Từ chối lời khuyên của luật sư là hăy nhận tội như phía công tố đề nghị để được hưởng án chung thân, Cameron Todd Willingham – người đàn ông Texas bị cáo buộc đốt nhà để giết 3 đứa con thơ chưa đầy 2 tuổii - đă chấp nhận bản án tử h́nh bằng tiêm thuốc độc với lời tuyên bố : “Tôi vô tội”.
Phải 5 năm sau khi bản án được thực hiện, 9 chuyên gia khám nghiệm vụ cháy giỏi nhất nước Mỹ đồng thanh xác nhận Willingham bị ghép tội trên cơ sở những kết quả điều tra hiện trường bằng các phương pháp đă quá lạc hậu.
 |
| Gia đ́nh Cameron Willinghamv |
Ngôi nhà của vợ chồng Willingham ở Corsicana bang Texas bất ngờ bốc cháy hôm 23/12/1991, trong khi người vợ Stacy đi mua sắm cho lễ Giáng Sinh, ở nhà chỉ c̣n ḿnh Cameron và 3 đưá con nhỏ : Bé Amber lên 2 tuổi và cặp song sinh vừa tṛn một tuổi Karmon và Kameron.
Người cha thoát thân với một vài vết bỏng nhưng cả ba đứa nhỏ đều thiệt mạng. Cảnh sát nghi ngờ Cameron Willingham tự gây hỏa hoạn để che giấu việc anh ta hành hạ lũ trẻ, tuy nhiên người ta không t́m thấy dấu vết thương tích trên thi thể chúng, Stay Willingham th́ khẳng định chồng ḿnh không bao giờ làm chuyện đó.
Cameron Willingham bị bắt sau khi cảnh sát t́m thấy dấu vết của một chất lỏng được cho là thủ phạm đă dùng để gây cháy, mặc dù Cameron cho rằng nguyên nhân cháy có thể do chập điện. Các vết cháy xém h́nh vũng để lại trên sàn nhà cho thấy đây chính là nơi ngọn lửa bắt đầu bốc lên. Hơn nữa một thanh rầm cửa trước cháy xém khi được xét nghiệm về sự tồn tại của các chất lỏng gây cháy đă cho kết quả dương tính.
Một trong những căn cứ quan trọng được dùng dể kết tội Cameron Willingham là lời khai của một người cùng ngồi tù với anh ta. Johnny Webb kể với bồi thẩm đoàn rằng Cameron thú nhận với hắn là anh ta đă dàn cảnh vụ cháy để che dấu việc vợ ḿnh lỡ tay làm chết một đứa con gái.
Giải thích 2 vết bỏng trên trán và cánh tay bé Amber 2 tuổi bị chết ngạt nhưng thi thể không bị cháy xém như các em ḿnh trong pḥng ngủ, Johnny Webb nói Cameron cố tạo ra ấn tượng rằng chính cô con gái đốt giấy nghịch ngợm đă tự gây ra những vết bỏng và sau đó là vụ hỏa hoạn kinh hoàng.
 |
| Willingham với con gái Amber |
Đáng ngạc nhiên là mặc dù một trong các công tố viên cho rằng Johnny Web là “kẻ không đáng tin” nhưng lời khai của hắn vẫn gây được ảnh hưởng với các bồi thẩm. Sau phiên ṭa sơ thẩm, Webb được trả tự do trước thời hạn. Măi về sau này Johnny nói với báo chí rằng có lẽ hắn đă hiểu sai những lời nói và hắn c̣n gửi thư cho công tố viên nói “Willingham hoàn toàn vô tội”
Tuy nhiên, có những sự kiện không có lợi cho Willingham trước bồi thẩm đoàn, chẳng hạn anh ta từng có tiền án về tội ăn cắp, trên người có xăm đầu lâu người với một con rắn, trong pḥng anh ta có áp phích một nắm đấm xuyên qua đầu lâu… Thậm chí, chuyên gia tâm thần James Grigson nổi tiếng với nhiều vụ án ở bang Texas nhận định Cameron Wllingham là một kẻ tâm thần “vô phương cứu chữa”.
Tuy nhiên, từ phía ngược lại, thẩm phán Bebe Bridges, người từng xử Cameron Willingham tội trộm cắp trước đây hay sĩ quan cảnh sát Polly Goodin, người được giao nhiệm vụ theo dơi anh ta trong thời gian thử thách sau khi ra tù không tin rằng Cameron có thể nhẫn tâm giết chính con ḿnh: “Anh ta rất lịch sự, rất biết chăm sóc người khác”.
Tệ hơn nữa, theo lời khai của những người láng giềng, thái độ của Cameron Wllingham trong vụ cháy khá kỳ lạ. Bà Diane Barbee sống ở nhà bên cạnh kể rằng khi phát hiện ra đám cháy bà thấy anh ta chạy về phía bà, miệng kêu thét nhờ bà gọi điện thoại 911 : “Các con tôi ở trong đó”.
Sau đó, Cameron lần chần đến nỗi vợ chồng bà Barbee phải thúc hối anh ta quay vào trong nhà cứu lũ trẻ. Thế nhưng, Cameron đă không làm theo lời khuyên đó, anh ta mải lo đẩy xe hơi của ḿnh ra xa căn nhà đang bốc lửa, xong việc anh ta lại ngồi phịch xuống băi cỏ trước nhà.
Chỉ măi tới khi lửa bốc cao đến đỉnh điểm và xe cứu hỏa có mặt th́ Cameron Willingham mới tỏ ra bị kích động thái qúa, đến mức những người lính chữa cháy chật vật lắm mới kiềm giữ được anh ta. Tại toà, phía công tố bám vào những lời khai này và thậm chí c̣n nhấn mạnh rằng Cameron ḥan toàn không có dấu hiệu bị ngạt khói cho dù lông ngực và lông mi của anh ta bị cháy xém, hai cổ tay bị ám khói đen chứng tỏ anh ta là người tưới chất lỏng gây cháy, đốt nhà rồi thoát ra.
Bị tuyên án tử h́nh năm 1992, Cameron liên tục chống án v́ cho rằng ḿnh bị oan. V́ dư luận nghi ngờ nên vụ án của Cameron được nhiều chuyên gia chú ư. Hầu hết họ đều cho rằng phương pháp khám nghiệm hiện trường cháy mà cảnh sát Texas sử dụng đă có vấn đề.
Sau khi toà phúc thẩm bác bỏ đơn xin cứu xét của Cameron, tiến sĩ Gerald Hurst, một chuyên gia hiện trường cháy đă bỏ công xem lại vụ án và kết luận “không có bằng chứng của một vụ đốt cháy có dàn xếp”.
 |
| Cameron Willingham trong tù |
Tiến sĩ Gerald Hurst sau khi xem xét các bằng chứng mà điều tra viên Manuel Vasquez thu thập được cho rằng Vasquez đă nhầm khi khẳng định nhiệt độ cao trong đám cháy (khiến cho các khung cửa nhôm tan chảy) là do sự có mặt của các chất lỏng gây cháy. Các thử nghiệm của Hurts chứng minh gỗ hay các chất lỏng gây cháy đều gây tác dụng nhiệt như nhau.
Ngoài ra, Hurts cũng bác lập luận của Vasquez rằng những tấm kính cửa bị rạn nứt là do ngọn lửa nóng từ các chất lỏng gây cháy. Thực nghiệm cho thấy kính bị nứt chủ yếu do bị làm nguội nhanh bởi các ṿi rồng chữa lửa chứ không phải v́ bị đun nóng. Một ngôi nhà trị giá 20.000 đă được tái hiện và bị đốt không phải bằng các chất lỏng gây cháy cũng để lại những dấu vết giống như vụ cháy mà Vasquez cho rằng khởi đầu bằng chất lỏng gây cháy.
Mặc dầu Willingham bị cáo buộc đă dùng chất lỏng gây cháy ở 3 nơi trong nhà nhưng chỉ có ở bậc thềm cửa trước mới có dấu vết chất lỏng gây cháy.
Thế nhưng, chính nơi đó, theo những bức ảnh chụp từ trước lại có sẵn một bếp nướng thịt và gia đ́nh Willingham xác nhận là họ có dùng chất lỏng gây cháy để mồi lửa. Ḍng nước từ ṿi rồng cứu hỏa có thể đă đưa chất lỏng này từ chiếc b́nh đựng nó bị nóng chảy tới đó. Toàn bộ 20 điểm nghi ngờ nêu trong báo cáo của Vasquez đều bị tiến sĩ Hurts bác bỏ.
Báo cáo của tiến sĩ Hurts đă được gửi tới văn pḥng Thống đốc Rick Perry và Uỷ ban Ân xá bang Texas kèm theo đề nghị tha chết cho Willingham nhưng không được chấp nhận. Ngày 17/2/2004 Cameron Willingham bị thi hành án tử h́nh bằng tiêm thuốc độc tại nhà tù ở Huntsville, lúc này anh ta đă 36 tuổi.
Trước áp lực dư luận, tháng 6/2009, tức 18 năm sau khi xảy ra vụ án và 5 năm sau khi Cameron Willingham chết, bang Texas phát lệnh xét lại vụ án – một quyết định khá hiếm hoi trong hoạt động tư pháp của bang này. Ba tháng sau đó, nhóm điều tra của tiến sĩ Craig Beyler, người được Uỷ ban Khám nghiệm h́nh sự bang Texas mời, đă công bố một cáo cáo khẳng định “kết luận về một vụ hỏa hoạn cố t́nh là không có cơ sở”.
Craig Beyler cho rằng các điều tra viên đă phớt lờ phương pháp khoa học phân tích đám cháy được ghi trong Hướng dẫn điều tra Cháy và Nổ số 921 của Hiệp hội pḥng cháy Mỹ.
Rất tiếc là cuối cùng th́ Cameron Willingham vẫn chưa chính thức được minh oan. Chỉ vài ngày trước khi Uỷ ban Khám nghiệm h́nh sự Texas họp để thảo luận về báo cáo của Craig Beyler th́ tân chủ tịch của Uỷ ban mới nhận nhiệm sở đă ra quyết định huỷ cuộc họp.
Măi một năm sau, báo cáo này mới được công bố. Ở dưới suối vàng Cameron Willingham có thể đă ngậm cười v́ phong trào V́ sự Vô tội chuyên đ̣i xét lại những vụ án tử h́nh bị dư luận nghi ngờ đă quyết định kiện bang Texas để ḍi lại công bằng cho anh ta.
Hương Nhu
Thà chết chứ không nhận tội giết con
