Sau khi Mỹ tiêu diệt Bin Laden, Nhà Trắng đã công bố bức ảnh chụp ông Obama và nội các đang theo dõi vụ đột kích. Nhưng một nhà phân tích “có nghề”của CIA - người đóng vai trò then chốt trong việc truy tìm Bin Laden - lại đứng ngoài bức ảnh nổi tiếng.
Ông John đã không xuất hiện trong bức ảnh chụp Tổng thống Obama và các thành viên nội các theo dõi vụ đột kích từ Nhà Trắng. Trong cuộc tìm kiếm tên khủng bố bị truy nã gắt gao nhất thế giới, có lẽ không ai có vai trò quan trọng hơn nhà phân tích nói trên. Công việc của ông này trong gần một thập niên là truy lùng thủ lĩnh al-Qaeda. Nhà phân tích là người đầu tiên tiết lộ hồi mùa hè năm ngoái rằng CIA có thể có đầu mối chính xác trong việc tìm kiếm Bin Laden. Ông đã chịu trách nhiệm thu thập các thông tin giúp đưa CIA tới khu nhà có tường rào bao quanh tại Abbottabad, Pakistan. Ông nằm trong số những người khẳng định rằng Osama bin Laden có thể đã trú ẩn sau những bức tường kiên cố.
CIA không cho phép nhà phân tích trò chuyện với các phóng viên. Nhưng các cuộc phỏng vấn với các quan chức tình báo Mỹ, cả đương chức lẫn về hưu, đều tiết lộ câu chuyện về một nhân vật thầm lặng đã giúp đưa tới thành công chống khủng bố lớn nhất trong lịch sử của CIA.
Truyền thông Mỹ đã đồng ý với yêu cầu của CIA rằng không công bố tên đầy đủ của ông này và giấu các thông tin tiểu sử để ông không trở thành mục tiểu của sự trả thù. Nhà phân tích "giấu mặt" của CIA chỉ được gọi bằng tên đệm là John.
Ông John nằm trong số hàng trăm người đã gia nhập Trung tâm chống khủng bố của CIA kể từ các vụ khủng bố 11/9/2001, mang tới nguồn sinh khí và những cái nhìn mới cho cuộc chiến này.
“Ông ấy luôn cung cấp tất cả các thông tin chi tiết mà chúng tôi đang thu thập”, Phó giám đốc John McLaughlin, người được ông John báo cáo các thông tin vào mỗi buổi sáng kể từ sự kiện 11/9, nói.
Từ năm 2003, khi ông tham gia Trung tâm chúng khủng bố, cho tới năm 2005, ông John là một trong những động lực đằng sau hàng loạt vụ bắt giữ các nghi phạm khủng bố hàng đầu như: Abu Zubaydah, Abd al-Nashiri, Khalid Sheik Mohammed, Ramzi bin Alshib, Hambali và Faraj al-Libi.
Nhưng không có phần thưởng nào lớn hơn việc phát hiện Bin Laden.
Bin Laden đã thoát khỏi các lực lượng Mỹ tại vùng núi Tora Bora ở Afghanistan năm 2001 và CIA tin rằng trùm khủng bố trú ẩn tại khu vực bộ lạc bất ổn của Pakistan. Năm 2006, CIA đã tiến hành chiến dịch Cannonball trong một nỗ lực nhằm thiết lập các căn cứ tại các khu vực bộ lạc và tìm kiếm Bin Laden. Nhưng dù đã đổ tiền và nguồn lực, CIA vẫn không để xác định được mục tiêu then chốt.
Ông John đã kiên trì công việc tại Trung tâm chống khủng bố dù nhiều cấp trên của ông đã nghỉ hưu hoặc chuyển sang công việc khác. CIA đã đề nghi thăng chức và chuyển ông John sang một đơn vị khác nhưng ông John vẫn muốn tiếp tục công việc cho tới khi tìm thấy Bin Laden.
Nhà phân tích của CIA đã kiểm tra đi, kiểm tra lại mọi khía cạnh về đời sống của Bin Laden. Trùm khủng bố sống như thế nào trong khi trú ẩn tại Sudan? Ông ta sống cùng ai trong khi ẩn náu tại Kandahar, Afghanistan? Nơi trú ẩn ngày nay của thủ lĩnh al-Qaeda ra sao? CIA đã có danh sách các đầu mối tiềm năng, các trợ lý và thành viên gia đình có thể đã tiếp cận Bin Laden.
Ông John đã được thăng chức tại Trung tâm chống khủng bố, nhưng vì kinh nghiệm gần như không ai sánh kịp, ông luôn có sức ảnh hưởng lớn hơn cấp bậc Một "sếp" cũ của ông từng thừa nhận rằng ông không biết chính xác chức vụ của John là gì.
“Tôi biết ông ấy là người tôi luôn muốn lắng nghe”, vị quan chức giấu tên nói.
Nhóm của ông John luôn kiên trì với danh sách các đầu mối về Bin Laden. Vào năm 2007, một nữ đồng nghiệp của ông (CIA cũng giấu danh tính của người phụ nữ này) đã quyết định tập trung vào một người đàn ông có biệt danh là Abu Ahmed al-Kuwaiti. Những kẻ khủng bố khác xác định al-Kuwaiti là người đưa thư quan trọng trong bộ máy lãnh đạo của al-Qaeda và bà tin rằng việc tìm kiếm al-Kuwaiti có thể giúp tìm ra Bin Laden.
Phải mất 3 năm, vào tháng 8/2010, al-Kuwaiti mới lộ diện. Nhóm của ông John tin rằng al-Kuwaiti trốn tại một nơi nào đó ở ngoại ô thủ đô Isalamabab của Pakistan.
CIA sau đó đã tìm ra manh mối rằng al-Kuwaiti trú ẩn tại một khu vực có tường rào bao quanh ở Abbottabab, Pakistan.
Dựa vào các thông tin về những nơi trú ẩn trước đó của Bin Laden, ông John tin rằng Bin Laden đang sống tại Abbottabab cùng những người đưa thư thân tin và gia đình, và không sử dụng Internet hay điện thoại.
Giám đốc CIA Lenon Panetta đã cung cấp các thông tin này cho Tổng thống Obama nhưng còn nhiều việc phải làm.
Chính phủ Mỹ đã nỗ lực bằng mọi các nhằm xác định xem có ai ở trong khu nhà khả nghi tại Abbottabab.
Tại một căn nhà gần đó, CIA đã đưa người vào để theo dõi mà không bị nghi ngờ. Họ theo dõi và chờ đợi nhưng không thu được thông tin gì mang tính quyết định. Các vệ tinh đã chụp được các bức ảnh cho thấy một người đàn ông cao lớn đi lại quanh căn nhà, nhưng chưa bao giờ chụp được mặt ông ta.
Quá trình theo dõi kéo dài nhiều tháng. Đến tháng 2/2011, ông John nói với các cấp trên, trong đó có Giám đốc CIA Panetta, rằng nếu CIA tiếp tục theo dõi thì có thể không thu thập được thông tin nào tốt hơn. Ông John cũng nói rằng đây có thể là cơ hội tốt để truy tìm Bin Laden và cơ hội này sẽ không kéo dài mãi mãi. Ông Panetta cũng đưa ra quan điểm này với Tổng thống Obama.
Trong các cuộc họp, ông Panetta thường đặt một câu hỏi: "Làm thế nào để có thể chắc chắn rằng Bin Laden đang ở trong căn nhà?". Ông John thì luôn tin vào điều đó với tỷ lệ lên tới 80%.
Đến tháng 4/2011, Tổng thống Obama đã quyết định đưa đội biệt kích SEAL của Hải quân Mỹ tới Pakistan để tấn công khu nhà.
Trong phòng Tình huống của Nhà Trắng ngày 2/5, ông John - người ít được biết tới bên ngoài thế giới tình báo bí mật - đã ngồi cạnh các quan chức hàng đầu của Mỹ và những gương mặt nổi tiếng của Washington. (Nhưng ông John không xuất hiện trong bức ảnh được Nhà Trắng công bố).
40 phút căng thẳng sau khi đội biệt kích đột nhập khu nhà, tin báo về rằng Bin Laden đã chết.
Ông John và nhóm của ông đã đoán đúng sau khi mạo hiểm dựa trên các thông tin không hoàn thiện. Đó là một "canh bạc" đã giúp chấm dứt một thập niên đầy những thất vọng của cuộc chiến chống khủng bố. Sau đó, sâm-panh đã được bật mở ra trụ sở CIA.
Hai ngày sau khi Bin Laden chết, ông John đã thap tùng Giám đốc CIA Panetta tới Quốc hội Mỹ. Ủy ban tình báo Thượng viện muốn được biết đầy đủ về sứ mệnh thành công. Có lúc trong một cuộc họp kín, ông Panetta đã quay sang người đàn ông từng báo cáo các thông tin chống khủng bố cho 4 đời giám đốc CIA.
Ông John bắt đầu nói về chiến dịch và về những hoạt động tình báo. Và khi nói về sứ mệnh vốn trở thành sự nghiệp của ông, nhà phân tích CIA đã ngừng lại vì xúc động.
An Bình
Theo AP
“Bộ não” giấu mặt đằng sau chiến dịch truy lùng Osama bin Laden
