Góc nhìn về các phim Tây Du ký

Hãy cùng nhìn lại những bản phim ra đời sau bản 86: Tây Du Ký TVB, Tề Thiên Đại Thánh 2000, Tề Thiên Đại Thánh 2004, Giải cứu Phật Tổ, Đường Tăng đại náo thiên cung…hay sắp tới là Tây Du Ký phiên bản Hàn Quốc....

Có thể nói những diễn xuất cường điệu, những tạo hình hở hang phá bật cái thuần phong mỹ tục của cộng đồng châu Á nói chung, những ý tưởng thô kệch và lố bịch, nhưng trò hài lố lăng và nhiều nhiều thứ nữa càng lúc càng trở thành bộ phim bôi bác Tây Du Ký.

Chúng tôi nhận được bài viết của hai độc giả thể hiện một góc nhìn về các phim Tây Du ký. Xin trân trọng giới thiệu bạn đọc:

Xin tôn trọng tiền nhân!

“Mùa hè là mùa Tây Du Ký”, mỗi độ hè về, nghe tiếng nhạc quen thuộc vang lên lại thấy trong lòng ấm áp và hồi tưởng những ký ức tuổi thơ. Trải dài suốt ¼ thế kỷ, bao nhiêu thế hệ được sinh ra và lớn lên cùng Tây Du Ký huyền thoại. Có người đã ví Tây Du Ký như người bạn của mọi lứa tuổi, bởi lẽ ai trong chúng ta, trẻ nhỏ, người lớn hay cụ già đều có thể xem và yêu thích bộ phim kinh điển ấy. Nhân mùa hè, Tây Du Ký lại trở về trên màn ảnh nhỏ, chúng tôi xin có đôi lời mạn phép bày tỏ những suy nghĩ của riêng mình về bộ phim kinh điển này.



Tôi nhớ những năm đầu tiên Tây Du Ký 86 đến Việt Nam và trở thành cơn sốt, năm 90 chính thức khởi chiếu và đã thu hút 1 lượng khán giả khổng lồ, các anh chị lớn từng kể, thời đó vật chất thiếu thốn, ko phải nhà nào cũng có TV để xem. Mỗi khi chiếu Tây Du Ký, mọi người đều tụ tập đến một gia đình nào đó, rồi tất cả xem trên 1 TV màu rất nhỏ chạy bằng ác quy, không quản những buổi trời mưa, không quản công việc chưa hoàn tất.Dù có rất nhiều bộ phim dành cho trẻ em như Khủng long con ham ăn, Hiệp sĩ lợn, Maika cô bé từ trên trời rơi xuống.... nhưng đọng lại trong lòng người xem nhiều nhất chỉ có thể là Tây Du Ký 1986.



Từng bước chân của thầy trò Đường Tăng là những câu chuyện thần thoại, mà ở đó không riêng gì trẻ em, cả người lớn đều yêu thích những điều thần tiên. Một Tôn Ngộ Không dũng cảm là hiện thân của công lý, một Đường Tăng đầy tình người và ý chí tới Tây Thiên, một Trư Bát Giới ham ăn lười làm nhưng ngộ nghĩnh đáng yêu, và cả Sa hoàng thượng cần cù nhẫn nại. 4 hình tượng ấy đã đi vào lòng người như những bức tượng đài không thể nào phá đổ. Đã có những em bé bảo rằng “thích trở thành chú công an bắt cướp giống như Ngộ Không đánh yêu quái”. Tây Du Ký gợi ra những triết lý nhân sinh lành mạnh mà bản phim 1986 đã chuyển tải trọn vẹn thậm chí bổ khuyết cho những thiếu sót trong nguyên tác. Có lẽ vì vậy mà mỗi khi TV chiếu lại, như một phản xạ, ta lại bật lên xem để chìm đắm vào những giấc mơ ngày thơ bé.



Rồi giờ đây, xã hội hiện đại phát triển, những bộ phim mới ra đời với kỹ xảo đẹp hơn, quy mô hoành tráng, màu sắc đẹp hơn, chất lượng nhìn chung tuyệt vời hơn. Trẻ con thích thú trước những tiến bộ ấn tượng của công nghệ làm phim. Tây Du Ký của ngày xưa, với những kỷ niệm thời thơ ấu ấy, dần chìm vào quên lãng.

Đôi lúc tôi có cảm giác mọi người xung quanh đang chạy theo trào lưu quá nhanh, chạy theo những hào nhoáng, quên đi cái cũ đã đành nhưng lại còn quay lại nhạo báng, chê bai nó, tuổi thơ ai cũng từng dành tình yêu cho Tây Du Ký. Bàn về thái độ của hậu thế, không thể không nhắc đến những dị bản và video clip chế Tây Du Ký trên phương tiện truyền thông.

2010, năm “sốt” Tây Du Ký khi liên tục 2 đài truyền hình thi nhau sản xuất Tây Du Ký: bản Chiết Giang và bản của Trương Kỷ Trung. Tưởng rằng hậu thế còn dành cho Tây Du một tình yêu bất diệt….nhưng bàng hoàng khi nhận ra rằng tính thương mại của phim bị đưa lên hàng đầu, nhà sản xuất quan tâm về hình ảnh và thương hiệu của bộ phim trên thị trường quốc tế, bộ phim được làm nên sẽ mất đi cái “hồn”, cái “chất” của giá trị trừu tượng như vốn dĩ phải có ban đầu.



Dù biết không nên ngăn cản sự sáng tạo và so sánh thời xưa và thời nay, không nên lấy cái mác kinh điển lấn át những tư tưởng mới nhưng thị hiếu người xem khác đi không có nghĩa là nhà sản xuất phim được quyền mang một nguyên tác kinh điển ra chế biến để thỏa mãn cái khát khao thay đổi góc nhìn, thả vào đấy những ý tưởng kỳ lạ và cả cái ước vọng cộp mác tạo thương hiệu phim của riêng mình của các đạo diễn.



Hãy cùng nhìn lại những bản phim ra đời sau bản 86: Tây Du Ký TVB, Tề Thiên Đại Thánh 2000, Tề Thiên Đại Thánh 2004, Giải cứu Phật Tổ, Đường Tăng đại náo thiên cung…hay sắp tới là Tây Du Ký phiên bản Hàn Quốc, những diễn xuất cường điệu, những tạo hình hở hang phá bật cái thuần phong mỹ tục của cộng đồng châu Á nói chung, những ý tưởng thô kệch và lố bịch, nhưng trò hài lố lăng và nhiều nhiều thứ nữa càng lúc càng trở thành bộ phim bôi bác Tây Du Ký. Những dị bản đó có xứng được gọi là tác phẩm điện ảnh hay không, khi mà tạo hình và nội dung ngày một bị lệch khỏi quỹ đạo nguyên tác, và biến thành những trò lố của điện ảnh mượn mác Tây Du Ký mà thôi ?



Có vài người chê kỹ xảo phim của Tây Du Ký kinh điển là lạc hậu, nhưng kỹ xảo chỉ là một phần rất nhỏ làm nên tầm vóc một bộ phim, chỉ như cái vỏ bọc tạo nên cái gọi là “quy mô”, “hoành tráng” nhưng không thể làm nên “giá trị đích thực”. Cái hồn một bộ phim ở đâu, do diễn viên thể hiện và những nỗ lực của những người làm nên, nhưng bên cạnh đó một phần phải do người xem tự cảm nhận bằng trái tim mình, mới thấy được tầm vóc thực sự của nó.



Có những bạn trẻ nói rằng “thời xưa xem Tây Du Ký thì thích, nhưng giờ nhìn lại thấy kỹ xảo lạc hậu đó thì không thích nữa”…. nực cười cho những ai cứ mang cái tiến bộ của hiện đại mà so với thời xưa. Có lẽ các bạn trẻ không hiểu ngày xưa trong bối cảnh đó những kỹ xảo của Tây Du Ký đã là rất tiến bộ, là một bước đột phá trong cách mạng điện ảnh. Đoàn làm phim ngày ấy đã nghĩ ra mọi cách để khung cảnh thần tiên xuất hiện trên màn ảnh như từ trong trang sách hiện ra, một thế giới thần tiên bay bổng lung linh mà tưởng rằng chỉ có trong tưởng tượng.Đành rằng Tây Du Ký nguyên tác vẫn còn đó những thiếu sót nhất định, và khi chuyển thể thành phim, Tây Du Ký 86 cũng ko thể giữ lại 100% được, có chỉnh sửa, nhưng chỉnh sửa theo khuôn khổ, để người xem hiểu hơn, kéo người xem lại gần hơn với bước chân thần trò Đường Tăng và hơn hết là vẫn giữ được cái chất nguyên tác, giữ được cái hồn Tây Du.

Diễn viên Lục Tiểu Linh Đồng – lưu danh với vai diễn Tôn Ngộ Không từng chia sẻ: “Văn học vốn là mặt phẳng, sau khi trở thành tác phẩm điện ảnh, truyền hình, nó trở thành lập thể, cải biên ko phải bạ đâu sửa đấy. [.....] Tác phẩm cải biên cần có giới hạn, tình tiết chủ yếu và tính cách cơ bản vai diễn ko được thay đổi”. Tây Du Ký 86 vẫn còn đó những khuyết điểm, nhưng bản phim vẫn có những thành công nhất định, Tây Du Ký 1986 đã trở thành một hình tượng in đậm trong ký ức của rất rất nhiều người, có những vai diễn kinh điển đã đổ cái bóng quá lớn vào hậu thế mà đến ngày nay, khó có ai vượt qua được.



Buồn thay, ngoài những cải biên lố lăng của các nhà làm phim, Tây Du Ký còn phải chịu sự xuyên tạc từ cộng đồng đón nhận, những video clip hay truyện hài như “Thầy trò Đường Tăng tìm mạng xã hội”, “Tây Du Ký chơi gái” hay “Thầy trò Đường Tăng nhảy nobody”..v.v…. Sự tiến bộ công nghệ kết hợp với những ý tưởng khá “độc” tạo ra thành phẩm mua vui cho mọi người. Đây là một chuỗi hệ quả bắt nguồn từ thành công của Tây Du Ký: TDK là tác phẩm hay + nổi tiếng + thả cho trí tưởng tượng bay cao -> dễ chế + chế nó thì nhiều người đọc -> lượt view tăng -> mang lại lợi ích riêng tư cho người chế. Đó là xét trên khía cạnh sự xuyên tạc từ cộng đồng mạng.



Gốc rễ nguyên tác vẫn mãi trường tồn nhưng bản phim 86, rồi một ngày cũng chìm vào quên lãng, những bản phim khác ra đời như theo quy luật tre già măng mọc và dần khiến cho những ý nghĩa ẩn đằng sau nguyên tác mờ dần đi với cách chuyển thể mà chỉ chú trọng vẻ ngoài như vậy. Dẫu vậy, khi chúng ta nhìn về những giá trị cũ, những giá trị không ít thì nhiều, đã cho chúng ta hiểu những ý nghĩa sâu sắc cuộc sống và gắn liền với tuổi thơ tươi đẹp, hãy thầm cảm tạ cụ Ngô Thừa Ân đã để lại cho đời một tuyệt tác bay bổng của những giấc mơ, cà cảm ơn một thế hệ đã từng dựng nên Tây Du Ký kinh điển, tạo nên những tình yêu giản dị cho chúng ta ngày xưa.



Hy vọng những bàn tay, khối óc trong tương lai sẽ tạo được những bản “Tân” để đời và tạo được tiếng vang lớn như tượng đài Tây Du Ký 86 kinh điển, đừng vì thỏa mãn thị hiếu số ít người mà đánh mất đi đạo đức nghệ thuật và nhân cách. Và hy vọng giới trẻ ngày nay sẽ học được cách tôn trọng hơn giá trị tinh thần của tiền bối.

theo tgđa