TT - Ngày 22-10, phát biểu khai mạc kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XIII, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho biết đây là kỳ họp có khối lượng công việc rất lớn, nhiều nội dung quan trọng.
Tôi nghiêm túc nhận trách nhiệm chính trị lớn của người đứng đầu Chính phủ và xin thành thật nhận lỗi trước Quốc hội, trước toàn Đảng, toàn dân về tất cả những yếu kém, khuyết điểm của Chính phủ trong lănh đạo, quản lư, điều hành..."
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng
"T́nh h́nh đó đ̣i hỏi chúng ta phải quyết tâm rất cao, có các giải pháp quyết liệt, hiệu quả nhằm thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xă hội, cải thiện đời sống nhân dân, giữ vững ổn định chính trị, củng cố quốc pḥng - an ninh..."
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng
Ông Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh: năm 2012, bên cạnh một số kết quả đáng ghi nhận trong việc kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xă hội, duy tŕ tăng trưởng hợp lư gắn với đổi mới mô h́nh tăng trưởng và tái cơ cấu nền kinh tế, đất nước vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức lớn. “Ở trong nước, sự tŕ trệ của nền kinh tế đang hiển hiện; tốc độ tăng trưởng kinh tế thấp; nguy cơ lạm phát cao vẫn tiềm ẩn; quản lư thị trường, quản lư giá đối với một số mặt hàng chưa tốt, tác động tiêu cực đến đời sống của người dân... T́nh h́nh đó đ̣i hỏi chúng ta phải quyết tâm rất cao, có các giải pháp quyết liệt” - Chủ tịch Quốc hội nói.
Nỗ lực khắc phục yếu kém
Đại biểu Đặng Thành Tâm xin vắng mặt
Trao đổi với Tuổi Trẻ bên hành lang kỳ họp Quốc hội chiều 22-10, trưởng Ban Công tác đại biểu Nguyễn Thị Nương xác nhận đại biểu Quốc hội TP.HCM Đặng Thành Tâm có đơn xin vắng mặt đến hết kỳ họp thứ 4. Đơn xin không tham dự kỳ họp của đại biểu Tâm được lănh đạo Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM chuyển đến Chủ tịch Quốc hội. Ngoài đại biểu Tâm, c̣n có một nữ đại biểu khác cũng xin không tham dự kỳ họp để nghỉ thai sản.
Một số nguồn tin cho biết ông Đặng Thành Tâm hiện đang ở nước ngoài, xin không tham dự kỳ họp để dưỡng bệnh. Đại biểu Tâm không tham dự các cuộc tiếp xúc cử tri trước kỳ họp. Trước đó, trong kỳ họp thứ 3 của Quốc hội (diễn ra hồi giữa năm), đại biểu Tâm cũng xin vắng mặt dài ngày để đi công tác nước ngoài. Đại biểu Đặng Thành Tâm là em trai bà Đặng Thị Hoàng Yến - người bị băi nhiệm tư cách đại biểu Quốc hội trong kỳ họp trước.
LÊ KIÊN
Tŕnh bày báo cáo của Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu một số vấn đề lớn về t́nh h́nh kinh tế - xă hội năm 2012; mục tiêu, nhiệm vụ và những giải pháp chủ yếu của kế hoạch phát triển kinh tế - xă hội năm 2013. Thủ tướng cũng cho biết trong những ngày qua, Ban cán sự Đảng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban cán sự Đảng các bộ và từng thành viên Chính phủ đă nghiêm túc kiểm điểm tự phê b́nh theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói: “Tập thể Ban cán sự Đảng và mỗi đồng chí chúng tôi đă thành khẩn nh́n nhận những yếu kém, khuyết điểm và chân thành cầu thị rút ra những bài học thấm thía, sâu sắc nhất trong thực thi chức trách nhiệm vụ được giao và trong cả quá tŕnh hoạt động cách mạng của ḿnh. Với trọng trách là ủy viên Bộ Chính trị, thủ tướng Chính phủ, tôi nghiêm túc nhận trách nhiệm chính trị lớn của người đứng đầu Chính phủ và xin thành thật nhận lỗi trước Quốc hội, trước toàn Đảng, toàn dân về tất cả những yếu kém, khuyết điểm của Chính phủ trong lănh đạo, quản lư, điều hành, nhất là những yếu kém, khuyết điểm trong kiểm tra, giám sát hoạt động của tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước; một số tập đoàn, tổng công ty, điển h́nh là Vinashin, Vinalines, sản xuất kinh doanh kém hiệu quả, có nhiều sai phạm, gây tổn thất và hậu quả nghiêm trọng về nhiều mặt, ảnh hưởng lớn đến uy tín và vai tṛ của kinh tế nhà nước”.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu rơ: “Chính phủ, thủ tướng Chính phủ, từng thành viên Chính phủ sẽ nghiêm túc nghiêm khắc với ḿnh, đoàn kết nhất trí, hết ḷng hết sức làm việc, đề cao trách nhiệm, nỗ lực cao nhất để khắc phục những yếu kém khuyết điểm, phấn đấu thực hiện tốt chức trách nhiệm vụ được giao, hành động quyết liệt, tất cả v́ Tổ quốc, v́ nhân dân, v́ Đảng, v́ chế độ, v́ sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước”.
Chưa đẩy lùi nạn tham nhũng
Cả báo cáo của Chính phủ về công tác pḥng chống tham nhũng năm 2012 và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp đều đề cập t́nh trạng thiếu công khai, minh bạch, đặc biệt là trong lĩnh vực đất đai, quy hoạch đô thị...
Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh cho biết việc phát hiện, truy tố tội phạm tham nhũng năm 2012 đều tăng hơn so với cùng kỳ năm trước. Ông Tranh thừa nhận tuy đạt được kết quả tích cực nhưng nh́n chung công tác pḥng chống tham nhũng chưa đáp ứng yêu cầu và mục tiêu đề ra là ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham nhũng. Tham nhũng vẫn diễn ra nghiêm trọng, với những biểu hiện tinh vi, phức tạp, diễn ra ở nhiều lĩnh vực, nhiều cấp, nhiều ngành, gây bức xúc, bất b́nh trong xă hội.
Tŕnh bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện nhận xét: hầu như không có cơ quan, tổ chức, đơn vị nào phát hiện được vụ việc tham nhũng thông qua công tác tự kiểm tra. Một số vụ việc khi thanh tra, kiểm toán th́ không thấy tham nhũng nhưng sau đó cơ quan điều tra lại phát hiện, ra quyết định khởi tố vụ án. “Do đó, nhiều ư kiến đề nghị cần phải có cơ chế xử lư trách nhiệm đối với cơ quan thanh tra, kiểm toán trong quá tŕnh thanh tra, kiểm toán không phát hiện hành vi tham nhũng nhưng ngay sau đó các cơ quan khác lại phát hiện và xử lư được nhiều hành vi tham nhũng” - ông Hiện nói.
Báo cáo của Ủy ban Tư pháp cũng chỉ rơ: Vẫn c̣n t́nh trạng không công khai những nội dung cần phải công khai, hoặc chỉ công khai trong phạm vi hẹp ở các cuộc họp. Chưa có cơ chế hữu hiệu để kiểm soát tính trung thực, chính xác của việc kê khai tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức; chưa có biện pháp xử lư phù hợp với quy định của hiến pháp và pháp luật đối với tài sản có giá trị lớn tăng lên bất thường. Vẫn chưa h́nh thành “văn hóa” cũng như cơ chế pháp luật về từ chức; c̣n thiếu quy định cụ thể về miễn nhiệm, băi nhiệm, cách chức đối với người đứng đầu thiếu trách nhiệm, c̣n để xảy ra nhiều tham nhũng. Đối với việc xử lư một số vụ án nghiêm trọng, dù đă được Ban Chỉ đạo trung ương về pḥng chống tham nhũng chỉ đạo, đôn đốc nhưng việc giải quyết vẫn bị kéo dài, có những vụ án được khởi tố điều tra cách đây nhiều năm nhưng đến nay vẫn chưa giải quyết dứt điểm; một số vụ sau nhiều năm khởi tố, điều tra nay lại đ́nh chỉ điều tra vụ án hoặc đ́nh chỉ điều tra bị can.
Tŕnh bày trước Quốc hội báo cáo công tác pḥng ngừa, chống vi phạm pháp luật và tội phạm, Bộ trưởng Bộ Công an Trần Đại Quang cho biết trong năm 2012 “tội phạm về kinh tế, tham nhũng phức tạp nổi lên trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, gây thiệt hại hàng ngàn tỉ đồng, tác động xấu đến an ninh tài chính, tiền tệ”. Trong đó, đáng chú ư là các hành vi làm trái quy định của Nhà nước về quản lư kinh tế, gây hậu quả nghiêm trọng, lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong lĩnh vực ngân hàng.
Tăng lương: chờ trả lời vào tháng 5-2013
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng -Ảnh: VIỆT DŨNG
Thừa ủy quyền của Thủ tướng, tại phiên họp Quốc hội chiều 22-10, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đ́nh Huệ đă tŕnh bày báo cáo t́nh h́nh thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2012, dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2013. Điểm đáng chú ư tại báo cáo này, ông Huệ cho biết nếu từ ngày 1-5-2013 điều chỉnh mức lương tối thiểu từ 1,05 triệu đồng/tháng lên 1,3 triệu đồng/tháng và nâng phụ cấp trách nhiệm từ 25% lên 30%, th́ ngân sách nhà nước cần bố trí khoảng 60.000 tỉ đồng.
Theo ông Huệ, do khả năng cân đối ngân sách năm 2013 gặp khó khăn nên chưa cân đối được nguồn để thực hiện cải cách tiền lương cho năm 2013. Do vậy, Chính phủ khẳng định phải căn cứ vào t́nh h́nh thu ngân sách thực tế năm 2012 và những tháng đầu năm 2013, Chính phủ mới báo cáo Quốc hội về khả năng cải cách tiền lương tại kỳ họp tháng 5-2013.
Trong khi đó, thẩm tra nội dung nói trên, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho biết có hai loại ư kiến về cải cách tiền lương. Theo ông Hiển, nhiều ư kiến nhất trí với phương án của Chính phủ tŕnh, nhưng cũng có một số ư kiến đề nghị cần sớm thực hiện một phần lộ tŕnh tăng lương tối thiểu từ 1,05 triệu đồng/tháng lên 1,15 triệu đồng/tháng và phụ cấp chức vụ tăng lên 30%, áp dụng từ ngày 1-7-2013. Nguồn bố trí tăng thêm này lấy từ nguồn tăng thu nội địa, nguồn tiết kiệm chi thường xuyên...
V.V.THÀNH - LÊ KIÊN - QUỐC THANH
Ṣng phẳng và minh bạch
Như mọi lần, báo cáo của Chính phủ về t́nh h́nh kinh tế - xă hội có đủ thành tựu và yếu kém. Nhưng khác mọi lần, trước khi kết thúc, Thủ tướng đă dành 21 ḍng trong 17 trang báo cáo để làm một việc mà nhiều đại biểu Quốc hội không nghĩ là sẽ có. Với 329 từ, Thủ tướng đă “thành khẩn nh́n nhận” và “thành thật nhận lỗi trước Quốc hội, trước toàn Đảng, toàn dân những yếu kém, khuyết điểm của Chính phủ trong lănh đạo, quản lư, điều hành”, trong đó có “nhiều sai phạm, gây tổn thất và hậu quả nghiêm trọng về nhiều mặt” của các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước, điển h́nh là Vinashin, Vinalines, đồng thời cam kết “nỗ lực cao nhất để khắc phục những yếu kém, khuyết điểm”...
Hiến pháp và cả nghị quyết Đảng đều nói Nhà nước VN là nhà nước pháp quyền. Đặc trưng đầu tiên của nhà nước pháp quyền là sự ṣng phẳng (fairness) về trách nhiệm pháp lư, trên cũng như dưới, “quan” cũng như dân, giàu cũng như nghèo. Tóm lại, sai th́ phải nhận và phải chịu trách nhiệm. Đặc trưng thứ hai của nhà nước pháp quyền là sự minh bạch (transparent), nhất là đối với những “công bộc” của dân, minh bạch về tiểu sử, về công trạng, về tài sản, và cả về... yếu kém, khuyết điểm. Hành động của Thủ tướng trong phiên khai mạc kỳ họp Quốc hội hôm qua thể hiện được hai đặc điểm này: ṣng phẳng và công khai nhận lỗi, cam kết sửa chữa, khắc phục, yêu cầu Quốc hội và nhân dân giám sát.
Một chế độ muốn tồn tại th́ phải được dân tin. Để dân tin, điều đầu tiên là những người lănh đạo phải bảo đảm sự ṣng phẳng trước pháp luật và minh bạch trong xă hội. Lănh đạo Đảng và Nhà nước đă thể hiện điều này thông qua hành động của người đứng đầu Chính phủ. Nhưng cử tri và nhân dân c̣n muốn cơ quan có thẩm quyền “kiên quyết xử lư nghiêm các cá nhân, tập thể vi phạm các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về pḥng chống tham nhũng; làm rơ trách nhiệm của các cá nhân và các cơ quan thuộc Chính phủ đối với các sai phạm của Tập đoàn Vinashin, Vinalines, lĩnh vực tài chính, ngân hàng...”, như ông Huỳnh Đảm, chủ tịch Mặt trận Tổ quốc VN, phát biểu trước Quốc hội. Nghĩa là, sự ṣng phẳng và minh bạch phải xuyên suốt bộ máy nhà nước, không chỉ dừng ở người đứng đầu.
Luật sư TRƯƠNG TRỌNG NGHĨA (đại biểu Quốc hội)
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: Tôi xin thành thật nhận lỗi
