Mùi thuốc súng bao trùm Ukraine và châu Âu: Đàm phán thất bại, các bên bắt đầu động binh

[therealrtz]

Quan hệ giữa phương Tây và Nga đang suy giảm xuống mức thấp nhất kể từ chiến tranh Lạnh kết thúc.

Ngày 21/1/2022, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken đã gặp nhau tại Geneva tiếp tục thảo luận cuộc khủng hoảng Ukraine và các đề xuất của Moscow về đảm bảo an ninh. Cuộc gặp này diễn ra một tuần sau các cuộc đàm phán giữa Mỹ, Nga, NATO và OSCE về cuộc khủng hoảng Ukraine và an ninh toàn châu Âu kết thúc mà không đạt được thỏa hiệp nào để ngăn chặn căng thẳng leo thang.

Cuộc gặp Lavrov - Blinken cũng không đạt được kết quả nào ngoài thoả thuận ​​sẽ gặp lại nhau sau khi Washington phản hồi bằng văn bản đối với các đề xuất của Nga. Các nhà phân tích chính trị cho rằng, Mỹ khó có thể đồng ý đưa ra các đảm bảo về việc không mở rộng NATO, một trong những yêu cầu quan trọng của Moscow.

Các bên đang ráo riết chuẩn bị chiến tranh. Mùi thuốc súng đang bao trùm lên Ukraine và toàn bộ châu Âu. Quan hệ giữa phương Tây và Nga đang suy giảm xuống mức thấp nhất kể từ chiến tranh Lạnh kết thúc. Nhiều nhà phân tích chính trị cho rằng, cuộc xung đột vũ trang giữa Nga và Ukraine là không thể tránh khỏi.

Mỹ và NATO cung cấp vũ khí khẩn cấp cho Ukraine và tăng cường sự có mặt ở châu Âu
Mỹ và NATO bắt đầu triển khai thiết lập hệ thống cơ sở hạ tầng, các kho dự trữ vũ khí phòng thủ và tấn công, đồng thời gấp rút đưa cố vấn quân sự đến Ukraine.

Chỉ một ngày sau khi kết thúc cuộc gặp S. Lavrov - A. Blinken tại Geneva, viện trợ quân sự của Mỹ và phương Tây đã bắt đầu đổ vào Ukraine. Đại sứ quán Mỹ tại Kiev cho biết, Washington đã chuyển giao cho Ukraine viện trợ khẩn cấp khoảng 100 tấn vũ khí và đạn dược, đồng thời hỗ trợ an ninh cho Kiev hơn 650 triệu USD. Đây là một phần trong số vũ khí trị giá 2,7 tỷ USD được giao khẩn cấp để giúp Ukraine "củng cố quốc phòng trước mối đe doạ ngày càng tăng của Nga."

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen thông báo rằng Liên minh châu Âu đang chuẩn bị gói viện trợ khẩn cấp 1,4 tỷ USD cho Ukraine đang chờ Nghị viện châu Âu và các nước thành viên phê chuẩn.


Quân đội Nga và Belarus tập trận chung năm 2021. Ảnh: Getty

Ngoài ra, Mỹ cũng đã đồng ý với đề xuất ba đồng minh NATO là ​​Estonia, Latvia và Litva về việc cung cấp cho Ukraine các vũ khí do Mỹ sản xuất, bao gồm các hệ thống tên lửa phòng không Stinger, tên lửa chống tăng Javelin và các loại đạn được thiết kế để phá hủy các boong-ke kiên cố và xe bọc thép.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc John Kirby cho biết, Mỹ đang tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội không chỉ trong nước mà còn cả ở nước ngoài. Hơn 8.500 binh sĩ Mỹ đang ở trong tình trạng báo động cao sẽ được đưa đến châu Âu để tăng cường lực lượng NATO.

Trước đó, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết, Liên minh Bắc Đại Tây Dương đang xem xét khả năng triển khai lực lượng dự phòng sẵn sàng chiến đấu không chỉ ở các nước Đông Âu, các nước Baltics và Ba Lan, mà còn ở các nước khu vực Biển Đen, trong đó có Romania, Bulgaria và Thổ Nhĩ Kỳ.

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết, NATO đang chuẩn bị đặt các lực lượng dự bị trong tình trạng báo động và sẽ đưa máy bay và tàu chiến tới để nâng cao năng lực phòng thủ của liên minh ở Đông Âu. Quyết định của NATO được đưa ra vào thới điểm các cuộc tập trận do liên minh này phát động ở Địa Trung Hải đang diễn ra và sẽ tiếp tục cho đến ngày 4/2/2022 tới.

Nga tuyên bố không đe dọa bất kỳ ai bằng quân sự, nhưng sẽ buộc phải thực hiện các biện pháp đáp trả trong trường hợp NATO tiếp tục mở rộng hơn nữa về phía Đông và phớt lờ các đề nghị của Nga về đảm bảo an ninh.

Đề phòng khả năng Mỹ và NATO khơi mào cuộc chiến, Nga tiếp tục tăng cường lực lượng quân sự gần biên giới với Ukraine, đưa số binh sỹ tại khu vực bày lên tới hơn 100 nghìn người. Các đơn vị chiến đấu gồm quân cảnh, lính dù, lực lượng đặc biệt tinh nhuệ đã từng tham chiến ở Donbass năm 2014-2015 đang được chuyển từ Viễn Đông sang phía Tây, Nga và Belarus.


Mỹ liên tục "bơm" vũ khí cho Ukraine. Ảnh: Reuters

Ngày 25/1, Hạm đội phương Bắc của Ng) đã bắt đầu cuộc tập trận lớn với sự tham gia của 1.200 binh sỹ, 140 đơn vị quân sự, 20 máy bay, 30 tàu chiến, tàu ngầm và tàu hỗ trợ.

Một lực lượng lớn của Nga cũng đã được điều đến lãnh thổ Belarus và đóng quân chỉ cách biên giới Ukraine 40 km. Bộ Quốc phòng Nga cho biết, việc chuyển quân này là nằm trong khuôn khổ của một cuộc tập trận chung Nga-Belarus mang tên "Resolve-2022" sẽ được tiến hành từ ngày 10 đến 20/2/2002 tại khu vực gần biên giới với Ukraine. Tổng thống Belarus, Alexander Lukashenko nói, mục tiêu của cuộc tập trận là nhằm đối phó với các lực lượng NATO ở phía Tây và Ukraine đang được đưa đến biên giới Belarus.

Đồng thời, Nga bắt đầu triển khai hệ thống tên lửa Iskander có tầm bắn 500 km hướng tới các mục tiêu chiến lược quan trọng của Ukraine. Tại khu vực Donetsk và Luhansk, Nga đã tăng số lượng thiết bị quân sự lên 275 đơn vị. Lữ đoàn xe tăng số 5 đã từng tham gia chiến đấu ở Donbass đang được điều đến biên giới Ukraine.

Cuộc khủng hoảng đã khiến Mỹ quyết định sơ tán gia đình của các nhà ngoại giao và các ngân viên không thiết yếu của họ khỏi Kiev. CNN dẫn một nguồn tin thân cận với chính phủ Ukraine cho biết, Washington đã thông báo cho Kiev rằng, họ có thể bắt đầu sơ tán một số nhân viên đại sứ quán của họ vào tuần tới. Chính phủ Đức cho biết, Berlin cũng đang chuẩn bị một kế hoạch sơ tán các nhà ngoại giao của họ ở Kiev nếu tình hình tiếp tục xấu đi.

Văn phòng Ngoại giao Anh hôm nay, thứ Hai, thông báo rằng họ đã quyết định rút một số nhân viên và gia đình của họ khỏi đại sứ quán của họ ở Ukraine để phản ứng với "mối đe dọa leo thang của Nga." Và phóng viên ngoại giao của BBC đã đưa tin hôm nay, thứ Hai, rằng Anh đã bắt đầu rút nhân viên khỏi đại sứ quán của mình ở Ukraine.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Anh cho biết ngày 24/1/2022, Đại sứ quán Anh tại Kiev đã bắt đầu sơ tán các nhà ngoại giao của mình và khuyến cáo công dân của mình không nên đi du lịch đến Ukraine. Bộ Ngoại giao Bỉ cũng kêu gọi công dân của họ tránh đến Ukraine.

Canada đã đưa lực lượng đặc nhiệm (CSOR) đến Kiev để chuẩn bị cho một kế hoạch sơ tán các nhà ngoại giao Canada trong trường hợp có một cuộc xâm lược toàn diện của Nga. Ausralia cũng đang rút các nhà ngoại giao của họ và khuyến cáo các nhà đầu tư phương Tây rút tài sản khỏi Ukraine đề phòng khả năng chiến tranh xảy ra.

Theo tờ The New York Times, Nga cũng bắt đầu đưa gia đình các nhà ngoại giao ra khỏi Ukraine. Tờ báo viết, Ukraine và Mỹ cho rằng đây có thể là sự chuẩn bị cho cuộc xâm lược, hoặc là một nỗ lực gây nhiễu dư luận. Bộ Ngoại giao Nga đã bác bỏ thông tin này.

Nga - NATO đang tiến gần đến lằn ranh đỏ, vẫn hy vọng tránh được chiến tranh
Về quân sự: Ukraine thua kém Nga về nhiều mặt quân sự, vì vậy không thể có một cuộc chiến tranh quy mô lớn. Nhà phân tích chính trị Ukraina Viktor Savinov cho rằng, tình trạng hạm đội của Ukraine không có khả năng thực hiện thậm chí một vụ phóng tên lửa. Do đó, toàn bộ biên giới phía nam của đất nước sẽ bị bỏ ngỏ cho một cuộc đổ bộ.

Chuyên gia này cho biết, vũ khí đáng gờm nhất mà hạm đội Ukraine có là pháo 20 ly. Theo ông việc, chống lại tên lửa Kalibr của Nga với tầm bắn 1.500 km, có thể phá hủy các mục tiêu lớn hơn nhiều so với đạn pháo 20 ly không phải là một cuộc chiến.

Một vấn đề khác là không quân của Ukraine Ukraine hiện nay chỉ 77 máy bay sẵn sàng cho các hoạt động chiến đấu và tất cả các máy bay này đều không cao hơn thế hệ thứ tư. Trong khi đó, Nga có máy bay thế hệ thứ năm và máy bay ném bom hạt nhân chiến lược, mà Ukraine không có phương tiện gì để bắn hạ. V. Savinov nói, như vậy Nga có ưu thế áp đảo cả trên biển và trên không.

Phát ngôn viên Điện Kremlin Peskov đã nhiều lần nêu rõ, các lực lượng vũ trang của Nga đang di chuyển trong lãnh thổ của mình, điều này không đe dọa bất kỳ ai. Ông nhấn mạnh rằng, các tuyên bố về "sự xâm lược của Nga" đang được phương Tây sử dụng như một cái cớ để đưa các lực lượng NATO đến khu vực sát biên giới với Nga.

Ông kết luận rằng "Ukraine sẽ hoàn toàn bị bao vây bởi khoảng một trăm nhóm vũ trang" thân cận với Nga. Phía bắc là Belarus, phía nam là sự hiện diện của Nga ở bán đảo Crimea thuộc Ukraine mà Nga sáp nhập vào năm 2014, và phía đông là Donbass, nơi đang diễn ra cuộc chiến với phe ly khai thân Nga.

Về chính trị: Moscow luôn luôn khẳng định Nga không có ý định xâm lược Ukraine và không có lợi ích trong một hành động như vậy, cho dù về mặt chính trị, quân sự, an ninh hay kinh tế. Yêu cầu của Moscow là đảm bảo an ninh và khôi phục lại sự cân bằng trong khu vực Euro-Đại Tây Dương và trên toàn cầu.

Cựu Ngoại trưởng Ukraine Pavlo Klimkin nói, một "cuộc chiến tranh lớn" thực sự giữa Nga và Ukraine là không thể xảy ra, vì nó đi kèm với những rủi ro rất lớn đối với Nga. Theo ông, Tổng thống Nga V. Putin nhận thức được điều này và Điện Kremlin chỉ muốn muốn đặt phương Tây và Kiev "vào thế giằng co".

Ngay cả bên trong nước Nga, một cuộc chiến như vậy sẽ không bao giờ được chấp nhận. Nga luôn hành động có tính toán kỹ về mức độ rủi ro. Cuộc tấn công lớn vào Ukraine chắc chắn sẽ vượt quá các rủi ro đã được tính toán này.

Trong khi đó, nội bộ NATO không thống nhất về một giải pháp quân sự. Thủ tướng Đức Olaf Scholz khẳng định Đức sẽ không cung cấp vũ khí cho Ukraine và Berlin muốn quay lại đàm phán về "Định dạng Normandy" để thoát khỏi bế tắc trong cuộc khủng hoảng Ukraine. Tổng thống Croatia Zoran Milanovic nói, nếu xảy ra xung đột giữa Nga và Ukraine, Croatia sẽ rút lực lượng của họ khỏi NATO ở Đông Âu.

Trong bối cảnh mục tiêu chiến lược của Washington hiện nay là tập trung kiềm chế Trung Quốc, đối thủ cạnh tranh chính của Mỹ, thì bất cứ một cuộc xung đột nào với Nga sẽ hoàn toàn không có lợi cho Mỹ. Chính Tổng thống Joe Biden đã nhiều lần tuyên bố, ông không có ý định lôi cuốn Mỹ trực tiếp vào một cuộc xung đột mới.

Các bên tiếp tục các nỗ lực ngoại giao

Mặc dù tình hình leo thang hêt sức căng thẳng, các bên vẫn đang tìm cách giải quyết cuộc khủng hoảng bằng các biện pháp ngoại giao. Các cố vấn chính trị của Nga, Ukraine, Pháp và Đức ngày 25/1/2022 gặp gỡ nhau tại Paris để bàn các biện pháp tháo ngòi nổ và thảo luận về miền Đông Ukraine theo "định dạng Normandy" trên cơ sở thoả thuận hoà bình Minsk.

Tổng thống Pháp E. Macron nói, tất cả các kênh liên lạc ngoại giao với Nga cần phải được sử dụng để đạt được sự đảm bảo về an ninh của châu Âu. Ông nói sẽ đàm thoại với người đồng cấp Nga V. Putin vào sáng 28/2/2022 tới để yêu cầu làm rõ tình hình ở Ukraine.

Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu đã nhận lời mời gặp người đồng cấp Anh Ben Wallace để thảo luận về cuộc khủng hoảng ở biên giới Nga-Ukraine. Đồng thời, Ngoại trưởng Anh Liz Terrace sẽ thăm Moscow vào tháng Hai tới để hội đàm với người đồng cấp Nga S. Lavrov.

Tổng thống V. Zelensky là người trong cuộc đã tuyên bố, Ukraine tuân thủ các giải pháp hòa bình và không muốn chiến tranh. Ông nói, nước ông sẽ phải đối mặt với một trong những đội quân hùng mạnh nhất thế giới và thiệt hại về nhân mạng có thể lên tới hàng trăm nghìn người cho cả hai bên.

Thủ tướng Anh Boris Johnson nói: "Cuộc xâm lược Ukraine sẽ rất đau đớn và đẫm máu, nhưng ông vẫn tỏ ra lạc quan, nói rằng việc Nga xâm lược Ukraine không phải là không thể tránh khỏi, và lý trí vẫn chiếm ưu thế trong cuộc khủng hoảng này."

Cuối tháng 12/2022, Moscow đã chuyển cho Mỹ và NATO các đề xuất về đảm bảo an ninh ở châu Âu, trong đó bao gồm ba nội dung then chốt: Không mở rộng NATO về phía Đông, không triển khai các hệ thống vũ khí có khả năng tấn công mục tiêu gần biên giới Nga và NATO quay trở lại các đường ranh giới trước năm 1997. Vào đầu những năm 1990, NATO đã đưa ra những đảm bảo rằng liên minh sẽ không mở rộng sang phía Đông.

Phía Mỹ và NATO hứa sẽ trả lời bằng văn ban đới với các đề nghị của Nga trong tuần này. Trên cơ sở trả lời này, cuộc gặp giữa hai Ngoại trưởng Nga S. Lavrov và Mỹ A. Blinken sau đó là hết sức quan trọng. Hai Ngoại trưởng đã đồng ý gặp lại và A. Blinken không loại trừ cuộc gặp thượng đỉnh mới giữa Biden và Putin trong thời gian tới.

Một cuộc chiến tranh giữa các cường quốc hạt nhân Anh, Pháp, Mỹ và Nga sẽ không có người thắng, kẻ thua mà sẽ tàn phá toàn bộ châu Âu. Điều này không ai mong muốn.

VietBF @ Sưu tầm