Sứ mệnh cao cả của nhà báo là kiếm t́m sự thật. Sự thật ấy phải được phản ánh đạt tính chân thật, tức là “đúng hiện thực khách quan”. Và sự thật ấy phải được soi dọi bằng lương tâm chức nghiệp. Tôi nhớ người Nga có một câu ngạn ngữ vô cùng chí lí: “Một nửa cái bánh mỳ vẫn là bánh mỳ, nhưng một nửa sự thật đă là sự giả dối!”
…SỰ THẬT RA SAO?
Cách đây hơn 20 năm tôi đă có dịp về Kiên Giang công tác - lúc đó tôi đang là phóng viên Báo Quân đội Nhân dân. (Khi ấy Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đang là Chủ tịch Tỉnh. Đồng chí Thiếu tá Quỳnh - Trợ lư Tuyên huấn Tỉnh đội - đă bố trí cho tôi phỏng vấn Chủ tịch Tỉnh về công tác quân sự địa phương và việc thực hiện chính sách hậu phương quân đội. Và cũng suốt từ ấy đến nay tôi không có một cuộc tiếp kiến nào khác với ông). Hơn 20 năm sau trở lại Kiên Giang, tôi thấy nơi đây đă thay đổi quá nhiều. Rạch Giá thời đó c̣n là thị xă, ngày nay đă trở thành thành phố. Ngày ấy Rạch Giá chỉ có bến xe ôtô, bến tàu biển; bây giờ đă có cả sân bay. Từ bến xe đi về các ngả, lúc đó phương tiện chủ yếu là xe lôi và Honda ôm. Bây giờ ở bến nào cũng thấy taxi nườm nượp. Bất giác tôi bỗng thấy nao nao nhớ về kư ức xe lôi thời ấy. Ngắm nh́n đường phố sạch đẹp và thoáng đăng, tôi cảm nhận rơ một quang cảnh thật thanh b́nh.
Cùng đi với tôi là anh bạn thân ở Sài G̣n nhưng rất thông thạo Rạch Giá - Kiên Giang. Chúng tôi t́m đến số nhà 1108 đường Nguyễn Trung Trực một cách chẳng khó khăn ǵ. Đường Nguyễn Trung Trực trước đây chỉ là một con đường nhỏ nằm trong ḷng Rạch Giá; bây giờ trở thành con phố đường đôi huyết mạch rộng răi, phong quang. Đứng trước cổng số nhà 1108, quan sát toàn cảnh khuôn viên tôi thấy ḷng đầy nghi hoặc. Có phải cái “lâu đài” đang lan truyền gây xôn xao dư luận ấy chính là đây? Không lẽ tôi đă có một sự lầm lẫn nào khác?...
Nhưng hoàn toàn không phải như sự ngờ vực của tôi. Số nhà 1108 này chính là địa chỉ ngôi nhà của người em trai út và thân mẫu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hiện đang sinh sống ở Kiên Giang miền quê nơi ông sinh trưởng. Bước chân vào khuôn viên, đảo hết một ṿng, mang thông tin loan truyền ra đối chiếu, tôi bỗng thấy sửng sốt…
Toàn bộ khuôn viên này theo con mắt ước tính của tôi chỉ cỡ năm sáu trăm mét vuông là “kịch đường tàu”, chứ không phải tọa lạc trên diện tích tới hơn 4.000 m2 như đồn thổi! Qua xác minh tôi được biết, vào khoảng những năm 1980, nơi đây vốn là một xưởng sản xuất nước mắm của tư nhân rất ô nhiễm. Con lộ khang trang nơi mặt tiền bây giờ, ngày ấy chỉ là một con đường xấu xí và nhỏ hẹp. Lúc bấy giờ, Thủ tướng ngày nay đang là Bí thư ở huyện Hà Tiên. Mẹ và em trai của Thủ tướng là Tư Thắng đă mua mảnh đất này với thời giá lúc đó “rẻ như bèo” và được cấp đầy đủ quyền sử dụng. Như thế là thông tin mảnh đất này là đất thu hồi từ đất ruộng của dân rồi qui hoạch… thật sự chỉ là sự thêu dệt!
Tiếp tục quan sát từ ngoài vào trong tôi thấy: Chiều dài mặt tiền của khuôn viên ước tính chỉ khoảng ba, bốn chục mét. Một bờ tường bao nơi mặt tiền cao trên dưới 3 mét, ốp vật liệu b́nh thường chứ không hề thấy một loại vật liệu quư nào. Phía ngoài tường bao là một rặng cau cao vút. Toàn bộ khuôn viên được chia dọc làm hai phần, từ đường nh́n vào th́ bên tay trái là nhà ở, và bên phải là nhà thờ. Lối chính vào nhà là một cái cổng quá đơn sơ, lợp ngói thô. Một mảnh sân nho nhỏ ước chừng vài chục mét vuông không thấy có kiến trúc ǵ tạo dựng hay trang trí cảnh quan mang tính mĩ thuật. Căn nhà ở của gia đ́nh được xây một trệt, một lầu, hết sức b́nh dị như trăm ngàn ngôi nhà khác trên khắp phố phường Việt Nam. Hoàn toàn không có một chút kiến trúc hay vật liệu ǵ quí giá theo h́nh mẫu, phong cách và dáng dấp của các loại biệt thự đương thời. Bước chân vào pḥng khách tại tầng trệt, đi qua pḥng của mẫu thân Thủ tướng rồi xuống nhà bếp của gia đ́nh tôi thấy thật sự ngỡ ngàng. Pḥng khách chỉ rộng chừng ba chục mét vuông, chỉ có một bộ sa-lông gỗ rất mộc mạc. Tôi đă từng đến nhiều pḥng khách đẹp lộng lẫy của không ít anh em bè bạn. Trước khi bước vào pḥng khách này tôi cũng mường tượng như vậy. Nhưng quả là nhầm to! Pḥng khách đơn sơ tới mức vượt xa trí tưởng tượng của tôi. Thân mẫu của Thủ tướng năm nay đă 87 tuổi hiện đang sống trong căn nhà này. Tôi không thể ngờ rằng căn pḥng đang sinh sống của thân mẫu Thủ tướng lại đơn sơ, mộc mạc và b́nh dị đến mức thật khó tin!
Cổng chính ngôi nhà 1108
Kề bên căn nhà ở là nhà Thờ của gia đ́nh nằm chung trong một khuôn viên, có cổng riêng. Quan sát toàn cảnh nhà thờ tôi thấy: Đó là một ngôi nhà gồm 3 gian, 3 tầng mái truyền thống, tọa lạc cuối khuôn viên, được xây dựng trên cốt nền cao, gồm 9 bậc thềm, đá lát là loại đá xanh b́nh thường. Tôi sải bước đo chiều dài áng chừng chỉ 10m, chiều ngang sâu khoảng 5m. Nhẩm tính tổng diện tích ngôi nhà thờ chỉ vào khoảng 50m2. 3 gian trong nhà thờ, mỗi gian được đặt một ban thờ. Ban chính giữa là ban thờ gia tiên, trên cùng là thờ ảnh Bác, tiếp phía dưới là di ảnh phụ thân rồi đến di ảnh người chị của Thủ tướng. Thân phụ của Thủ tướng là ông Nguyễn Tấn Thử (tức Mười Minh), chính trị viên Tỉnh đội Kiên Giang, hi sinh trong một trận Mỹ ném bom B52 vào ngày 16/4/1969.
Ban thờ phía bên phải là Ban thờ Má chiến sĩ - tức Má Tư cùng 3 chiến sĩ cũng hi sinh trong trận bom ngày 16/4/1969 với ông Nguyễn Tấn Thử. Ban thờ phía bên trái là Ban thờ ông Phan Thái Quí (tức Chín Quí), Tỉnh đội trưởng Tỉnh đội Kiên Giang - đồng đội của thân phụ Thủ tướng - cũng hi sinh trong trận bom ngày 16/4/1969. Quan sát kĩ thêm tôi thấy: Ban chính phía trên nóc có một chùm đèn và dưới là một chiếc sập gỗ cũng quá đơn sơ mộc mạc. Hai bên phía hồi nhà thờ ngay lối cửa ra vào là 2 lọ lục b́nh lớn nom y hệt bằng đồng nhưng kỳ thực chỉ là 2 b́nh đất nung, sản vật của Vĩnh Long. Toàn bộ hệ thống cửa chính hoàn toàn là gỗ mộc, đă hư hỏng, xuống cấp. Quan sát hết lượt từ ngoài vào trong, từ trong ra ngoài tôi chẳng thấy có một vật dụng ǵ được cho là quí giá! C̣n ở ngoài khuôn viên phía trước nhà thờ chỉ thấy toàn là cây cau, xoài, mít và vài cây đại nhỏ, không hề có một cây cảnh đắt tiền hay quí hiếm nào cả. Qua kiểm chứng, ngôi nhà thờ này được anh em trong gia đ́nh Thủ tướng xây dựng vào khoảng năm 2000.
Như vậy là đích thân tôi đă “tai nghe, mắt thấy, tay sờ” và hoàn toàn không hề thấy có “lâu đài xa hoa” nào như dư luận loan truyền, đồn thổi! Đến đây th́ bạn đọc đă hiểu đầy đủ rằng câu chuyện về “Nhà thờ Họ của Thủ tướng” tất cả chỉ là sự thêu dệt mà thôi! Và từ sự thêu dệt ấy đă được thổi phồng thành sự thật! Sau khi đă t́m hiểu rơ ngọn ngành, tôi thầm nghĩ, sự thật hiển nhiên đến như thế mà được tạo dựng thành chuyện “như có thật” th́ có lẽ những thông tin thị phi khác về Thủ tướng và gia đ́nh bấy lâu loan truyền trong công luận chỉ là xuyên tạc! Trong khoảng thời gian ở Kiên Giang tôi cũng đă đến thăm và thắp hương ở Đ́nh thờ vị Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực. Đến đây tôi mới sáng tỏ rằng việc đồn thổi "Nhà Thờ họ" của Thủ Tướng "nguy nga gấp nhiều lần Đ́nh Thờ vị Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực" sự thật chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng và hư cấu!. Tôi được biết, mới rồi nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đă vào tận đây và cũng đă phải thốt lên rằng “Hóa ra tất cả chỉ là sự thêu dệt!”
Ngôi nhà được cho rằng là Nhà thở tổ Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ở Kiên giang
SỰ THẬT NÓI LÊN ĐIỀU G̀?
Sau khi đă thực hiện xong cuộc thị sát tường tận, tôi rời Rạch Giá về Sài G̣n trên một chuyến xe khách tốc hành. Định bụng lên xe là “đánh” một giấc nhưng tiếc thay vớ phải chiếc vé nằm tầng 2, lại ở phía cuối xe nên cứ bị lay lắc như đánh vơng. Suốt 6 tiếng đồng hồ trong cuộc hành tŕnh không hề chợp mắt, tâm trí tôi cứ miên man suy nghĩ…
Trước khi thực hiện cuộc hành tŕnh t́m kiếm sự thật, một anh bạn rất thân đă gay gắt phê phán tôi rằng: “Bao nhiêu việc lớn sao không quan tâm vào cuộc, hà cớ ǵ mà phải mất thời giờ cho một việc nhỏ nhoi như thế!” Nhưng lương tâm chức nghiệp đă mách bảo tôi rằng: “Việc tuy nhỏ nhưng nếu không minh bạch ắt đủ khiến ḷng người ly tán!
Họa lớn âu cũng khởi nguồn từ những đốm lửa nhỏ! Bởi vậy, sự việc dẫu nhỏ hay lớn cũng đều cần tới sự quang minh!” Nói tới chuyện nhà thờ - Thờ Tự - tức là nói tới việc tâm linh. Phàm đă là việc tâm linh th́ không thể nói không thành có hoặc nói có thành không được. Câu chuyện về “Nhà thờ Họ” của Thủ tướng đang được công luận loan truyền đă thực sự gây hoài nghi, bức xúc trong dư luận, v́ thế rất cần được kiểm chứng, phân minh.
Tôi đă được trực tiếp chứng kiến sự thật! Và sự thật ấy đă khiến tôi phải ngỡ ngàng bởi nó hoàn toàn trái ngược với những thông tin được loan truyền trong đời sống dư luận suốt bấy lâu nay. Sự thật ấy đă nói lên điều ǵ và đă tác động ra sao trong đời sống xă hội? Không c̣n nghi ngờ ǵ nữa, xuất phát từ những thông tin xấu độc được bịa đặt, từ đồn đại đă được thêu dệt và thổi phồng tạo thành một “sự thật giả dối”! Trong mỗi chúng ta ai cũng đều nhận diện được chân lư nhưng không phải tất cả đều tỉnh táo. Cái “sự thật giả dối” ấy đă thực sự gây xúc động trong tâm lư xă hội, tạo sự hoài nghi trong công chúng, gieo giắc sự bất an trong đời sống… Hơn thế nữa, cái “sự thật giả dối” ấy đă bóp méo h́nh ảnh của người đứng đầu Chính phủ, gây nghi kỵ, phân hóa, chia rẽ, mất đoàn kết trong nội bộ Đảng và khiến ḷng tin của nhân dân bị hao tổn. Nguy hiểm hơn nữa đó là, từ sự giảm sút niềm tin vào người lănh đạo đất nước tới việc đánh mất niềm tin vào chế độ, ranh giới chỉ là “trong gang tấc”. Và càng trở nên nguy hiểm bởi trong khi đất nước đang cần trên dưới một ḷng th́ lại “mắc ngay vào bẫy” của các thế lực thù địch một cách vô cùng ấu trĩ…
Tôi vừa đọc một bài báo mới đây của nhà báo lăo thành Hữu Thọ. Ông viết rằng: “Chiến đấu cho thông tin sự thật và nhanh chóng công bố thông tin là cuộc chiến đấu sinh tử trong cuộc cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt hiện nay. Thông tin sai là thua mà thông tin chậm, cũng là thua!” Và “…Không chỉ nói sự thật mà phải tới sự “chân thật” - tức là sự thật phải được phản ánh “đúng hiện thực khách quan” – chân thật tức là bản chất của sự thật! Ông kết luận: “Thông tin sai sự thật có nhiều loại, có số ít do bịa đặt, thêm bớt là sai phạm nặng nề nhất về mặt đạo đức của người làm báo… Có trường hợp thông tin “sai sự thật” do suy diễn chủ quan dẫn đến sự thật bị thổi phồng, bóp méo cũng không c̣n là sự thật như nó vốn có, gây hiểu lầm tai hại trong xă hội” (theo Tạp chí Tuyên Giáo số tháng 12/2012)…
Trước lúc trở về TP. Hồ Chí Minh tôi đă đến thắp nhang ở Nghĩa trang liệt sĩ Kiên Giang. Mộ các liệt sĩ hàng hàng, lớp lớp quần tụ uy nghi. Người quản trang đă đưa tôi đến thắp hương trên mộ phần của thân phụ Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Mộ của thân phụ Thủ tướng nằm đây, hết sức khiêm nhường ḥa lẫn cùng hàng cùng lối với các liệt sĩ đang an giấc ngàn thu. Người quản trang kể với tôi rằng: Đă không ít lần lănh đạo các khóa của tỉnh Kiên Giang có nguyện vọng muốn di dời mộ phần của Thân phụ Thủ tướng vào khu an táng các quan chức lănh đạo được qui hoạch ở một khu riêng gần đó, trước hết là để tỏ ḷng thành kính; sau nữa là được khang trang hơn. Song cứ mỗi lần nhắc đến, Thủ tướng đều nhất quyết một mực rằng: “Bố tôi sống, chiến đấu cùng đồng đội, nay hăy cứ để yên cho ông được an nghỉ bên đồng đội của ông!” Giây phút đứng đây - tại Nghĩa trang liệt sĩ này - tôi chợt nhớ tới lời hứa của Thủ tướng trên diễn đàn Quốc hội mới rồi: “… Chính phủ, Thủ tướng và từng thành viên sẽ nghiêm túc với ḿnh, đoàn kết, hết ḷng làm việc… tất cả v́ Tổ quốc, Nhân dân, v́ Đảng, chế độ, v́ sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước…”. Điều đó đă gieo vào tôi một niềm tin vững chăi, cũng như sự kỳ vọng của các tầng lớp nhân dân rằng: Sứ mệnh của Thủ tướng không có ǵ cao cả hơn ngoài việc một ḷng một dạ phụng sự dân tộc và dốc ḷng dốc sức tận tụy v́ sự b́nh an của xă tắc sơn hà - tức chế độ này!
NGỌC NIÊN
Hà Nội, đêm 22 tháng 12 năm 2012 Công lụận lan truyền
Xung quanh thông tin đương kim Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng xây dựng ngôi “Nhà thờ Họ” nguy nga ở Kiên Giang, suốt lâu nay đă được loan truyền râm ran và trở thành một đề tài nóng thu hút sự quan tâm của công luận. Nguồn tin khởi đầu được tung ra bởi một số mạng thông tin không chính thống. Rồi tiếp tục xuất hiện cả một số đơn thư được lan truyền đă len lỏi tới đông đảo công chúng; càng khiến dư luận không ngớt x́ xầm, bàn tán. Theo các thông tin được mô tả th́: Ngôi nhà thờ này là một lâu đài đồ sộ, sang trọng gấp nhiều lần Nhà Thờ họ Hồ ở Nghệ An; nguy nga hơn cả Đền thờ vị Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực; được tọa lạc trên khuôn viên rộng tới hơn 4.000m2 với quy mô rất hoành tráng, số tiền đầu tư xây dựng trị giá tới hơn 40 tỉ đồng. Đặc biệt, khuôn viên hơn 4.000m2 này là đất thu hồi của người dân địa phương. “Nhà thờ Họ” này đă và đang trở thành “Bia miệng” trong dân chúng Việt Nam… Sức nóng của dư luận đă khiến không ít cán bộ lăo thành cách mạng phẫn nộ, dân chúng hoài nghi và có người đă phải thốt lên rằng: “Ai đời đương kim Thủ Tướng mà lại làm cái việc xa hoa đến thế!” Nhà báo vốn có đặc tính là luôn “săm soi” các nguồn tin nên tôi đă được chứng kiến không ít cuộc luận bàn xung quanh câu chuyện “Nhà thờ Họ” của đương kim Thủ tướng. Bản thân tôi đă có lúc thấy rất hoài nghi và thiếu tin cậy về những thông tin loan truyền ấy. Có một số người cũng nói với tôi rằng đó chỉ là sự đồn thổi, bịa đặt: “Làm ǵ có lâu đài, biệt điện nào! Chẳng qua chỉ là chuyện thêu dệt nhằm bôi đen lănh đạo, gây mâu thuẫn trong nội bộ Đảng và kích động ḷng dân…” Nhưng sự hoài nghi trong tôi lại lập tức bị tan biến bởi có không ít lời khẳng định như đinh đóng cột với tôi rằng họ đă trực tiếp mắt thấy tai nghe: “Không tin ông cứ đến TP. Rạch Giá, gặp bất cứ ai, từ anh xe ôm cũng đều đàm tiếu vanh vách!”
Là người cầm bút, trước một sự việc tuy đang rất “bán tín bán nghi” - nhưng quả thực nó tác động mạnh đến dư luận xă hội, đến tâm trạng một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân là điều có thật - đă thực sự làm tôi trăn trở. Và chính v́ điều đó đă thôi thúc khiến tôi quyết định phải thực hiện một cuộc hành tŕnh để kiếm t́m sự thật!? Vào đầu tháng 12 năm 2012, nhân có chuyến vào TP. Hồ Chí Minh công tác tôi đă quyết định “phi” xuống Kiên Giang để đích thân “mục sở thị” xem hư thực ra sao!?
Điều tra: Đi t́m sự thật về Nhà thờ của gia đ́nh thủ tướng Nguyễn tấn Dũng ở Kiên Giang
