng hình F-35 đầu tiên mới được bàn giao nhưng thỏa thuận này đánh dấu hoạt động mua sắm quân sự lớn nhất từ trước đến nay của Helsinki và là một trong những hoạt động mua sắm lớn nhất ở châu Âu.

Là một quốc gia không liên kết, Phần Lan không phải là thành viên của NATO, nhưng hợp tác với các nước NATO. Quốc gia này cũng là thành viên của Liên minh châu Âu (EU).

Helsinki đã hai lần có chiến tranh với Liên Xô trong thế kỷ XX, nhưng hiện vẫn duy trì mối quan hệ hợp tác với Nga. Giữa hai quốc gia này có chung đường biên giới dài hơn 1.300km.

Vì vậy, việc nước này mua sắm máy bay tàng hình F-35 có thể được xem như một động thái mang đậm màu sắc chính trị. Có thể quốc gia này muốn xích gần hơn đến NATO?


Tiêm kích cơ F-35. Ảnh: BI

Trong chuyến thăm tới nước này vào tháng 10/2021, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết Phần Lan là một trong những đối tác thân thiết nhất của liên minh quân sự này. "Chúng tôi có chung các giá trị", ông Stoltenberg nói.

Ông nhấn mạnh, "cánh cửa của NATO vẫn mở" nếu Phần Lan quyết định nộp đơn xin gia nhập. Lẽ dễ hiểu, trong hoàn cảnh hiện nay của NATO, thêm một thành viên là thêm một áp lực với nước Nga.

Tuy nhiên, người dân Phần Lan và một số nhà lãnh đạo chính trị của nước này lại không mấy mong muốn gia nhập NATO.

Phần Lan là quốc gia châu Âu mới nhất mua tiêm kích cơ tàng hình thế hệ thứ 5 do Mỹ sản xuất và quyết định này đưa nó vào nhóm quân đội châu Âu đã hoặc sẽ sử dụng loại máy bay này.

Trước Phần Lan, khách hàng gần nhất của máy bay tàng hình F-35 là "đại gia" Thụy Sĩ. Hồi tháng 06/2021, nước này đã mạnh tay mua 36 chiếc tiêm kích F-35A trong một thỏa thuận trị giá 5,5 tỷ USD.

Thuỵ Sĩ đã ca ngợi loại máy bay này "hoàn toàn mới, cực kỳ mạnh mẽ và có hệ thống mạng toàn diện để bảo vệ và giám sát không phận".

Theo tờ BI, có nhiều yếu tố khiến F-35 trở thành loại chiến đấu cơ được yêu thích phổ biến đối với các đối tác châu Âu và các đồng minh của Mỹ. Đối với nhiều người ở châu Âu, việc lựa chọn F-35 cũng là một quyết định địa chính trị cũng như là một những tính toán tài chính.

Nhưng đây thực sự là một quyết định bất ngờ của Phần Lan, một quốc gia có truyền thống là không liên minh.


Chính phủ Phần Lan đã cho phép mua F-35 làm chiến đấu cơ đa năng tiếp. Ảnh: Không quân Phần Lan

"Tiền vệ của bầu trời"

Bên cạnh Phần Lan và Thụy Sĩ, các nước châu Âu khác như Bỉ, Ba Lan, Đan Mạch, Ý, Na Uy, Anh và Hà Lan cũng đang vận hành một hoặc nhiều biến thể của máy bay tàng hình F-35, hoặc đang chờ bàn giao loại chiến đấu cơ này.

Có 5 quốc gia sau này nằm trong danh sách "nhà sáng lập" của chương trình máy bay tàng hình F-35 (Thổ Nhĩ Kỳ cũng là một đối tác quan trọng nhưng đã bị loại bỏ sau khi mua hệ thống phòng không S-400 của Nga).

Hy Lạp cũng đặc biệt quan tâm đến loại chiến đấu cơ tối tân của Lockheed Martin; và đã có thông tin về các cuộc đàm phán giữa công ty này với các quan chức Tây Ban Nha và Cộng hòa Séc. Mới đây, vào ngày 02/02/2022, Tổng thống Romania Klaus Iohannis cũng đã bày tỏ ý định mua máy bay tàng hình F-35.

Có nhiều yếu tố khiến máy bay tàng hình F-35 được các đối tác châu Âu và đồng minh của Mỹ ưa thích.

Trước hết, máy bay tàng hình F-35 là loại máy bay chiến đấu đa chức năng thuộc thế hệ thứ năm, tập trung vào các nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không (không đối không) và tấn công (không đối đất).

Ngoài nhiệm vụ trực tiếp chiến đấu, máy bay tàng hình F-35 còn có khả năng tình báo, giám sát và trinh sát (ISTAR), giúp tăng cường hoạt động hiệu quả của các đơn vị không quân, hải quân, và lục quân của đồng minh, bằng cách cung cấp cho họ dữ liệu chiến trường có giá trị trong thời gian thực.

Cũng vì những khả năng này, mà máy bay tàng hình F-35 đã được coi là "tiền vệ của bầu trời". Khả năng sống sót của F-35 cũng rất cao nhờ tính năng tàng hình.

Khả năng mang phóng vũ khí của máy bay tàng hình F-35 cũng rất đáng nể.

Với chế độ "Beast Mode" (Quái Thú), máy bay tàng hình F-35 có thể mang 4 quả bom dẫn đường bằng laser GBU-12 nặng gần 230kg trên cánh, 2 bom GBU-12 trong khoang chứa vũ khí bên trong, và một tên lửa tầm nhiệt không đối không AIM-9.

Bên cạnh những năng lực ấn tượng vậy, máy bay tàng hình F-35 được cho là "có giá cả phải chăng". Trong một thông báo cho biết lý do mua máy tàng hình F-35, chính quyền Thụy Sĩ cho biết, chi phí mua máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ 5 còn thấp hơn so với máy bay thế hệ thứ 4.

Tuy nhiên, có lẽ nhận định này cũng cần xem xét lại, chi phí cho những chiếc F-35 có lẽ chỉ "phải chăng" với những đất nước "đại gia" như Thụy Sĩ.

Ngoài chi phí mua sắm máy bay, huấn luyện nhân sự, trang bị vũ khí, chi phí vận hành và bảo trì của máy bay tàng hình F-35 cũng rất lớn, ví dụ như lớp phủ tàng hình của nó phải được sơn lại sau mỗi chuyến bay.

Một giờ bay của máy bay tàng hình F-35 hiện tốn đến 36.000 USD, mặc dù Lockheed muốn giảm con số đó xuống 25.000 USD mỗi giờ bay. Trong khi đó, máy bay chiến đấu F-16 chỉ có chi phí 22.000 USD/giờ bay.

Ngoài ra, với việc mua máy bay chiến đấu tàng hình của Mỹ, các nước có thể tăng cường liên kết quân sự quốc phòng với siêu cường này.

"Dè chừng" nước Nga

Ngoài những yếu tố đó, đối với nhiều nước châu Âu, việc lựa chọn F-35 cũng là một quyết định mang tính địa chính trị: nhằm để mắt đến một nước Nga đang ngày càng phát triển mạnh mẽ về mọi mặt.

Quyết định mua các vũ khí tân tiến như F-35 sẽ giúp các nước hợp tác chặt chẽ hơn với Mỹ, chẳng hạn như thông qua đào tạo cho phi công và nhân viên bảo dưỡng. Việc sử dụng các hệ thống tương tự cũng cải thiện khả năng tương tác quân sự với Mỹ.

Những yếu tố này có thể giúp các nước có được sự tự tin hơn khi đối mặt với Nga. Không rõ F-35 sẽ đối đầu với S-400 của Nga như thế nào.

Tuy nhiên, không phải tất cả các quốc gia châu Âu mua máy bay tàng hình F-35 đều nhìn nhận mối đe dọa từ Nga như vậy.

Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan hồi tháng 12/2021 cho biết, ông không thấy có hoạt động nào liên quan đến "vùng lân cận" của Phần Lan và "không có mối đe dọa quân sự nào nhắm vào Phần Lan".

Phần Lan đã tăng cường năng lực quốc phòng sẵn sàng trong những tuần gần đây, với một quan chức cho biết không có mối đe dọa trực tiếp nào nhưng vẫn có nguy cơ từ các hoạt động đang diễn ra.

Quan chức này cho biết: "Càng có nhiều hành động quân sự, ngay cả khi đó chỉ là hành động vô tội vạ, thì nguy cơ điều gì đó xảy ra càng cao".

VietBF @ Sưu tầm