“Chung quy cũng bởi vua Hùng / Sinh ra một lũ vừa khùng vừa điên”

Nhân ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, PV Quốc Doanh tôi nghe một người bạn đọc câu vè như sau:

“Chung quy cũng bởi vua Hùng / Sinh ra một lũ vừa khùng vừa điên”.

Chắc hẳn nhiều người đã nghe câu này và chắc hẳn nhiều người không tán thành. Tôi cũng không tán thành nhưng tôi nghe và ngẫm nghĩ.

Vừa khùng vừa điên là một trạng thái rất đặc biệt. Nó không hẳn khùng, không hẳn điên, cũng không phải cả khùng lẫn điên, thậm chí về mặt sinh học có thể vẫn bình thường. Nhưng lại vừa khùng vừa điên. Như vụ TAND Hà Nội xử TS Cù Huy Hà Vũ hôm 4-4, tuyên bố xử công khai nhưng không phải công khai, cũng không phải xử kín, vẻ bình thường mà không hề bình thường. PV Quốc Doanh tôi biết rằng, TAND Hà Nội trước đó có đề nghị cho phép mời 40 nhà báo tham dự. Đề nghị được chấp thuận nhưng không giao cho TAND Hà Nội mời, cũng không giao cho Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà nội hay chính Thành ủy Hà Nội mời, mà Ban Tuyên giáo Trung ương trực tiếp mời. Chẳng ai tin ai cả, dù đồng chí hàng ngày vẫn tuyên bố là tin tưởng nhau, còn tin tưởng vào lý tưởng xa vời hay tương lai xa ngái.

Rồi mấy ông Luật sư bào chữa cho TS Cù Huy Hà Vũ, trước sau vì nhiều lý do rút lui hết. Ban đầu PV Quốc Doanh tôi có hơi nể phục các Luật sư nhưng về sau nghĩ lại, cũng thấy chẳng ra làm sao cả. Luật sư bất luận thế nào, phải tìm mọi cách bảo vệ cho được thân chủ của mình. Lại nghe các Luật sư tranh cãi điều luật nọ kia thì thấy vụn vặt, chợt nghĩ, nếu ở lại cãi chắc cũng không bảo vệ được TS Cù Huy Hà Vũ.

Việc làm của TS Cù Huy Hà Vũ thực chất là gì? Là nói lý luận. Nôm na dân gian là lý luận suông. Lý luận suông, cãi lý để tìm chân lý, có thể đúng có thể sai và có thể không đúng không sai, chẳng đi đến đâu. Người nghe cũng có thể tán thành, không tán thành, hoặc không để ý. Có người bảo TS Cù Huy Hà Vũ khùng là vì vậy, tương tự như nghe một người đứng giữa đường lảm nhảm chuyện lạ tai vậy thôi, nói không vì người nói cũng không vì người nghe, nên người nghe nếu lọt tai thì đứng nghe nữa, không lọt tai bỏ qua, có người vừa bỏ qua vừa lầm bầm “nói như thằng khùng”.

Nhìn như thế để thấy TS Cù Huy Hà Vũ không có tội. Tội vạ gì Chí Phèo chửi làng Vũ Đại!

Nhưng người nói lý lại có một sức mạnh kỳ lạ, nói phải củ cải cũng nghe! Hồi đầu Nguyễn Ái Quốc viết Bản án chế độ thực dân Pháp thực ra có mấy người nghe. Nên báo Người cùng khổ in số lượng ít ỏi. Xã hội lúc đó coi tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc là quái thai, khi ra đời Đảng Cộng sản thì bảo là “giặc”. Nhưng dần dần, nhân dân nhận thức ra, những lời của Nguyễn Ái Quốc là đúng, cần thiết cho họ. Thế là họ theo, quên mình để theo, hy sinh cả đời để theo.

Nên những lời của TS Cù Huy Hà Vũ nếu lúc này có vẻ là khùng, thì với người chín chắn cũng cần thiết lắng nghe, để tìm hiểu biết đâu trong đó có điều đúng. Nếu thật sự toàn khùng, sau đó bỏ qua chưa muộn. Cớ chi phải bỏ tù TS Cù Huy Hà Vũ.

Nguyễn Ái Quốc khi đổi tên thành Hồ Chí Minh, được bầu làm Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, sáng 2-9-1945, đứng trước quốc dân đồng bào ở Quảng trường Ba Đình hỏi câu gì lịch sử còn ghi. “Tôi nói đồng bào nghe rõ không?”. Bác Hồ vĩ đại như thế! Đứng trên cao đọc Tuyên ngôn độc lập nhưng nửa chừng sợ đồng bào không nghe được. Nếu đọc mà đồng bào không nghe được (hoặc không thèm nghe), thì văn bản dù quan trọng đến đâu cũng mất giá trị. Khi nghe đồng bào trả lời là “có”, Bác Hồ mới đọc tiếp.

Nay có vị lãnh đạo nào vẫn hàng ngày tuyên bố học tập Bác Hồ, dám đứng trước quốc dân đồng bào hỏi quốc dân đồng bào những vấn đề trọng đại của dân của nước hay không? Nghĩa là, dám đối diện với cuộc sống, với thực tiễn, với nhân dân.

Đơn giản hơn là đứng đối diện với TS Cù Huy Hà Vũ để cãi lý với TS Cù Huy Hà Vũ về mọi vấn đề TS Cù Huy Hà Vũ muốn cãi. Nếu tin chắc rằng, lẽ phải không ở phía TS Cù Huy Hà Vũ, chân lý không nằm trong những lời của TS Cù Huy Hà Vũ, thì việc gì phải né tránh?

Cãi lý với anh khùng giữa chợ dĩ nhiên rất khó, nhưng cũng chắc chắn là không thể có chiến thắng nếu chỉ lén lút “đánh rắm trong quần”. Có ông quan to có bằng tốt nghiệp đại học luật tại chức, năm ngoái gặp giới Luật sư gọi là đối thoại với Luật sư, mà bắt luật sư đưa câu hỏi trước cả tháng để ông chuẩn bị trả lời. Đóng kịch chứ đối thoại cái gì. Đóng kịch thì may chăng mua vui được vài canh.

Gặp người khùng mà nổi khùng để đánh nhau với người khùng thì có lẽ là người điên.

Giỗ Tổ 10-3 Tân Mão

Q.D.

Tác giả gửi trực tiếp cho BVN

Tôi chĩ nghe nói
Bác Hồ chết đúng giò trùng
Cho nên cháu bác nũa khùng nũa điên
Thằng khôn thì đã vuỏt biên
Nhũng thằng õ lại nũa điên nũa khùng