Trùng tang là một hiện tượng mà từ trước tới nay vẫn luôn được thêu dệt một cách huyền bí, mang màu sắc tâm linh rơ rệt và thể hiện “quyền lực” siêu nhiên không giới hạn của con người ngay cả khi đă… chết. Vậy “trùng tang” có thật hay không và nên hiểu nó như thế nào trên cả hai phương diện khoa học duy tâm và duy vật?
Những cái chết “liên trận kỳ hồi”
Cách đây hơn một năm, nhiều tờ báo đưa tin về trường hợp “trùng tang” ở quận Tây Hồ, Hà Nội rất đáng sợ. Đó là một gia đ́nh trong một ngày xảy ra 2 cái chết của bố chồng và nàng dâu cách nhau chưa đến 5 tiếng đồng hồ. Điều đáng nói là người con dâu đang khỏe mạnh b́nh thường, vẫn c̣n đang tất bật chuẩn bị “hậu sự” cho bố chồng th́ bỗng nhiên đột tử v́ cảm. Để tránh không chôn cất cùng một giờ, hơn nữa, chưa được “giờ đẹp” nên người bố “hạ huyệt” trước, sau đó người con dâu mới được khâm liệm và hạ huyệt sau.
Khỏi phải nói gia tộc đó hoảng sợ đến mức nào, nhất là người con trai cả đồng thời cũng là chồng của người vợ quá cố. Anh rất lo lắng cho đứa con trai độc nhất 15 tuổi và cả bản thân ḿnh. V́ người ta bảo nhà anh bị “trùng tang”. Từ trước tới nay anh có biết “trùng tang” là ǵ đâu, hơn nữa, những chuyện như vậy chẳng khi nào anh quan tâm do không biết thực hư thế nào. Nhưng khi trong gia đ́nh ḿnh cùng lúc 2 cái chết của bố và vợ th́ anh hoảng hồn thực sự, đến nỗi ai bảo ǵ anh làm nấy để gọi là tránh chuyện tương tự xảy ra.
Chùa Hàm Long ở Bắc Ninh, được cho là nơi nhốt “trùng” lớn nhất Việt Nam
Như gia đ́nh trên đây, th́ một gia đ́nh ở ngay phố Ngọc Hà, quận Ba Đ́nh cũng xảy ra những cái chết tương tự. Chỉ khác là gia đ́nh này, trong ṿng 3 năm, 2 người con trai duy nhất trong gia đ́nh đều “đi” theo bố và “đi” một cách “bất đắc kỳ tử”. Người bố sau một thời gian bị bệnh nan y th́ qua đời khi ở tuổi “thất thập cổ lai hy”. Nỗi đau của những người trong gia đ́nh chưa qua th́ chỉ sau cái lễ 100 ngày của ông ít hôm, lại đến con trai trưởng của ông mất. Cái chết của anh ở tuổi “vẫn c̣n đang xoan” không chỉ khiến cho người ta thương tiếc mà c̣n làm cho câu chuyện về “trùng tang” được tin nhiều hơn và thêu dệt nhiều hơn.
Đêm hôm trước, anh vẫn c̣n ngồi quán nước và nói chuyện oang oang về thế sự, không một chút biểu hiện của người đau ốm, bệnh tật. Thế mà sớm hôm sau, khi vợ gọi anh dậy để đỡ chị dọn hàng bán đồ ăn sáng như mọi khi, anh đă măi ngủ không bao giờ dậy. Liên tiếp 2 cái chết xảy ra trong ṿng hơn 3 tháng, tưởng như gia đ́nh anh không thể gắng gượng được.
Vậy mà chưa hết, 2 năm sau, người con trai út đang phơi phới tuổi xuân bỗng dưng một chiều đi làm về kêu mệt, vào giường nằm rồi mất lúc nào cũng không ai biết. Cả gia đ́nh nhộn nhạo, hoảng loạn. Không ai có thể giải thích được nguyên nhân v́ sao chỉ trong thời gian ngắn mà cả 3 người đàn ông trong nhà đều ra đi ngoài lư do duy nhất: “Trùng tang”. Và trùng tang như thế được gọi là “trùng tang liên táng”.
Ngày “kiếp sát”
Vậy trùng tang là ǵ?
Thực ra, từ trước tới nay, chưa bao giờ có một định nghĩa chính thống về “trùng tang” mà chỉ dựa trên hiện tượng rồi đúc kết thành quan niệm. Ngay cả, Phật pháp cũng không định nghĩa về hiện tượng này, mặc dù đây là “hồn cốt” của thế giới tâm linh. Theo cách hiểu dân gian “trùng tang” là trường hợp người chết “phạm” phải năm hoặc tháng hoặc giờ xấu do đó linh hồn không siêu thoát nên cứ quanh quẩn trong nhà trở thành “trùng” (có khái niệm cho rằng là “âm binh”) rồi lần lượt “bắt” theo từng người thân trong ḍng tộc.
Nhưng phải trong 3 năm liền xảy ra liên tiếp những cái chết của những người trong cùng ḍng tộc mới coi là “trùng tang”. C̣n nếu không th́ không phải. Có rất nhiều người nhầm lẫn điều này nên thấy trong gia tộc có nhiều người mất nhưng không phải trong 3 năm liên tiếp vẫn nhận là bị “trùng tang”.
Cách tính “trùng tang” theo “Phật pháp bách vấn” th́ như thế này: Đối với những người tuổi thân, tư, th́n nếu mất vào một trong bất kể ngày hoặc tháng, năm, giờ tỵ th́ coi là bị mất vào ngày trùng tang, c̣n được gọi là ngày “kiếp sát”. Tức là những tuổi đó “kỵ tỵ”. Mà đă ‘kỵ tỵ” th́ những người tuổi thân, tư, th́n càng không được an táng vào ngày tỵ. Tương tự cách tính ấy, tuổi dần, tuất, ngọ kỵ hợi; tuổi tỵ, dậu, sửu kỵ dần; Hợi, măo, mùi kỵ thân.
C̣n cách tính ngày trùng là chẳng hạn, ngày dần, tháng dần, năm dần, hay ngày thân, tháng thân, năm thân… cũng được gọi là ngày “trùng”. Ngày “trùng” này không tính riêng cho một tuổi nào mà bất kỳ người tuổi nào mất vào ngày “trùng” cũng “kỵ”.
Sách “Tam giáo chính hội” c̣n nói đến cách tính “trùng tang” cổ xưa là phải tính theo niên, nguyệt, nhật, thời (năm, tháng, ngày, giờ) th́ mới biết người quá cố có “trùng tang” hay không. Theo cách tính đó th́ những người mất ở tuổi (âm lịch): 10, 13, 16, 19, 22, (cứ cộng thêm 3) th́ sẽ bị “trùng tang”. Hoặc những người tuổi tư, ngọ, măo, dậu nếu mất vào một trong các năm tuổi ấy, cũng coi là “trùng tang”…
“Lực siêu nhiên” hay t́nh cờ?
Tuy nhiên, việc “trùng tang” có thật hay không hay chỉ là sự ngẫu nhiên t́nh cờ?
Mặc dù là thế giới tâm linh đầy huyền bí và cũng có hẳn cách tính ngày “trùng tang” nhưng Phật giáo lại quan niệm về “trùng tang” như thế này: Sống chết là chuyện thường niên, do nghiệp lực của tự thân mỗi người chi phối. Sống và chết chỉ là hai hiện tượng trong tiến tŕnh luân hồi bất tận. Nghiệp tuy có chung và riêng song nghiệp riêng vẫn giữ vai tṛ chủ động, quyết định, có tính cách độc lập, không ai có thể thay thế cho ai. V́ thế Phật giáo không có quan niệm về ngày trùng tang, trùng nhật và hoàn toàn phủ nhận việc ngày giờ mất cũng như chôn cất của một người mà có thể ảnh hưởng đến sự sống chết của người khác…”.
Trên cơ sở khoa học, GS.VS Đào Vọng Đức, PGS.TS Hà Vĩnh Tân, những nhà vật lư thuộc Hội Vật lư Việt Nam cũng đă bỏ nhiều thời gian nghiên cứu về vấn đề này đă lư giải theo cách của ḿnh.
Mà cách lư giải ấy rất giống với những kiến giải của cố GS Nguyễn Hoàng Phương – nhà vật lư học nổi tiếng – từng giải thích hiện tượng “trùng tang” theo lư thuyết sóng điện từ và trường năng lượng: “Trong mối quan hệ giữa người chết bị “trùng tang” và người bị “trùng bắt” không có sự tiếp xúc xác thịt trực tiếp nên tất yếu phải có phần sóng vô h́nh của đôi bên tham gia vào. Đó có thể là một hiện tượng cộng hưởng sóng mang tính chất huyết thống, ḍng họ. Do tần số khác nhau nhiều nên theo lư thuyết về nhạc, loại cộng hưởng này mang tên cộng hưởng Harmonic (tần số này là bội số của tần số kia). Đó là cơ chế cộng hưởng Harmonic h́nh thái huyết thống”.
C̣n TS Đỗ Kiên Cường, một người rất am hiểu về những khả năng tiềm ẩn của con người, về những cái gọi là “thế lực siêu nhiên”… đồng thời là tác giả của rất nhiều bài viết lư giải về vấn đề này dưới góc độ khoa học cho rằng: “Trùng tang” đơn giản chỉ là sự trùng hợp mang tính ngẫu nhiên. Trong đó, bản chất của sự trùng hợp là luật số lớn trong lư thuyết xác suất và thống kê. Định luật này đơn giản có thể hiểu là: “Với một mẫu xét đủ lớn, bất kỳ hiện tượng kỳ lạ nào cũng có thể xảy ra”.
Như vậy, với những cách giải thích trên đây, mặc dù chưa có cách giải thích nào có thể chứng minh theo kiểu “tai nghe mắt thấy” nhưng rơ ràng “trùng tang” chỉ là một quan niệm “siêu thực”, xuất phát và tồn tại trong tín ngưỡng, thế giới tâm linh của con người. Và khi đă tồn tại trong tín ngưỡng dân gian, thế giới tâm linh của con người th́ nhận định như nhà văn hóa Trần Lâm Biền “cần ǵ phải biết đúng – sai; thực – hư mà cứ để nó như vậy. Duy chỉ có điều không được khoác lên nó, thêu dệt xung quanh nó màu sắc mê tín dị đoan”.
C̣n cách “hóa giải” trùng tang như Phật giáo khuyên: “V́ là tập tục đă ăn sâu vào tâm thức mọi người nên trong tinh thần phương tiên, nhà chùa vẫn khuyên các Phật tử không an táng thân quyến vào những ngày trùng, nhằm giúp họ an tâm để chu toàn tang lễ đồng thời nỗ lực cầu nguyện, khai thị, làm phúc hồi hướng cho hương linh. Đây mới là những điều cần làm để “âm dương lưỡng lợi” theo quan điểm của Phật giáo”.
C̣n để “trấn an” tinh thần của những người c̣n sống, dân gian có cách “giải” trùng tang là: dùng các vị thần sa, chu sa, sương luật, địa liền… cho vào một cái túi rồi đặt trong quan tài người chết. Hoặc có thể dùng bộ linh phù để gối đầu người đă khuất, dán lên ngực, hoặc lót dưới quan tài… Bộ linh phù này được biết ở chùa Hàm Long, Bắc Ninh có bộ ván in khắc phù giải đă có mấy trăm năm nay. Người dân có thể đến đây nhờ các sư thầy tư vấn mà không nên lập đàn tế lễ tốn kém, gây hoang mang cho người c̣n sống…
(BPTT)
Thực hư về cái gọi là “trùng tang”
