Bật mí bí mật của các cặp vợ chồng ngủ riêng

[PinaColada]

Ngủ riêng để chăm con nhưng vợ chồng chị Phương Lan vẫn giữ thói quen trốn con hẹn hò, quan tâm nhau và duy trì "gần gũi" 2 lần/tuần.

Sau khi sinh con gái thứ hai, chị Phương Lan (35 tuổi, Hà Nội) bị hậu sản, sức khỏe suy giảm rõ rệt. Những đêm cả nhà 4 người ngủ chung đều trở thành "cuộc chiến" vì mất ngủ, khiến vợ chồng chị buộc phải tách phòng: chị ngủ cùng con gái, còn ông xã ngủ với con trai.

Khi con gái được 6 tháng, cả nhà chị Lan ngủ chung trở lại nhưng tình hình vẫn không khá hơn. Bé thường xuyên ốm, quấy khóc, cần uống sữa đêm. Thế nên, việc ngủ riêng cứ thế tiếp tục kéo dài.

Khi con lớn hơn và đến tuổi cần được giáo dục giới tính, chị Lan cho rằng các bé cần được tách ra để hình thành ý thức về ranh giới cơ thể và sự riêng tư. Tuy nhiên, gia đình lúc này chưa đủ điều kiện chuyển căn hộ rộng rãi hơn.

“Suy đi tính lại, vợ chồng tôi thống nhất duy trì việc ngủ riêng cho tới tận bây giờ”, chị nói với Tri Thức - Znews.

Tương tự, nhiều cặp vợ chồng hiện nay cũng lựa chọn ngủ riêng thay vì chung giường bởi áp lực công việc, khác biệt thói quen sinh hoạt, nhưng họ vẫn tìm được những cách phù hợp để duy trì tình cảm, giữ gìn hôn nhân.

Tìm cách bù đắp
Dù không chung giường, cuộc sống vợ chồng chị Phương Lan vẫn êm ấm. Hai người vẫn giữ thói quen "trốn con" để hẹn hò vào cuối tuần.

Chồng chị Lan cũng chủ động kết nối với vợ, giữ thói quen nhắn tin đều đặn, hỏi vợ tới công ty chưa, trưa ăn gì, chiều báo cáo lịch trình để bà xã yên tâm.

"Anh không nhậu nhẹt, không rượu bia hay hút thuốc, luôn kể cho vợ mọi chuyện ở công ty khiến tôi tin tưởng", chị nói.

Chị Lan thừa nhận không ngủ cùng nên có thời điểm bản thân lơ là chuyện chăn gối. Thay vì im lặng, chồng chị bày tỏ mong muốn được quan tâm hơn, duy trì "gần gũi" khoảng 2 lần/tuần.

"Tôi biết chuyện vợ chồng thực sự quan trọng, đặc biệt là khi không chung giường. Bởi vậy tôi chủ động gần gũi để gắn kết với anh hơn", chị Lan trải lòng.

Gia đình chị dự định trong 2-3 năm tới, khi con gái lớn hơn và kinh tế ổn định, sẽ chuyển sang căn hộ rộng 3 phòng ngủ. Khi ấy, bố mẹ có không gian riêng trở lại, hai con cũng tách phòng phù hợp độ tuổi.

Anh Minh Trung (37 tuổi, TP.HCM) - tên nhân vật được thay đổi để đảm bảo quyền riêng tư - và vợ cũng quyết định ngủ riêng khi con đầu lòng được 3 tháng tuổi.

"Vợ khó ngủ, công việc căng thẳng còn tôi làm việc linh hoạt, hay thức khuya. Sự lệch nhịp khiến chúng tôi nhận ra ngủ chung không còn phù hợp, nhất là khi vợ cần sự yên tĩnh để phục hồi sức khỏe", anh lý giải.

Anh Trung cho rằng sự gắn kết vợ chồng không chỉ nằm ở việc hai người cùng thức dậy bên nhau mỗi sáng. Trong hoàn cảnh hiện tại, điều giữ họ gần nhau hơn là sự hy sinh. Anh chọn ưu tiên cho giấc ngủ và sức khỏe của vợ. Với anh, sự quan tâm này tạo ra sự gắn kết bền hơn cả việc nhất định phải nằm cùng một giường.

Tuy nhiên, việc thay đổi thói quen không phải lúc nào cũng dễ dàng. Những ngày đầu ngủ riêng, anh khó chịu vì cảm giác thiếu vắng người bạn đời ngay bên cạnh. Song anh sớm nhận ra việc tách giường chỉ là một thử thách nhỏ của hôn nhân.

Việc chăm con ban đêm hầu như do anh Trung đảm nhận. Anh dự định khi bé đủ lớn để tự ngủ, vợ chồng anh có thể trở lại nhịp sống cũ.

Để bù đắp khoảng thời gian không nằm cạnh nhau mỗi tối, vợ chồng anh Trung giữ thói quen hẹn hò riêng vào cuối tuần, lúc con đi học. Họ vẫn "tán tỉnh" nhau qua những tin nhắn vui trong ngày. Theo anh, để "giữ lửa" hôn nhân, cả hai phải sáng tạo trong cách đối xử với nhau. Những điều bất ngờ, những khoảnh khắc khiến đối phương bật cười hay bất giác thấy ấm áp chính là thứ cân bằng.

Anh Trung không đồng tình với ý kiến ngủ riêng dễ ngoại tình. Theo anh, điều đó đến từ chính con người chứ không nằm ở việc có chung giường hay không.

"Việc tách phòng vì chăm con hay vì sự thuận tiện trong sinh hoạt chỉ là một bài kiểm tra nhỏ về khả năng thích nghi của hai vợ chồng, không phải mầm mống của rạn nứt", anh bày tỏ.

Để hôn nhân không nguội lạnh
Dưới góc độ tâm lý, chuyên viên tâm lý Đào Lê Tâm An - nghiên cứu sinh Tâm lý học, ĐH Sư phạm TP.HCM - khẳng định việc vợ chồng ngủ cùng hay ngủ riêng không phải là chỉ số quyết định chất lượng mối quan hệ.

Ông An dẫn một nghiên cứu năm 2022 trên 210 cặp vợ chồng dị tính về cử chỉ thân mật trước - sau khi ngủ và nhận thấy điều này có ảnh hưởng tích cực đến tâm trạng buổi sáng, giúp cả hai cùng cảm thấy vui vẻ, bình tĩnh hơn. Một nghiên cứu khác vào năm 2020 cho thấy việc ngủ cùng giúp tăng 10% thời lượng giấc ngủ REM (giấc ngủ chuyển động mắt nhanh, giai đoạn ngủ thường liên quan đến các giấc mơ, cảm xúc, củng cố trí nhớ).

Tuy nhiên, chất lượng của giấc ngủ có thể bị giảm sút do các tác nhân từ đối phương như ngáy to, nói mớ, mùi cơ thể hoặc do nhịp sống khác biệt cũng ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng mới quan hệ.

Hiện tượng gọi là "sleep divorce" (ngủ tách phòng/giường) đang gia tăng ở nhiều quốc gia, khảo sát lớn cho thấy hơn 1/3 người trưởng thành tại một số mẫu khảo sát báo rằng họ thích ngủ riêng để có giấc ngủ tốt hơn.

Chuyên viên tâm lý Đào Lê Tâm An cho biết nếu ngủ riêng, hai người cần thống nhất một lịch trình cố định gồm những hoạt động "giữ lửa" cùng nhau, ví dụ: dành 10-15 phút buổi sáng hoặc buổi tối để cùng trò chuyện về cảm xúc; check-in các sự kiện diễn ra trong ngày; trong tuần cần có 1-2 buổi tối có các hoạt động cùng nhau như tập thể dục, xem phim, nấu ăn...

"Những cái ôm, chạm tay, gần gũi giúp duy trì ổn định sự nồng nhiệt, kết nối giữa vợ - chồng, thay vì là việc cố gắng nằm cùng nhau nhưng chất lượng giấc ngủ giảm sút", ông An nói.

Cùng quan điểm, thạc sĩ tâm lý học Lê Thị Thanh Hà, công tác tại Đại học sư phạm Hà Nội 2, cho biết việc ngủ riêng không thể được hiểu giản đơn là tốt hay xấu. Tác động của nó phụ thuộc vào chất lượng mối quan hệ và mức độ kết nối cảm xúc trong đời sống hàng ngày.

Những nghiên cứu về chất lượng giấc ngủ cho thấy khoảng 25-40% cặp vợ chồng từng cân nhắc ngủ riêng vì họ gặp khó khăn trong việc duy trì giấc ngủ khi ngủ cùng nhau. Vì vậy, trong nhiều trường hợp, ngủ riêng lại giúp vợ chồng tránh được mâu thuẫn nhỏ và duy trì trạng thái tinh thần tốt hơn.

Tuy nhiên, theo cách tiếp cận của liệu pháp tập trung cảm xúc, việc ngủ riêng đôi khi phản ánh một quá trình rút lui cảm xúc, nhất là khi nó diễn ra sau những giai đoạn căng thẳng hoặc xung đột chưa được giải quyết.

Sự khác biệt quan trọng nằm ở động cơ: nếu ngủ riêng vì nhu cầu giấc ngủ, sức khỏe và cả hai đều thoải mái thì điều đó hoàn toàn bình thường; nhưng nếu ngủ riêng vì "ngại đối diện", "ngại thân mật" hoặc coi đó là cách né tránh thì sự rạn nứt có thể đã bắt đầu.

Trong trường hợp phải ngủ riêng vì công việc, con nhỏ hoặc khác biệt thói quen, các cặp đôi nên duy trì "nghi thức kết nối".

Một cái ôm dài 6-10 giây trước khi vào phòng ngủ đã được chứng minh là làm tăng hormone gắn kết (oxytocin), giúp giảm căng thẳng và củng cố cảm giác tin cậy. Nhiều cặp đôi duy trì thói quen "kiểm tra cảm xúc" vào buổi tối, dành 5-7 phút để kể cho nhau nghe họ đã trải qua điều gì, cảm thấy thế nào, và có điều gì cần chia sẻ. Điều này tạo ra một điểm chạm cảm xúc đều đặn, đặc biệt quan trọng khi đêm đến không có sự hiện diện bên cạnh.

Ngoài ra, các nghiên cứu về nhịp sinh học gia đình cho thấy chỉ cần 10-15 phút "kết nối trước khi ngủ", ngồi cạnh nhau, không thiết bị, trò chuyện hoặc đơn giản là dựa vào nhau trong im lặng cũng giúp não bộ ghi nhận cảm giác gần gũi.

Vào buổi sáng, việc cùng nhau bắt đầu ngày mới, uống một tách trà hoặc cà phê, hay đơn giản là chạm vào nhau một cách trìu mến đều có tác dụng như "neo cảm xúc", giúp cả hai cảm thấy mình vẫn nằm trong vòng tay của mối quan hệ.

Thậm chí, nhiều cặp vợ chồng duy trì thói quen nhắn tin yêu thương trong ngày, hoặc gửi một câu chúc ngủ ngon dù ngủ phòng riêng, để duy trì sự đồng điệu. Khi các nghi thức này được thực hiện đều đặn, khoảng cách về giường ngủ không làm giảm đi sự gắn bó, mà đôi khi còn khiến mỗi lần gặp nhau trở nên trân trọng hơn.

Theo bà Hà, từ góc độ tâm lý học, những dấu hiệu cảnh báo hôn nhân có vấn đề khi hai người ngủ riêng là: một trong hai cảm thấy cô đơn ngay cả khi vẫn sống chung nhà; tần suất trò chuyện giảm dần; cả hai thích ở một mình hơn là tìm đến nhau; hoặc sự thân mật giảm rõ rệt.

Nếu không giải quyết sớm, điều này có thể dẫn đến sự xa cách cảm xúc - một trạng thái mà trong trị liệu hôn nhân được coi là nguy hiểm hơn cả xung đột.

"Khi nhận thấy sự thay đổi này, việc quan trọng nhất là mở ra một cuộc trò chuyện thẳng thắn: Chúng ta ngủ riêng vì lý do gì? Chúng ta đang cảm thấy thế nào? Chúng ta có đang mất đi sự kết nối không?. Đồng thời, hai người cần tái thiết lại các nghi thức gắn kết trong ngày, thậm chí hẹn lịch những buổi ngủ chung để làm mới sự thân mật", thạc sĩ Thanh Hà cho biết.

VietBF@ sưu tập