Nâng trần nợ công : Hoa Kỳ vẫn bế tắc

"Giảm chi và tăng thuế, cả hai vế đều đáng ngại!"

TT. Barack Obama và Thượng nghị sĩ Harry Reid (phải), Nancy Pelosi và John Boehner (trái)
REUTERS/Kevin Lamarque


Washington còn đúng một tuần lễ để tìm ra đồng thuận về định mức nợ công. Đối thoại giữa Thượng viện, Hạ viện và Nhà Trắng vẫn bế tắc cho dù các bên cùng khẳng định là kịch bản siêu cường kinh tế số một thế giới bị «vỡ nợ» sẽ không xảy ra. Nguy cơ Mỹ mất khả năng thanh toán khiến đô la sụt giá.

Hiện tại, tổng nợ công của Hoa Kỳ đã đạt tới mức tối đa là 14 294 tỷ đô la – tương đương với gần 100% tổng sản phẩm nội địa của nước Mỹ- và cường quốc kinh tế này cần thêm 700 tỷ để thanh toán các khoản chi tiêu từ nay đến cuối năm. Thâm hụt ngân sách nhà nước cho tài khóa 2011 đạt mức kỷ lục 9,8% GDP. Ngân sách của nhà nước liên bang luôn trong tình trạng bội chi. Lịch sử cho thấy nước Mỹ luôn phải nâng trần nợ công.

Vậy thì tại sao lần này Quốc hội lưỡng viện Mỹ lại mất nhiều tháng tranh cãi, để đến sát kỳ hạn vẫn chưa tìm ra đồng thuận? Đâu là mấu chốt của sự bất đồng sâu đậm giữa các bên?

Thượng viện với đa số thuộc về đảng Dân chủ và Nhà Trắng chủ trương nâng trần nợ công của chính quyền liên bang, đồng thời tăng thuế để giới hạn bội chi ngân sách. Về phần mình phe đối lập là đảng Cộng Hòa đang chiếm đa số tại Hạ viện, tuy đồng ý nâng định mức công trái của nhà nước Mỹ, nhưng để đổi lại thì Hạ viện đòi chính phủ phải giải quyết vấn đề nợ chồng chất của nước Mỹ bằng cách cắt giảm chi tiêu.

Trên thực tế, cắt giảm chi tiêu và tăng thuế là những biện pháp cần thiết nhưng trong bối cảnh Hoa Kỳ sắp sửa bước vào cuộc tuyển cử 2012 thì cả hai biện pháp này đều khó có thể được cử tri dễ dàng chấp nhận.

Tối ngày 25/07/11, phát biểu trên đài truyền hình tổng thống Barack Obama đã nhấn mạnh là nước Mỹ cần có một chính sách «cân đối» để giảm bớt thâm hụt ngân sách của nhà nước liên bang và tất cả các bên đều phải đóng góp vào công cuộc cải tổ đó. Đòi hỏi tập trung nỗ lực vào việc cắt giảm các khoản chi tiêu công cộng không thích hợp vào thời điểm này.

Về phần mình, chủ tịch Hạ viện, John Boehner quan niệm: tăng thuế vào lúc kinh tế Hoa Kỳ đang tăng trưởng chậm, thất nghiệp ở mức cao chưa từng thấy sẽ gây thêm khó khăn cho khu vực sản xuất.

Nhìn từ châu Âu, tất cả các nhà phân tích đều tin tưởng rằng Nhà Trắng và đảng Cộng hòa tại Hạ viện sẽ nhanh chóng tìm ra đồng thuận để «kịch bản đen tối nhất» sẽ không xảy ra. Nhưng theo quan điểm của chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa, các kế hoạch cắt giảm chi tiêu để giải quyết thâm hụt ngân sách do Thượng viện và Hạ viện Mỹ đưa ra trong tuần này ít có khả năng dung hòa được với nhau. Do vậy nguy cơ Hoa Kỳ bị mất một phần khả năng thanh toán ngày càng rõ nét.

Từ California, chuyên gia Nguyễn Xuân Nghĩa cho rằng kịch bản một nước Mỹ mất khả năng thanh toán là không tránh khỏi. Nhưng đối với Hoa Kỳ, dù có bị hạ điểm tín nhiệm đi chăng nữa thì Mỹ vẫn là địa điểm đầu tư an toàn nhất trên thế giới.

Cuối cùng xin nói thêm là trong cuộc thăm dò dư luận được thực hiện cho nhật báo Washington Post và đài truyền hình ABC thì có đến 65 % người được tham khảo ý kiến bất đồng với chính sách giải quyết thất nghiệp của đảng Cộng Hòa. Vào tuần trước một cuộc thăm dò dư luận khác do CBS News công bố, cũng cho thấy là có tới 71 % không tán thành lập trường của đảng Cộng Hòa.

Dainamax

TT Obama: Không nâng mức trần nợ sẽ gây ra thiệt hại không kể xiết

Các nhà lập pháp Mỹ hôm nay sẽ thảo luận về hai kế hoạch chống đối nhau dể nâng giới hạn nợ quốc gia, trong khi chỉ còn một tuần nữa là tới thời hạn chót để tránh xảy ra tình trạng không trả được nợ lần đầu tiên.

Tối hôm qua, Tổng thống Obama nói trong bài diễn văn truyền hình rằng Quốc hội có thể làm bùng ra một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nếu các nhà làm luật không đạt được một thỏa hiệp về mức trần nợ trước ngày 2 tháng 8.

Vài giờ trước khi Tổng thống Obama đọc diễn văn, Thượng viện do đảng Dân chủ kiểm soát và Hạ viện do đảng Cộng hòa chiếm đa số đã trình bày hai kế hoạch khác nhau với mục tiêu cắt giảm chi tiêu của chính phủ và nâng giới hạn vay mượn của quốc gia.

Trong bài diễn văn, ông Obama bày tỏ hậu thuẫn cho kế hoạch được đề nghị bởi thượng nghị sĩ Harry Reid, lãnh tụ khối đa số ở Thượng viện. Kế hoạch này qui định cắt giảm chi tiêu 2,700 tỉ đô la và nâng mức trần nợ cho đến sau cuộc bầu cử quốc hội và tổng thống vào tháng 11 năm tới.

Trong diễn văn phúc đáp được truyền hình của phe Cộng hòa, Chủ tịch Hạ viện John Boehner đã bác bỏ kế hoạch của Thượng viện. Ông nói rằng kế hoạch có nhiều cách tính toán giả dối và “những trò ma giáo của Washington.”

Thay vào đó, ông Boehner đề nghị cắt giảm chi tiêu 1,200 tỉ đô la, nâng ngay 1,000 tỉ cho mức trần nợ, và có thể sẽ nâng thêm vào năm tới nếu có thêm cắt giảm chi tiêu và cải cách thuế khóa.

Trong khi đó, Tổng thống Obama nói rằng kế hoạch của ông Boehner chỉ là một giải pháp ngắn hạn “không giải quyết được vấn đề.”

Ông Obama chỉ trích các chính khách bảo thủ của phe Cộng hòa là chỉ muốn giải quyết vụ khủng hoảng nợ bằng việc cắt giảm chi tiêu mà không đòi hỏi sự đóng góp của các đại công ty và những người giàu có nhất nước thông qua những sự thay đổi trong luật lệ về thuế khóa.

VOA