Khi Cơn Ho Không Chỉ Là Cơn Ho

[goodidea]

Chiều thứ Bảy tuần trước, điện thoại rung. Tin nhắn ngắn:
"Admin ơi, ba em vừa hóa trị xong được hai tuần. Mấy hôm nay có ho và sổ mũi. Nhà em bảo cứ uống thuốc cảm là được, nhưng em thấy không yên tâm lắm..."
Tôi gọi lại luôn.
Hà Nội những ngày này trời lạnh thất thường. Sáng nắng nhẹ, chiều đã se se gió. Quán cà phê vỉa hè nào cũng nghe tiếng ho khò khè. "Trời lạnh mà, cảm thôi, uống thuốc là khỏi."
Với người khỏe mạnh thì đúng. Cảm cúm mùa đông là chuyện thường. Nghỉ ngơi, uống nước, mấy ngày qua.
Nhưng với người đang điều trị ung thư phổi, cơn ho và dòng nước mũi kia... nó không bao giờ đơn giản.
Tôi nhớ có một bệnh nhân năm ngoái. Sau đợt hóa trị thứ ba, bà nghĩ mình chỉ bị cảm. Ho nhẹ, sổ mũi một chút, không sốt. Sợ phiền bác sĩ, lại tốn tiền đi viện.
Ba ngày sau, sốt 39 độ. Khó thở. Vào viện cấp cứu: viêm phổi nặng.
Ngồi nghe kể lại, tôi mới hiểu. Virus cúm với bệnh nhân ung thư phổi giống như kẻ đột nhập vào ngôi nhà đã mất hàng rào. Khối u phá hủy cấu trúc phổi. Hóa trị, xạ trị làm giảm bạch cầu, những "lính" bảo vệ cơ thể. Lớp niêm mạc đường hô hấp, hàng rào đầu tiên đã yếu.
Virus tràn vào thì cơ thể không còn sức đánh.
Các bác sĩ hay nói: nguy hiểm nhất không phải virus cúm, mà là những gì nó kéo theo.
Viêm phổi hay gặp nhất. Phổi vốn đã tổn thương, giờ lại phải gánh thêm nhiễm trùng. Có người chỉ vài ngày đã phải thở máy.
Tim – ít ai ngờ. Phản ứng viêm toàn thân làm tổn thương cơ tim. Viêm cơ tim, rối loạn nhịp, lặng lẽ mà nguy hiểm.
Thận – dễ bị bỏ quên. Sốt cao, mất nước làm giảm máu đến thận. Khi phát hiện tổn thương thận cấp thì đôi khi đã muộn.
Còn điều đau lòng nhất: nhiều ca phải hoãn hóa trị, gián đoạn điều trị đích. Mỗi tuần trì hoãn là mỗi tuần khối u có thời gian phát triển.
Tôi hay bảo người nhà: đừng nghĩ "chờ thêm một ngày xem sao."
Thấy sốt trên 38 độ mà uống thuốc không xuống, thở nhanh hụt hơi ngay cả khi ngồi yên, đau tức ngực tim đập nhanh, mệt lả lơ mơ phản ứng chậm, đi bệnh viện ngay.
Đi sớm một tiếng tốt hơn đi muộn một ngày. Nhiều lắm.
Câu chuyện kia may mắn có hồi kết tốt. Sau khi xuất viện, bác sĩ khuyên tiêm vắc-xin cúm. Hỏi lại ngập ngừng: "Em bị ung thư, tiêm có được không?"
Không chỉ được mà còn nên. Hướng dẫn y tế nêu rõ: bệnh nhân ung thư là nhóm cần ưu tiên tiêm chủng. Vắc-xin cúm không làm suy yếu miễn dịch, ngược lại còn giúp cơ thể có thêm lớp bảo vệ trước virus.
Thời điểm tốt? Giai đoạn nghỉ giữa các đợt điều trị, lúc sức khỏe tương đối ổn. Ngay cả giữa mùa đông, cao điểm cúm vẫn kéo dài đến xuân, tiêm vẫn có ý nghĩa.
Chỉ cần báo bác sĩ đầy đủ tình trạng bệnh. Ở lại theo dõi 30 phút sau tiêm. Vậy thôi.
Tối hôm đó, sau khi tư vấn qua điện thoại, tôi ngồi nhìn ra cửa sổ. Phố phường Hà Nội vào đông, ai cũng vội vã lo giữ ấm.
Nghĩ về những bệnh nhân ung thư phổi. Họ đã đủ mạnh khi chấp nhận hóa trị, xạ trị, phẫu thuật. Đã đủ kiên cường đối mặt với đau đớn và sợ hãi.
Thì đừng để một trận cảm, vốn phòng tránh được, làm gián đoạn cả hành trình đó.
Tiêm vắc-xin không phải yếu đuối. Đó là trách nhiệm với chính mình, với người đang chờ mình về.
Mùa đông vẫn đang đến. Nhưng mình có thể chuẩn bị, tỉnh táo hơn, chủ động hơn.
Đôi khi sự sống không nằm ở quyết định lớn lao mà ở những lựa chọn nhỏ bé đúng lúc. Như một mũi tiêm. Như một cuộc gọi kịp thời. Như việc không chần chừ khi cơ thể đang kêu cứu.
Nếu bạn hoặc người thân đang điều trị ung thư phổi, hãy hỏi bác sĩ về vắc-xin cúm lần tái khám tới. Một câu hỏi nhỏ nhưng có thể tạo nên nhiều khác biệt.

VietBF@sưu tập