- Trong gia đ́nh này, cả ông lăo đă trên 60 tuổi cũng gọi người phụ nữ mới ngoài 50 bằng mẹ. Bà một ḿnh chăm lo cho cả chục “người con” có AIDS.
Ai có dịp đi ngang qua nhà của “mẹ Quư” ở khu phố 6, thị trấn Củ Chi, huyện Củ Chi – TPHCM chắc hẳn đều ṭ ṃ nh́n vào bởi hầu như lúc nào ở đây cũng không ngớt tiếng nói, cười. Nếu biết tiếng cười, nói đó là từ những người đang mang căn bệnh có thể chết bất cứ lúc nào, có lẽ người ta c̣n ngỡ ngàng hơn.
T́m chốn b́nh yên
Từ trung tâm TPHCM theo hướng Quốc lộ 22 về huyện Củ Chi, đến ngă ba Việt Kiều, rẽ vào, men theo con đường nhựa quanh co một quăng là đến nhà bà Đỗ Thị Quư. Căn nhà mát rượi, vài chiếc vơng được mắc xung quanh cho những người có AIDS nằm đong đưa hóng gió. Thấy khách đến, “mẹ Quư” - một phụ nữ ngoài 50 tuổi - đon đả chạy ra mời chào.
Chị L.T.X.Đ vội dọn dẹp bàn ghế, pha trà mời khách rồi ngồi bên hóng chuyện. Đang ở trong pḥng, nghe có khách, ông N.V.S cũng ra góp vui bằng những câu chuyện “thời vàng son” của ḿnh. Trong khi đó, anh N.H lại ngượng ngùng chạy vào pḥng v́ toàn thân đang bôi thuốc tím rịm. Dưới bếp, anh N.V.H tất bật làm thức ăn chuẩn bị đăi khách. “Mẹ ơi, hôm nay có món ḅ tơ Củ Chi nhé!”- N.V.H nói vọng ra.
Căn nhà càng thêm rộn ràng khi có một nhóm người vừa đi khám bệnh về. Hai người đă trên 40 tuổi tíu tít khoe với “mẹ Quư”: “Kháng thể con tốt hơn rồi nghe mẹ”, “Con mập thêm 1 kg nữa rồi”… Cô bạn đi cùng chúng tôi thốt lên: “Lạ thật, khi mà cái chết luôn chực chờ v́ mang trong ḿnh căn bệnh AIDS nhưng mọi người ở đây lại không có những buồn đau. Thay vào đó, họ lại luôn tươi vui, yêu đời, tự tin khiến mọi người dễ gần và thân thiện hơn”.
“Mẹ Quư” dặn ḍ một “người con” của ḿnh uống thuốc
Những con người ấy, v́ nhiều lư do, hoàn cảnh khác nhau đă đẩy đưa họ đến căn nhà của “mẹ Quư”. Thoạt trông L.T.X.Đ, ít ai nghĩ chị là phụ nữ, bởi vẻ ngoài xù x́, gai góc mà Đ. cố t́nh tạo ra. Gia đ́nh X.Đ vốn giàu có nhưng do ít được cha mẹ quan tâm nên chị bị bạn bè lôi kéo, dụ dỗ và rơi vào con đường nghiện ngập ma túy.
Cai nghiện được một thời gian, cuộc sống gia đ́nh X.Đ rơi vào khó khăn. Do mẹ bệnh nặng, bí quá, chị phải làm liều nhiều nghề, kể cả bán thân, để nuôi bà. Trong khốn cùng, tuyệt vọng, Đ. lại quay về với ma túy với hy vọng có thể lăng quên mọi thứ. Thế là chị tái nghiện. Năm 2008, khi nhận ra cơ thể mang căn bệnh chết người th́ quá muộn, Đ. lưu lạc nhiều nơi và cuối cùng t́m một chốn b́nh yên để dừng chân – gia đ́nh của “mẹ Quư”.
Bà Đỗ Thị Quư dẫn chúng tôi vào pḥng N.H. Anh vội bỏ tô ḿ đang ăn dở. Bà Quư cho biết N.H mới về thăm cô con gái cách đây vài ngày. Nghe nhắc đến con, N.H vội đi đến chiếc ba lô, lục lọi lôi ra 2 tấm h́nh, một chụp vợ chồng anh và con gái lúc bé đầy tháng; tấm kia chụp cô bé lúc 7 tuổi với nét mặt xinh xắn, tươi vui.
Nh́n vào những h́nh ảnh đó, H. bỗng trào nước mắt, nghẹn ngào: “V́ tôi mà vợ con phải chịu khổ”. N.H cho biết anh bị nhiễm HIV do quan hệ t́nh dục với gái mại dâm, rồi về tiếp tục lây cho vợ. Con gái anh sinh ra cũng bất hạnh mang mầm bệnh chết người. Vợ H. mất 4 năm trước, c̣n con gái anh hiện đang ở với người cô ruột.
Trong nỗi đau và day dứt hơn nửa đời người, đến giờ này, ông N.V.S, nay đă ngoài 60 tuổi, vẫn đau đáu đi t́m câu trả lời cho căn bệnh tai họa của ḿnh. Tṛ chuyện với chúng tôi, ông vẫn luôn ngơ ngác: “Tôi thực sự không biết ḿnh bị lây nhiễm HIV khi nào và v́ sao”. Là một cử nhân luật, tốt nghiệp đại học năm 1971, sau đó là cộng tác viên có tên tuổi của nhiều tờ báo nhưng khi biết ḿnh đă mang căn bệnh hiểm nghèo, ông giấu hẳn vợ con và chuyển đến căn nhà “mẹ Quư” sống, xem đây như gia đ́nh thứ hai của ḿnh.
Tái sinh sau bao vấp ngă
Mỗi người đang sống trong căn nhà của bà Đỗ Thị Quư đều có một số phận khác nhau nhưng cùng chung một điểm là đều chọn nơi đây làm chốn dừng chân cuối đời, bởi họ nghĩ ḿnh không thể thoát được lưỡi hái tử thần khi đă trót mắc một căn bệnh ghê gớm. Ở đây, họ như được tái sinh sau bao vấp ngă của cuộc đời.
Chị X.Đ tâm sự: “Nếu không vào đây, sống ngoài đời tôi lại lao vào nghề cũ – một nghề xấu xa, vi phạm pháp luật”. Rất thẳng thắn và thực tế, N.H cho rằng nếu không đến sống ở nhà “mẹ Quư”, rất có thể anh lại lấy vợ hoặc cặp bồ với nhiều phụ nữ, rồi lây nhiễm HIV cho họ và tạo thêm bi kịch. Với dáng vẻ thư sinh, cao ráo, đẹp trai của N.H, chúng tôi nghĩ chuyện đó hoàn toàn có thể xảy ra và anh chọn nơi đây sinh sống như một cách để “giam” ḿnh.
Bà Quư bên một người có AIDS đang sống trong gia đ́nh
Những người có AIDS sống trong gia đ́nh “mẹ Quư” thổ lộ điều quan trọng cuốn họ về đây là do họ cảm nhận được sự trân trọng, yêu thương, không bị miệt thị, khinh khi của người đời, giúp họ sống vui và có ích hơn.
Chị X.Đ bộc bạch: “Khi mới vô đây, tôi chỉ c̣n 39 kg và bị lao nặng. Nhờ sự chăm sóc tận t́nh của “mẹ Quư” mà bệnh tôi mau khỏi, giờ lên thêm 10 kg rồi”. N.H cũng vậy, lúc mới đến nhà “mẹ Quư”, bệnh t́nh của anh đă trở nặng nhưng nhờ một tay bà tận t́nh chăm sóc, đến nay sức khỏe anh đă hồi phục nhiều.
Bà Đỗ Thị Quư dường như không thích nói nhiều về ḿnh và công việc chăm sóc cho gần 10 người có AIDS của bà. Gặng hỏi măi, chúng tôi mới được bà tiết lộ rằng từ chính nỗi đau của ḿnh, bà cảm nhận sâu sắc nỗi đau của người khác nên quyết tâm làm một việc ǵ đó để trả ơn đời.
“Con trai tôi cũng nghiện ma túy. Khi biết con ḿnh nghiện ngập, tôi đă khuyên giải hết lời, khóc cạn hết nước mắt nhưng vẫn không cứu nó thoát khỏi bệnh. Chứng kiến cảnh các t́nh nguyện viên chăm sóc tận t́nh cho con trai ḿnh mà không đ̣i hỏi ǵ cả, tôi hết sức xúc động. Từng học qua y học cổ truyền, tôi mạnh dạn đề xuất nhận 2 bệnh nhân AIDS về nhà nuôi.
Khi mang họ về nhà, các con tôi đă phản đối quyết liệt v́ gia đ́nh c̣n thằng út đang sống chung với tôi nữa. Tuy nhiên, thấy tôi kiên quyết, các con cũng xuôi ḷng. Được một thời gian, gia đ́nh ngày càng đông, tôi quyết định dọn nhà đến đây để có không gian thoáng mát cho họ” – bà Quư thổ lộ.
Ngoài việc lo thuốc men, châm cứu cho các “con”, bà Quư c̣n kiêm luôn mọi việc, từ giặt giũ đến nấu ăn cho những người có AIDS trong nhà. Thương mẹ, cậu út cũng chuyển trường về Củ Chi học. Những khi nghỉ học, cậu lại chở các anh, chị đi lấy thuốc, khám bệnh... “Sống riết rồi quen, mọi người coi nhau như ruột thịt trong gia đ́nh.
Chỉ cần ai hắt hơi, sổ mũi, mọi người c̣n lại đều lo lắng cả. Trong nhà, mọi người đều ăn chung, ngủ chung. Tôi coi tất cả như con, khi có người ra đi lại buồn bă như mất người thân thiết, ruột rà. Thằng Dũng thích chơi guitar mới mất 2 tuần trước. Trước khi mất, nó cầm tay tôi thật chặt, gửi lại CMND như một kỷ vật. Dũng đi rồi nhưng t́nh cảm mà chúng tôi dành cho nó măi c̣n đó”- bà Quư ngậm ngùi.
Gia đ́nh lớn của “mẹ Quư” để lại trong ḷng chúng tôi bao cảm xúc, nhất là t́nh yêu thương, sự trân trọng dành cho những người có AIDS. Nỗ lực xóa bỏ sự kỳ thị của nhiều người đối với những người có AIDS do thiếu hiểu biết về các nguyên nhân lây bệnh đă và luôn được bà Quư đặt lên hàng đầu. “Nhiều người biết rằng bệnh AIDS không thể lây qua đường tiếp xúc chuyện tṛ, ăn uống nhưng khi sinh hoạt chung với người bệnh th́ họ vẫn rất ngại ngùng”- bà Quư trăn trở.
“Mẹ Quư” yêu thương các “con” bao nhiêu th́ họ cũng đối xử với bà không hề thua kém. Đang tṛ chuyện, chúng tôi chợt giật ḿnh v́ có tiếng gọi “mẹ” thân thương từ bếp vọng ra. “Mẹ dùng thịt ḅ mềm mềm nhé, để con luộc sơ cho dễ ăn” – chị X.Đ dọ hỏi. Ông N.V.S nhắc: “Ăn xong rồi tối nay, mẹ nhớ để mấy đứa đấm lưng, kẻo đổ bệnh là khổ”...
Mong được sống có ích
Những người có AIDS đang sống ở nhà “mẹ Quư” tâm sự với chúng tôi rằng họ luôn mong muốn làm lại cuộc đời dẫu biết rằng đă quá muộn. Ở đây, họ được bà Quư tạo công ăn việc làm - gia công hạt cườm bán cho các nhà thờ - để họ kiếm thêm thu nhập và quan trọng hơn là có cảm giác ḿnh vẫn sống có ích.
Những người từng sống trong giàu sang, từng ăn chơi lừng lẫy một thời giờ đă chịu khó ngồi tỉ mẩn kết từng hạt cườm. Bà Quư không buộc ai phải làm việc đó.
Những thứ cần thiết như gạo, đường, thực phẩm…, gần đây đă có mạnh thường quân hỗ trợ; c̣n thuốc men th́ cơ sở y tế lo miễn phí. Điều luôn khiến bà Quư trăn trở là làm thế nào để cộng đồng hiểu và không kỳ thị những người có AIDS nữa.
Theo Thu Hồng
(Người lao động)
Gia đ́nh AIDS
