Tìm hiểu pháo tự hành từng tham chiến 5 năm tại Việt Nam

M50 Ontos là một pháo tự hành diệt tăng không giật giá rẻ, trọng lượng nhẹ, khả năng cơ động cao của Thủy quân Lục chiến Mỹ.

Ngày 12/8/1955, Công ty Allis-Chalmers đã nhận được hợp đồng sản xuất 297 chiếc M50 cho Thuỷ quân Lục chiến Mỹ và đã được hoàn tất vào ngày 30/11/1957. Ontos trong thần thoại Hy Lạp là tên một vị thần biển.

Ontos tham chiến lần đầu tiên vào năm 1965 chống lại quân nổi loạn Dominica và lần thứ hai là trong chiến tranh Việt Nam. Tuy nhiên, tại Việt Nam nó hoạt động như một phương tiện phá hủy hơn là diệt tăng.

Tháng 3/1965, đơn vị M50 Ontos đầu tiên đã được đưa đến Việt Nam. Tất cả các pháo tự hành Ontos thuộc Tiểu đoàn chống tăng số 3 đã đến Việt nam trước tháng 7/1965 và đến tháng 3 năm 1966, tiểu đoàn chống tăng số 1 cũng được đưa tới Việt Nam.

Ontos đã được đưa vào tham chiến tại Khe Sanh và cố đô Huế để phá hủy các công sự trận địa và các vị trí trọng yếu của quân đội Việt Nam tại đây.

Ontos có thể di chuyển trên nền đất mềm bao quanh các ruộng lúa của Việt Nam và với 6 khẩu pháo không giật, nó có thể quét sạch một khu rừng rậm sâu đến 400m.

Tuy nhiên, Ontos đã bị khỏi cuộc chiến ở Việt Nam khi nó gặp các vấn đề trong việc bảo trì và các tai nạn liên quan đến việc các khẩu pháo không giật bị rơi ra. Đầu tháng 12/1967, Tiểu đoàn chống tăng số 3 đã bị ngừng hoạt động còn tiểu đoàn chống tăng số 1 bị giảm xuống chỉ còn 1 đại đội được hợp vào Tiểu đoàn tăng số 1. Đến năm 1969, đơn vị Ontos cuối cùng bị dừng hoạt động.

Pháo tự hành Ontos được trang bị 6 khẩu pháo không giật nòng xoắn M40A1C 106mm có chiều dài hơn 3,4 mét và nặng hơn 130 kg. Pháo M40A1C có thể bắn được các loại đạn HEAT, HEP và đạn cát-xét. Bệ pháo Ontos có thể xoay 40 độ về bên phải và 40 độ về bên trái và có góc nâng hạ từ -10 đến +20 độ.

Hỏa lực mạnh mẽ của loại pháo tự hành này đã được chứng minh trong chiến tranh Việt Nam, tuy nhiên Ontos có hạn chế là việc nạp đạn phải được thực hiện ở bên ngoài xe và cơ số đạn trên xe không nhiều, chỉ 18 viên với 6 viên trong các khẩu pháo, 8 viên trong các khoang chứa bên dưới cửa ra vào sau xe và 4 viên ở bên trong xe.

Về kết cấu của pháo, M50 bao gồm động cơ nằm ở góc phái phía trước xe, bên cạnh là vị trí của lái xe, ở giữa của xe là vị trí của xạ thủ và người nạp đạn của xe ngồi ở sau cùng.

M50 có trọng lượng 8,64 tấn, chiều dài 3,83m, cao 2,13m và rộng 2,6 m. Pháo được trang bị động cơ General Motors Model 302 công suất 145 mã lực (với nguyên mẫu M50),động cơ Chrysler HT-361-318 công suất 180 mã lực (với biến thể M50A1) cho phép nó đạt tốc độ tối đa 48 km/h.

Pháo có thể vượt dốc 31 độ, vượt hào 1,4 m, vượt vật cản cao 0,71 m và lội sâu 1,5 m.

TM