Thủy thủ tàu Ever Given sẽ đối mặt với thảm kịch nếu chủ tàu không đồng ý trả tiền bồi thường

[trungthuc]

Thủy thủ đoàn trên con tàu Ever Given từng chắn ngang kênh đào Suez sẽ có nguy cơ mắc kẹt trên tàu nhiều năm, thậm chí bị bỏ rơi nếu chủ tàu không chịu trả tiền bồi thường và giúp họ trở về nước.

Mohammad Aisha, người thủy thủ độc nhất sinh sống trên tàu MV Aman suốt 2 năm qua, chèo thuyền lên bờ. (Ảnh: Liên minh Công nhân Vận tải Quốc tế)

Theo trang báo The Guardian (Anh), trong suốt 2 năm qua, Mohammad Aisha đã phải sống cô độc trên con tàu MV Aman bị bỏ lại ở vịnh Suez, ngoài khơi Ai Cập. Nếu cần sạc điện thoại, mua nước uống hoặc thức ăn, anh phải tự chèo thuyền vào bờ. Người đàn ông chỉ có thể ở lại trên bờ tối đa có 2 giờ vì đây là khu vực quân sự hạn chế.

Theo một bác sĩ đã từng khám cho Aisha, người thủy thủ này đã bị suy dinh dưỡng và bắt đầu có những triệu chứng tương tự như những tù nhân bị giam giữ trong điều kiện khắc nghiệt nhất.

Mohammad Aisha bắt đầu làm việc trên tàu MV Aman khi con tàu cập cảng Jeddah của Saudi Arabia năm 2017. Nhưng chỉ 2 tháng sau, con tàu đã bị bắt giữ tại Vịnh Suez. Tòa án sau đó ra phán quyết Aisha trở thành người giám hộ hợp pháp của MV Aman, khiến cho người đàn ông bị ràng buộc với trách nhiệm pháp lý với con tàu. Vì vậy, anh không thể rời khỏi con tàu này.

Trong khi các thành viên thủy thủ đoàn khác đã được hồi hương từ tháng 9/2019, Aisha vẫn bị mắc kẹt trên con tàu suốt 2 năm qua với điều kiện sống không khác gì cảnh "địa ngục trần gian".

Aisha hy vọng anh sẽ được tự do vào bất cứ ngày nào sau khi một đại diện công đoàn địa phương đồng ý nhận trách nhiệm giám hộ con tàu này. Người đàn ông giờ đang chờ đợi từng giây phút, hy vọng giới chức trách sớm phê chuẩn sự thoả thuận chuyển giao trách nhiệm, cho phép anh rời tàu, trở về quê nhà ở Syria.

Cách chiếc tàu MV Aman vài chục km về phía Bắc, thủy thủ đoàn trên con tàu Ever Given cũng đang rơi vào cuộc chiến pháp lý tương tự. Họ hy vọng sẽ tránh được số phận bị giam giữ trên tàu Ever Given như những gì xảy ra với Aisha.

Mohammad Aisha và con tàu MV Aman ở phía xa. (Ảnh: Liên minh Công nhân Vận tải Quốc tế)

Tình trạng về những con tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt, hay bị bỏ rơi là điều phổ biến đáng ngạc nhiên trong ngành hàng hải. Có nhiều nguyên nhân gây ra vấn đề này, như chủ tàu đã biến mất, các tranh chấp tiền lương hoặc vấn đề về quản lý.

Đối với Liên minh Công nhân Vận tải Quốc tế (ITF) và các đối tác thuộc Liên minh Quốc gia về Thủy thủ Ấn Độ (NUSI), sự ưu tiên trong trường hợp của tàu Ever Given là đảm bảo quyền lợi của 26 thành viên thủy thủ đoàn người Ấn Độ, trong bối cảnh một cuộc chiến pháp lý đang diễn ra chung quanh con tàu. Ever Given đang neo đậu ở Hồ Great Bitter sau khi được giải cứu trên kênh đào Suez vào 2 tuần trước đây.

Chiến dịch giải cứu tàu Ever Given, từ chỗ là niềm tự hào của người dân Ai Cập, đã trở thành tâm điểm của cuộc chiến pháp lý khi Cơ quan Kiểm soát kênh đào Suez (SCA) yêu cầu chủ tàu phải bồi thường 916 triệu USD do gây ra sự gián đoạn đường thủy nghiêm trọng. Các giới chức trách Ai Cập đã tạm giữ con tàu. Họ cho biết sẽ tạm giữ Ever Given và thủy thủ đoàn cho đến khi khoản bồi thường nói trên được chi trả đầy đủ. Cuộc chiến giữa SCA với chủ tàu Shoei Kisen Nhật Bản và các công ty bảo hiểm, dường như sẽ còn kéo dài.

Chủ tịch của SCA, Osama Rabie, cho biết các chủ nhân của tàu Ever Given "không muốn trả bất cứ khoản bồi thường nào".

P&I Club, công ty bảo hiểm của Shoei Kisen, cho biết SCA cho đến nay vẫn chưa đưa ra lý giải chi tiết thỏa đáng cho yêu cầu bồi thường lên tới gần 1 tỷ USD, trong đó bao gồm 300 triệu USD tiền công để giải cứu và 300 triệu USD sự "tổn hại về uy tín".

Bernhard Schulte Shipmanagement (BSM), đơn vị vận hành tàu Ever Given, cho biết thủy thủ đoàn đang có sức khỏe và tinh thần tốt. Mục tiêu chính của BSM là giải pháp nhanh chóng cho phép con tàu và thủy thủ đoàn rời khỏi kênh đào Suez.

Tàu Ever Given chở theo khoảng 18.000 container hàng hóa.

Abdulgani Y Serang, Giám đốc NUSI, tổ chức đại diện quyền lợi cho thuỷ thủ đoàn tàu Ever Given, cho biết phán quyết của tòa án Ai Cập cho phép bắt giữ con tàu, nhưng không đề cập tới tính chuyên nghiệp của các thủy thủ.

"Họ là những thủy thủ chuyên nghiệp và không liên quan tới biến cố lần này. Do đó, không thể giữ họ làm con tin. Họ không nên bị biến thành nạn nhân của vụ này", ông Serang nói.

Ông Serang hy vọng có ít nhất 3 thủy thủ, những người chuẩn bị hết hạn hợp đồng, sẽ được hồi hương, để một nhóm thủy thủ đoàn mới thay thế vị trí.

"Chúng tôi không hứng thú với các cuộc đàm phán tài chính và kết quả của quá trình đó. Ưu tiên duy nhất của chúng tôi là yếu tố con người, các thủy thủ trên tàu. Chúng ta cần chăm sóc sức khỏe thể chất cũng như tinh thần của họ", ông Serang nhấn mạnh.

Mohamed Arrachedi, một điều phối viên tại ITF, cho biết tình trạng của những người thủy thủ hiếm khi được ưu tiên mặc dù họ có vai trò thiết yếu trong nền thương mại toàn cầu.

Thủy thủ đoàn chính thức bị bỏ rơi nếu như chủ tàu không thể trang trải chi phí hồi hương, không trả lương, hoặc trốn tránh trách nhiệm hỗ trợ thủy thủ đoàn từ hai tháng trở lên.

Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), có ít nhất là 31 vụ bỏ rơi thủy thủ đoàn trong giai đoạn tháng 1 đến 8/2020, với 470 thủy thủ và sĩ quan hải hành. Tính từ 2004 cho đến nay, con số này là 438 vụ với 5.767 thuyền viên.