Cả làng 'hun nhau' bằng khói độc

Từ nhiều năm nay ở “làng đồng nát” hay còn gọi là làng Quan Độ thuộc xã Văn Môn, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh, người dân luôn phải sống chung với khói và mùi khét lẹt từ các lò nấu phế liệu tự chế.

Nhắc đến Quan Độ là người ta nghĩ đến làng chuyên thu mua, tái chế phế liệu, kim loại màu. Tất cả các loại máy móc, thiết bị hỏng hoặc hết thời gian sử dụng từ các nhà máy, xí nghiệp được thu gom về đây sau đó được “mổ” ra phân loại phế liệu và bán cho các làng nghề chế biến khác.



"Làng đồng nát" Quan Độ là nơi tập kết của các nguồn phế liệu từ nơi khác

Dọc quanh làng, khắp các con đường, ngõ xóm, khoảnh sân của các hộ gia đình đều tập kết đầy ứ đa dạng vô số các mặt hàng phế liệu. Từ dây cáp, dây đồng, biến thế điện, mô tơ, các khối sắt lớn tách từ máy hỏng…đến các vỏ lon nước ngọt và kim loại vụn vặt.

Phần lớn các hộ trong làng đều kinh doanh phế liệu, giải quyết việc làm cho 70% số lao động trong vùng và đem lại hiệu quả kinh tế khá cao. Nhiều hộ đã phất lên, mở hẳn xưởng quy mô lớn, thuê nhiều nhân công đến làm việc.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích về kinh tế, việc kinh doanh phế liệu lại tiềm ẩn những nguy hiểm nghiêm trọng đến môi trường sống và sức khỏe người dân tại đây.

Số lượng máy biến thế chiếm tỉ lệ rất lớn trong số phế liệu thu mua để chế biển tại Quan Độ. Các máy này đều được người dân tiến hành tháo dỡ để bán riêng các bộ phận còn vỏ thì đem vào lò nấu kim loại. Nhưng ít người dân biết rằng trong máy biến thế có hợp chất PCB. PCB tiềm ẩn nguy hại, ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ con người và hệ sinh thái vì nó là chất cực độc, rất bền nhưng lại rất dễ phát tán trong nước và không khí. Theo các nhà nghiên cứu, PCB khi xâm nhập vào cơ thể sẽ tích luỹ trong các mô mỡ, làm biến đổi gen và có nguy cơ gây ung thư cao.



Máy biến thế dựng la liệt ngoài đường làng

Một mối lo ngại cũng không kém đó là ở Quan Độ các hộ dân đều mở các lò nấu tự chế để nấu kim loại. Các lò này đều thô sơ, công nghệ kém không đảm bảo điều kiện về vệ sinh khí thải và vệ sinh môi trường. Thế nên, hàng ngày cứ đi vào Quan Độ là người ta ngửi thấy mùi khét lẹt đến tức ngực, khó thở của các lò nấu. Những cột khói lan tỏa khắp vùng gây ô nhiễm môi trường sống, ảnh hưởng đến sức khỏe tất cả các hộ dân sinh sống trong khu vực .

Đó là còn chưa kể đến môi trường đất, nước cũng bị ô nhiễm bởi dầu thải từ các máy móc. Trời mưa dầu thừa từ các phế liệu trôi lênh láng theo dòng nước loang lổ khắp đường làng, đến hôm trời nóng thì bốc mùi hôi hết sức khó chịu.

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Đức Phúc, Chủ tịch UBND xã Văn Môn, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh cho biết, làng Quan Độ là một làng nghề truyền thống, việc kinh doanh phế liệu đã có từ lâu đời. Về phía UBND xã Văn Môn đã tiến hành tuyên truyền rất nhiều về sự nguy hại từ việc kinh doanh phế liệu, người dân cũng không phải là không biết về những tác hại đó nhưng do nghề lâu đời, lại thêm phần vì cuộc sống mưu sinh nên dù biết độc hại, nhiều hộ dân vẫn nhắm mắt làm ngơ.

Hiện UBND đang tiến hành quy hoạch, tập trung các hộ kinh doanh ra khu đất rộng 25ha cách xa khu dân cư. Ông Phúc cũng cho hay hiện xã có 6 lò nấu kim loại công nghệ cao, đảm bảo vệ sinh môi trường, sau khi tiến hành quy hoạch tập trung sẽ dẹp bỏ các lò tự chế và tập trung đưa nguyên liệu vào 6 lò này để chế biến, nhằm đảm bảo môi trường sống cho người dân và đặc biệt là người trực tiếp lao động.



Dây cáp đổ đầy sân của các hộ kinh doanh phế liệu



Lõi đồng được tách từ dây cáp sau đó được tiện xoắn



Đa số các hộ dân sinh sống ở đây đều làm nghề kinh doanh phế liệu



Các nguồn phế liệu chủ yếu nhập lại từ các nhà máy, xí nghiệp



Vỏ bình gas các loại cũng được thu mua sau đó lại bán cho các lái buôn về cải tạo để sử dụng



Biến thế điện một mặt hàng chứa chất cực độc lại chiếm số lượng lớn



Những chồng dây thép tái chế xếp hàng dài chờ khách



Sản phẩm tái chế đổ đầy sân



Các loại vỏ lon cũng được thu mua để đem nấu chảy



Hầu hết các nhà đều mở các lò tự chế để nấu kim loại dù không đảm bảo điều kiện vệ sinh môi trường



Không chỉ gây nguy hiểm cho người lao động mà cả những người sinh sống xung quanh



Đi vào làng Quan Độ là người ta ngửi thấy mùi khói khét lẹt đến tức ngực



Khói xông ra từ các lò nấu ở các hộ dân



Khói đi vào từng hơi thở của người dân nơi đây



Môi trường sống ở Quan Độ đang bị ô nhiễm nặng nề



Khói độc gây nguy hiểm đến sức khỏe và làm giảm tuổi thọ một cách đáng kể

KINH VÂN

Theo Bưu Điện Việt Nam