Tổng thống Trump họp với Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc sau khi điện đàm với Thủ tướng Nhật

[Cupcake01]

Các hoạt động này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao giữa Tokyo và Bắc Kinh vì vấn đề đảo Đài Loan chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Mỹ cũng vừa chấp thuận thương vụ bán vũ khí lớn nhất từ trước tới nay cho hòn đảo này.

Trong cuộc điện đàm dài 25 phút ngày 2/1, ông Trump và bà Takaichi tái khẳng định liên minh Mỹ - Nhật sẽ tiếp tục “phối hợp chặt chẽ”.

Theo nhà lãnh đạo Nhật Bản, hai bên đã nhất trí hoàn tất kế hoạch về chuyến thăm của bà Takaichi đến Washington vào mùa xuân năm nay, để mở ra “chương mới” trong quan hệ song phương.

Phát biểu với báo chí ngày 2/1, Thủ tướng Takaichi cho biết bà và ông Trump đã “trao đổi quan điểm, tập trung vào khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, và xác nhận sẽ phối hợp chặt chẽ … trong bối cảnh tình hình quốc tế hiện nay”.

Bà Takaichi cũng nhấn mạnh hai bên đã thảo luận “một cách sôi nổi” về việc thúc đẩy hợp tác hướng tới khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Chuyến thăm dự kiến của nhà lãnh đạo Nhật Bản đến Mỹ vào đầu năm nay có thể diễn ra trước khi Tổng thống Trump thăm Trung Quốc để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình.

Theo truyền thông Nhật Bản, bà Takaichi muốn thực hiện chuyến thăm Mỹ nhằm phối hợp lập trường của hai bên đối với Bắc Kinh, trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng.

Ông Perdue – xuất thân là doanh nhân và là bạn lâu năm của ông Trump, trở thành Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc từ tháng 5/2025, phụ trách một trong những mối quan hệ song phương quan trọng và nhạy cảm nhất của Washington.

Với vai trò là nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ tại Bắc Kinh, ông sẽ phụ trách việc chuẩn bị cho chuyến thăm của ông Trump tới Trung Quốc. Ông Perdue cũng sẽ phối hợp với các đối tác khu vực nhằm củng cố cấu trúc an ninh do Mỹ dẫn dắt tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Tháng trước, ông Perdue chủ trì cuộc họp của các đại sứ thuộc nhóm Bộ tứ (Quad) tại Đại sứ quán Mỹ ở Bắc Kinh. Trong bài đăng trên mạng xã hội, ông tái khẳng định cam kết đối với “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở”, đồng thời mô tả nhóm hợp tác không chính thức này là “lực lượng vì điều tốt đẹp”.

Ông công khai thông tin về cuộc họp trong bối cảnh quân đội Trung Quốc tiến hành cuộc tập trận quy mô lớn quanh đảo Đài Loan nhằm cảnh báo chống lại “sự can thiệp từ bên ngoài”.

Đối thoại An ninh Bộ tứ do Mỹ dẫn dắt gồm Nhật Bản, Ấn Độ và Úc, thường được xem là đối trọng trước sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực. Bắc Kinh gọi nhóm này là “NATO châu Á” và là “phe nhóm loại trừ”.

Ông Perdue cũng là một trong số ít quan chức cấp cao Mỹ tham dự cuộc gặp song phương giữa ông Trump và ông Tập tại Busan, Hàn Quốc, vào tháng 10/2025. Khi đó, đặc phái viên Mỹ mô tả cuộc trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo là “thẳng thắn” và “xây dựng”, đồng thời cho biết ông “được khích lệ rất nhiều” sau cuộc gặp.

Sau cuộc gặp tại Busan, Mỹ đã dỡ bỏ một số mức thuế liên quan đến fentanyl và thuế trả đũa Trung Quốc, phê duyệt việc bán các loại chip bán dẫn đời cũ cho các doanh nghiệp Trung Quốc. Trung Quốc nối lại việc mua đậu tương của Mỹ và dỡ bỏ một số hạn chế đối với xuất khẩu đất hiếm. Tuy nhiên, quan hệ song phương lại căng thẳng vì việc Mỹ công bố thương vụ bán vũ khí trị giá 11,1 tỷ USD cho Đài Bắc.

Trong khi một số thành viên đảng Cộng hòa và các nghị sĩ Mỹ bày tỏ lo ngại về các cuộc tập trận quanh Đài Loan, ông Trump vẫn hạ thấp mức độ nghiêm trọng, nói rằng ông “không lo ngại” về hoạt động này.

Trong cuộc họp báo cuối cùng của năm 2025, khi được hỏi về căng thẳng giữa Bắc Kinh và Tokyo liên quan đến Đài Loan, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định Mỹ có thể duy trì “quan hệ đối tác vững chắc” với Nhật Bản, đồng thời tìm kiếm “những cách thức hợp tác hiệu quả” với Chính phủ Trung Quốc.