Theo CNN, thế giới đang rất cần dầu mỏ và đã nhận được một sự “giải tỏa” phần nào vào đầu tháng này, khi Ả Rập Xê Út bắt đầu chuyển hướng hàng triệu thùng dầu thô—vốn thường được vận chuyển qua eo biển Hormuz đang bị phong tỏa—sang cảng Yanbu trên Biển Đỏ.
Tuy nhiên, vào cuối tuần qua, lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn đã tham chiến, đánh dấu một bước leo thang có thể đe dọa cắt đứt cả nguồn hỗ trợ quan trọng này.
Theo Richard Bronze, đồng sáng lập và phụ trách địa chính trị tại Energy Aspects, bất kỳ rủi ro nào đối với dòng chảy dầu của Ả Rập Xê Út qua Biển Đỏ đều sẽ tạo thêm áp lực khiến giá dầu toàn cầu tăng cao.
Dữ liệu từ công ty Vortexa cho thấy, trong hai tuần qua, lượng dầu được bốc lên tàu tại Yanbu đạt tới 4,6 triệu thùng/ngày—cao hơn hơn ba lần so với mức trung bình năm 2025.
Dù vậy, con số này chỉ bù đắp một phần nhỏ so với khoảng 15 triệu thùng dầu mỗi ngày mà thế giới đang thiếu hụt do eo biển Hormuz bị đóng cửa. Tuy nhiên, ngay cả mức 4,6 triệu thùng/ngày cũng đủ gây xáo trộn nguồn cung, và trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu cực kỳ nhạy cảm, việc gián đoạn thêm một tuyến vận tải quan trọng có thể đẩy giá dầu tăng mạnh hơn nữa, đồng thời gây ra hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu nhiên liệu cục bộ.
Cuối năm 2023, lực lượng Houthi tại Yemen bắt đầu tấn công các tàu thương mại đi qua eo biển Bab-el-Mandeb—nằm ở cực nam Biển Đỏ, nhằm trả đũa cuộc chiến của Israel tại Gaza. Các cuộc tấn công này buộc các hãng vận tải biển phải chuyển sang những tuyến đường dài hơn, kéo dài hành trình thêm nhiều tuần và làm tăng chi phí nhiên liệu, bảo hiểm cũng như tiền lương thuyền viên.
Theo Vortexa, trong 28 ngày đầu tháng 3, lượng dầu thô đi qua eo biển Bab-el-Mandeb đã tăng 21% so với tháng 2, và hiện những chuyến hàng này đang trở thành mục tiêu tiềm tàng cho các cuộc tấn công mới của Houthi.
Giá dầu Brent đã tăng khoảng 50% kể từ khi xung đột với Iran bùng phát ngày 28/2, hiện giao dịch quanh mức 110 USD/thùng vào thứ Hai.
Theo Artem Abramov, trưởng bộ phận nghiên cứu dầu khí tại Rystad Energy, nếu eo biển Bab-el-Mandeb cũng trở nên quá nguy hiểm đối với tàu chở dầu, giá Brent “rất có khả năng” sẽ vượt mốc 150 USD/thùng trong vài tháng tới, sớm hơn dự báo hiện tại.
Ông nhận định rằng việc đóng cửa tuyến đường này sẽ “làm gián đoạn hệ thống nhanh hơn nhiều”, đồng thời cảnh báo rằng chỉ riêng nguy cơ Biển Đỏ bị phong tỏa cũng đủ tạo áp lực tăng liên tục lên chi phí bảo hiểm, vận tải và các mức giá dầu chuẩn trong thời gian tới.
Một đòn giáng mạnh nữa vào châu Á
Lực lượng Houthi chính thức tham chiến hôm 28/3 khi phóng hai tên lửa về phía Israel. Trước đó một ngày, phía Houthi, nói với CNN rằng việc đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb “là một lựa chọn khả thi” và hậu quả sẽ do Mỹ và Israel gánh chịu.
Houthi sở hữu nhiều loại vũ khí, bao gồm máy bay không người lái và tên lửa chống hạm, tạo ra rủi ro lớn đối với các tàu thuyền đi qua khu vực.
Để tránh tuyến đường này, các tàu chở dầu rời Yanbu—phần lớn hướng tới châu Á—sẽ phải đi theo hành trình dài hơn nhiều: qua kênh đào Suez ở phía bắc Biển Đỏ, tiến sang Địa Trung Hải, vòng xuống bờ tây châu Phi rồi vượt Ấn Độ Dương.
Theo ông Bronze, nếu Houthi bắt đầu đe dọa trực tiếp các tàu chở dầu, thời gian vận chuyển đến châu Á có thể kéo dài thêm vài tuần, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung dầu thô tại khu vực này.
Châu Á hiện là khu vực chịu tác động nặng nề nhất từ cú sốc nguồn cung toàn cầu, khi phụ thuộc khoảng 60% vào dầu mỏ từ Trung Đông. Nhiều chính phủ đã buộc phải triển khai các biện pháp tiết kiệm năng lượng trong suốt cuộc khủng hoảng.
Tại Philippines, chính phủ đã ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng và rút ngắn tuần làm việc của một số công chức xuống còn bốn ngày. Trong khi đó, Hàn Quốc khuyến cáo người dân rút ngắn thời gian tắm vòi sen.
Theo Muyu Xu, chuyên gia phân tích cấp cao tại Kpler, tính đến thời điểm hiện tại trong tháng, toàn bộ lượng dầu xuất phát từ Yanbu và đi qua eo biển Bab el-Mandeb đều hướng đến châu Á.
Bà cho biết, nếu các cuộc tấn công của Houthi khiến eo biển này bị phong tỏa hiệu quả, Ả Rập Xê Út có thể ưu tiên cung cấp dầu cho châu Âu gần hơn, hoặc buộc phải điều chỉnh tuyến vận chuyển sang châu Á qua kênh đào Suez—điều này sẽ làm giảm nguồn cung cho thị trường châu Á.
Theo bà Xu, nhiều khu vực tại châu Á có thể bắt đầu đối mặt với tình trạng thiếu hụt dầu thô ngay từ tháng 4 khi lượng dự trữ cạn dần. Bà nhấn mạnh: giá dầu tăng cao là một vấn đề, nhưng nghiêm trọng hơn là nguy cơ không có đủ nguồn cung.
Tờ Wall Street Journal dẫn lời các quan chức chính quyền cho biết, Tổng thống Trump và nhóm của ông đã kết luận rằng chiến dịch mở lại eo biển Hormuz ngay lập tức sẽ kéo dài cuộc xung đột, vượt quá khung thời gian mà ông mong muốn là từ bốn đến sáu tuần.
Thay vào đó, chính quyền Mỹ có kế hoạch đạt được các mục tiêu cốt lõi - làm suy yếu hải quân và năng lực tên lửa của Iran, đồng thời gây sức ép ngoại giao lên Tehran để nối lại thương mại tự do qua tuyến đường thủy này.
Theo báo cáo, nếu ngoại giao thất bại, Washington sẽ dựa vào các đồng minh châu Âu và vùng Vịnh để mở lại eo biển.
Ngoài ra, còn có những lựa chọn quân sự mà ông Trump có thể cân nhắc, nhưng đó không phải là ưu tiên trước mắt của ông, các nguồn tin cho biết.
Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên hôm 30/3, rằng Mỹ đang “nỗ lực hướng tới” các hoạt động bình thường ở eo biển.
Tương tự, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, eo biển Hormuz sẽ “được mở bằng cách này hay cách khác”. Ông lập luận rằng Iran cuối cùng sẽ “tuân thủ luật pháp quốc tế và không phong tỏa tuyến đường thủy thương mại này”.
Nếu không, “một liên minh các quốc gia trên thế giới và khu vực, với sự tham gia của Mỹ, sẽ đảm bảo rằng eo biển này được mở cửa trở lại”.
Ông Rubio nói: “Rất ít năng lượng của Mỹ đi qua eo biển Hormuz, nhưng chúng ta nhận thức được tác động của nó đối với thị trường toàn cầu và các nước láng giềng, đặc biệt là các đồng minh trong khu vực, những người sản xuất năng lượng và phải đưa nó ra thị trường”.
Ngày 30/3, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết, một vật thể bay đã bắn trúng một tàu chở dầu cách Dubai (Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất) 31 hải lý.
“Toàn bộ thủy thủ đoàn đều an toàn. Không có tác động nào đến môi trường được báo cáo”, UKMTO cho biết thêm.
Văn phòng Truyền thông Dubai sau đó xác nhận, một tàu chở dầu của Kuwait đã bị máy bay không người lái tấn công.
Giữa lúc đề cập nỗ lực ngoại giao, Mỹ đã gửi hàng ngàn lính thủy đánh bộ thuộc đơn vị viễn chinh số 31 và 11 từ châu Á tới Trung Đông. Bên cạnh đó, khoảng 2.000 lính dù khác thuộc Sư đoàn dù 82 cũng được điều tới chiến trường này. Sư đoàn dù 82 có khả năng triển khai đến mọi nơi trên thế giới trong vòng 18 giờ kể từ khi được giao nhiệm vụ.
Hôm 27-3, Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố Mỹ có thể đạt được mục tiêu mà không cần triển khai bộ binh. Tuy nhiên, khi lực lượng thủy quân lục chiến có mặt vào tuần tới, Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể ra lệnh tấn công để tạo đòn bẩy mở lại eo biển Hormuz.
Mục tiêu nổi bật nhất là đảo Kharg ngoài khơi bờ biển Iran. Hòn đảo này vận chuyển khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran. Do đó, Iran sẽ tổn thất nặng nề nếu mất đi tuyến huyết mạch tài chính và hậu cần này.
Số lính Mỹ tới khu vực Trung Đông lần này ít hơn nhiều so với các chiến dịch lớn trước đây như ở Iraq và Afghanistan. Một chiến dịch chiếm đảo Kharg sẽ đánh dấu cuộc đổ bộ đường biển hiếm hoi của quân đội Mỹ. Quân đội Mỹ sẽ mất hơn một ngày để di chuyển tới vị trí gần đảo, dẫn đến việc Iran có thời gian rải thủy lôi ở khu vực xung quanh đảo.
Nếu quân đội Mỹ kiểm soát thành công đảo Kharg, vẫn chưa rõ họ sẽ giữ lãnh thổ này trong bao lâu, có thể sau khi buộc Iran mở lại eo biển Hormuz hoặc đồng ý ngừng bắn. Ngoài ra, Mỹ cũng có thể tăng cường oanh tạc đảo Kharg. Tuần trước, Tư lệnh Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, cho biết Mỹ đã tấn công 90 mục tiêu trên đảo Kharg.
Một số mục tiêu khác quanh Hormuz cũng hỗ trợ ưu tiên trước mắt là mở lại eo biển này. Đảo Qeshm, hòn đảo lớn nhất ở vịnh Ba Tư, là nơi cất giữ các tàu chiến, máy bay không người lái, thủy lôi và nhiều vũ khí khác của Iran. Tuy nhiên, hòn đảo này quá lớn nên Mỹ khó chiếm đóng với lực lượng hiện có.
Một hòn đảo khác là Larak, tập trung các loại vũ khí giúp Iran kiểm soát hoạt động vận chuyển hàng hải trên eo biển.
Trang Axios đưa tin Nhà Trắng đang cân nhắc tấn công Larak và Abu Musa - một hòn đảo do Iran nhưng UAE cũng tuyên bố chủ quyền.
Tuy nhiên, Mỹ có thể đang cân nhắc một nhiệm vụ khác. Mỹ vẫn tìm kiếm 440 kg uranium làm giàu cao, vốn biến mất sau chiến dịch không kích vào Iran hồi tháng 6-2025.
Do đó, nhiều đồn đoán cho rằng Mỹ lên phương án điều động lực lượng đặc nhiệm để thu hồi và lấy vật liệu này ở Iran.
Nếu tiến hành, chiến dịch này sẽ kéo dài nhiều tuần, trải dài ở nhiều địa điểm và tiềm ẩn rủi ro cho binh lính Mỹ, đặc biệt khi Iran có kinh nghiệm hàng chục năm mài giũa chiến tranh bất đối xứng.
Việc Washington thiếu các đơn vị thiết giáp hạng nặng, chiều sâu hậu cần và các yếu tố cần thiết cho một cuộc chiến kéo dài sẽ làm hạn chế khả năng leo thang xung đột của Nhà Trắng, kéo Mỹ bế tắc hơn nữa và giáng đòn nặng nề vào nền kinh tế thế giới.
Sau cùng, Guardian nhận định xét đến những hiểm họa xoay quanh chiến dịch trên bộ vào Iran, kịch bản leo thang khả thi nhất với Mỹ là hiện thực hóa lời đe dọa đánh vào nhà máy điện bằng chính những vũ khí từ đầu cuộc chiến.
Nhưng vào cuối tuần qua, các phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn đã tham chiến trong một động thái leo thang đe dọa cắt đứt cả tuyến đường sống còn đó.
Richard Bronze, người đồng sáng lập và là giám đốc bộ phận địa chính trị tại công ty nghiên cứu Energy Aspects, cho biết bất cứ điều gì đe dọa đến dòng chảy dầu của Ả Rập Xê Út ra khỏi Biển Đỏ đều sẽ gây thêm áp lực đẩy giá dầu toàn cầu tăng lên.
Theo công ty dữ liệu vận tải Vortexa, đã có tới 4,6 triệu thùng dầu mỗi ngày được đưa lên các tàu tại Yanbu trong hai tuần qua — gấp hơn ba lần mức trung bình của năm 2025.
Đó chỉ là sự bù đắp nhỏ nhoi cho 15 triệu thùng dầu mà thế giới đang bị tuột mất mỗi ngày khi eo biển Hormuz vẫn đóng cửa. Nhưng 4,6 triệu thùng đó cũng đủ để làm rung chuyển nguồn cung và trong một thị trường dầu mỏ toàn cầu vô cùng nhạy cảm, việc bóp nghẹt một tuyến thương mại quan trọng khác sẽ làm giá dầu tăng cao hơn nữa và châm ngòi hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nhiên liệu cục bộ.
Vào cuối năm 2023, các phiến quân Houthi có trụ sở tại Yemen đã bắt đầu tấn công các tàu thương mại đi qua eo biển Bab-el-Mandeb — nằm ở mỏm cực nam của Biển Đỏ và có nghĩa là "Cổng Nước mắt" trong tiếng Ả Rập — nhằm trả đũa cuộc chiến của Israel ở Gaza. Các cuộc tấn công đã buộc các công ty vận tải biển phải sử dụng tuyến đường dài hơn, kéo dài thêm nhiều tuần cho chuyến đi và buộc họ phải chi nhiều tiền hơn cho nhiên liệu, bảo hiểm cũng như tiền lương của thủy thủ.
Theo Vortexa, trong 28 ngày đầu tiên của tháng 3, lượng dầu thô vận chuyển qua eo biển Bab-el-Mandeb đã tăng 21% so với tháng 2. Những chuyến hàng đó hiện là mục tiêu tiềm tàng cho các cuộc tấn công mới của Houthi.
Giá dầu Brent, tiêu chuẩn dầu toàn cầu, đã tăng vọt khoảng 50% kể từ khi cuộc chiến ở Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, giao dịch quanh mức 110 USD/thùng vào thứ Hai.
Theo Artem Abramov, trưởng bộ phận nghiên cứu dầu mỏ và khí đốt tự nhiên tại công ty tư vấn Rystad Energy, nếu eo biển Bab-el-Mandeb cũng trở nên quá nguy hiểm để các tàu chở dầu có thể đi qua, giá dầu Brent "rất có khả năng" sẽ vượt qua mức 150 USD/thùng trong vài tháng tới, sớm hơn dự báo hiện tại.
Ông nói với CNN vào thứ Hai rằng việc đóng cửa tuyến đường thủy này sẽ "khiến hệ thống sụp đổ nhanh hơn rất nhiều". "Thậm chí chỉ riêng mối đe dọa đóng cửa Biển Đỏ cũng có khả năng gây áp lực tăng liên tục đối với phí bảo hiểm, cước vận tải và cuối cùng là hầu hết các tiêu chuẩn giá dầu trong những ngày tới."
Một đòn giáng khác vào châu Á
Lực lượng Houthi chính thức tham chiến vào thứ Bảy, khi họ bắn hai quả tên lửa về phía Israel. Một ngày trước đó, Mohammed Mansour, thứ trưởng bộ thông tin trong chính quyền Houthi, đã nói với CNN rằng việc đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb "là một lựa chọn khả thi, và hậu quả sẽ do những kẻ xâm lược Mỹ và Israel gánh chịu."
Houthi sở hữu hàng loạt vũ khí, bao gồm máy bay không người lái và tên lửa chống hạm, gây ra rủi ro to lớn cho các tàu thuyền đi qua eo biển.
Để tránh tuyến đường thủy này, các tàu chở dầu rời cảng Yanbu — với phần lớn hướng đến châu Á — sẽ cần đi một tuyến đường vòng vèo và xa hơn rất nhiều: đi ngược lên qua kênh đào Suez ở cực bắc Biển Đỏ, đi về phía tây qua Biển Địa Trung Hải, vòng xuống bờ biển phía tây châu Phi và băng qua Ấn Độ Dương.
"Nếu Houthi bắt đầu đe dọa các tàu thuyền, tối thiểu điều này sẽ cộng thêm vài tuần vào thời gian di chuyển tới châu Á," ông Bronze từ Energy Aspects nói với CNN. "Điều đó sẽ làm sâu sắc thêm cuộc khủng hoảng nguồn cung dầu thô ở châu Á."
Châu Á đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất từ cú sốc nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Khu vực này phụ thuộc vào Trung Đông đối với khoảng 60% lượng dầu, và các chính phủ đã phải áp dụng nhiều biện pháp để tiết kiệm năng lượng trong cuộc khủng hoảng.
Ví dụ, Philippines đã ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng và rút ngắn tuần làm việc của một số nhân viên chính phủ xuống còn 4 ngày, trong khi Hàn Quốc khuyên người dân nên tắm vòi sen nhanh hơn.
Theo Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao tại Kpler, một công ty phân tích và dữ liệu thương mại, cho đến nay trong tháng này, toàn bộ lượng dầu rời cảng Yanbu và đi qua eo biển Bab el-Mandeb đều có đích đến là châu Á.
Nếu bất kỳ cuộc tấn công nào của Houthi chặn đứng hiệu quả eo biển này, bà Xu nói với CNN, Ả Rập Xê Út sẽ bắt đầu ưu tiên các chuyến hàng dầu thô cho châu Âu gần đó — do đó tước đi nguồn cung của châu Á — hoặc định tuyến các tàu chở dầu đến châu Á thông qua kênh đào Suez.
Bà Xu cho biết nhiều khu vực của châu Á sẽ bắt đầu chứng kiến tình trạng thiếu hụt dầu thô vào tháng 4 khi họ tiêu thụ cạn kiệt nguồn dự trữ hiện có. "Nếu họ không thể nhận được dầu thô của Ả Rập Xê Út đúng thời hạn, điều đó sẽ chỉ khiến tình trạng khan hiếm nguồn cung trong ngắn hạn của họ trở nên tồi tệ hơn," bà nói thêm.
Giá dầu cao là "một vấn đề, nhưng quan trọng nhất, họ đơn giản là không thể có đủ dầu," bà nhấn mạnh.
Theo thông báo của Bộ Quốc phòng Nga, Quân đội Nga tại vùng Zaporizhzhia đã đánh chiếm khu định cư Lugovskoye (Luhivske), nằm ở phía Đông Nam Orikhiv, cách ngoại ô thành phố này chưa đầy 10km.
Thông tin về việc quân Nga tiến đánh Luhivske lần đầu tiên xuất hiện cách đây vài tuần và đến hôm nay, Bộ Quốc phòng đã xác nhận việc họ đã giành được quyền kiểm soát ngôi làng chiến lược của vùng Zaporizhzhia, cùng với khu định cư Novoosinovo ở vùng Kharkiv.
Theo các báo cáo mới nhất, khu vực xung quanh ngôi làng cũng đã bị binh lính thuộc Trung đoàn Bộ binh Cơ giới 1198 của Tập đoàn quân số 35, cụm quân "Phía Đông" của Nga chiếm giữ.
Trong cuộc giao tranh, hơn hai trung đội bộ binh xung kích của Quân đội Ukraine đã bị tiêu diệt, hơn 150 tòa nhà với tổng diện tích khoảng hơn 7km2 lãnh thổ đã rơi vào tay quân Nga.
Đối với khu vực thảo nguyên hướng Zaporizhzhia, đây đã là một kết quả khả quan. Điều này đặc biệt đúng khi xét đến việc mỗi km ở đây không chỉ đại diện cho một bước tiến trên bản đồ, mà còn làm giảm khả năng cơ động của lực lượng dự bị Ukraine và làm suy yếu vị trí chiến thuật của họ.
Theo giới chuyên gia quân sự Nga, Luhivske quan trọng không phải tự thân nó, mà nằm ở chỗ quân Nga sẽ tạo dựng ở đây một bàn đạp tập trung binh lực để tiến xa hơn về phía Bắc.
Ngoài ra, việc đánh chiếm khu định cư này cũng tạo điều kiện để quân Nga bao vây các vị trí của Ukraine gần Charivne, mở ra khả năng dần dần xuyên thủng phòng tuyến của đối thủ trên các tuyến liền kề thay vì phát động một cuộc tấn công trực diện vào các thành phố lớn.
Một khi bước tiến này được củng cố và mở rộng, tình hình trên đoạn mặt trận này có thể nhanh chóng chuyển từ thế giằng co sang có lợi hơn cho Nga. Nguy hiểm đối với Lực lượng Vũ trang Ukraine khi quân Nga đang dần áp sát, bao vây, chia cắt các thành phố lớn.
Vũ Hà Châu, cựu học sinh chuyên Ngoại ngữ, cùng lúc đỗ chương trình tiến sĩ Khoa học máy tính ở Đại học Harvard, Princeton và Columbia.
Châu, hiện là sinh viên năm cuối ngành Khoa học máy tính tại Đại học Pomona (Mỹ), nhận thư trúng tuyển từ ba ngôi trường Ivy League vào cuối tháng 2. Cả ba đều trao khoản hỗ trợ toàn phần, gồm học phí, bảo hiểm, và sinh hoạt phí trong 5 năm, tổng giá trị khoảng 12-17 tỷ đồng ở mỗi trường.
"Đây vừa là thành quả của quá trình bền bỉ suốt 4 năm đại học, vừa giống như một tín hiệu xác nhận rằng mình thực sự thuộc về con đường nghiên cứu khoa học", Châu nói.
Ngày học lớp chuyên Anh ở trường THPT chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Châu đã mày mò tự học lập trình. Gõ từng dòng code đầu tiên để tạo ra sản phẩm và đưa lên mạng, Châu phấn khích thấy nhiều người sử dụng. Nhưng khi bước chân vào đại học, nữ sinh nhận ra bản thân không muốn dừng lại ở việc làm kỹ sư phần mềm mà còn muốn theo đuổi nghiên cứu.
Ngay từ kỳ đầu năm thứ nhất, Châu chủ động xin giáo sư cho thử sức, làm quen với lĩnh vực Robotics - Kỹ thuật robot. Cô sớm hiểu rằng công nghệ đang phát triển với tốc độ chóng mặt, nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro và trăn trở với câu hỏi làm sao để công nghệ đổi mới liên tục, nhưng an toàn.
Tới năm thứ hai, Châu làm một dự án mới và ngay lập tức thấy bản thân phù hợp với lĩnh vực Tương tác người - máy (Human-Computer Interaction - HCI), nơi có sự giao thoa giữa kỹ thuật, khoa học nhận thức và thiết kế.
"Mình muốn đóng góp cho cộng đồng bằng cách xây dựng những hệ thống đặt con người làm trung tâm", Châu nói.
Nghiên cứu này có tên "Tính thời điểm của việc nhìn lại dữ liệu trong các ứng dụng theo dõi sức khỏe trẻ sơ sinh", do Châu là đồng tác giả chính. Năm 2025, dự án nằm trong top 5% bài báo xuất sắc của Hội nghị về các yếu tố con người trong hệ thống máy tính của Hiệp hội Máy tính (ACM CHI) 2025 tại Nhật Bản.
Cùng năm, Châu thực hiện một đề tài khác cùng nhóm nghiên cứu ở Đại học Pomona và Stanford, đạt giải Bài báo xuất sắc (Top 1%) ở Hội nghị chuyên đề về Phần mềm và Công nghệ Giao diện Người dùng (ACM UIST) tại Hàn Quốc. Nghiên cứu tập trung vào thiết kế thuật toán AI để đưa ra phản hồi cho các họa sĩ kỹ thuật số nhằm cải thiện kỹ năng vẽ.
Nhờ những kết quả này, hồi tháng 2, Châu là một trong 8 sinh viên được Hiệp hội nghiên cứu máy tính (CRA) vinh danh là Nhà nghiên cứu xuất sắc bậc đại học trên toàn Bắc Mỹ, là sinh viên đầu tiên từ Đại học Pomona có thành tích này.
Châu nhìn nhận những dự án trên là thế mạnh giúp hồ sơ của mình nổi bật, bởi cho thấy tố chất bền bỉ và khả năng theo đuổi vấn đề đến cùng của một nhà nghiên cứu.
Cùng kỹ năng lập trình vững do liên tục trau dồi từ ngày mới vào đại học, Châu trúng tuyển vị trí thực tập sinh tại ba tập đoàn công nghệ lớn là Microsoft, Amazon và Qualcomm, sau đó làm thực tập sinh kỹ sư phần mềm ở bộ phận tối ưu hóa đồ họa vi tính tại Microsoft. Nữ sinh nhìn nhận trải nghiệm này giúp tích lũy kinh nghiệm, rèn tư duy phân tích và năng lực nghiên cứu trong môi trường công nghệ hàng đầu.
PGS Alexandra Papoutsaki, người hướng dẫn Châu từ năm thứ hai đại học, nhận xét nữ sinh sở hữu kỹ năng kỹ thuật xuất sắc lẫn tư duy nhạy bén trong các nghiên cứu lấy con người làm trung tâm.
Theo bà, tương tác người - máy không chỉ đơn thuần là xây dựng một sản phẩm, mà còn là "khả năng kể một câu chuyện xoay quanh sản phẩm đó". Châu có khả năng kết nối với mọi người để phân tích dữ liệu và viết nên những nội dung có sức thuyết phục cao.
"Kỹ năng của Châu tương đương với một nghiên cứu sinh tiến sĩ năm thứ ba", bà khẳng định.
Châu nói từng gặp không ít áp lực, nhất là giai đoạn vừa phải học, luyện kỹ năng lập trình, làm nghiên cứu và ứng tuyển thực tập. Nữ sinh cố gắng duy trì kỷ luật nghiêm ngặt, lên kế hoạch chi tiết theo từng tuần. Dù vậy, Châu cũng không vùi đầu vào công việc mà sắp xếp thời gian tập thể thao, chơi piano hàng ngày và ngủ đủ để cân bằng.
Song song, mỗi khi có cơ hội, chẳng hạn như tham dự hội thảo quốc tế, Châu chủ động trao đổi, kết nối với các giáo sư và nhà nghiên cứu trong ngành, vừa để mở rộng mạng lưới, vừa để lấy động lực cho bản thân.
"Cộng đồng nghiên cứu của ngành này vừa giỏi và sáng tạo, vừa quan tâm đến việc phát triển công nghệ cho con người. Mỗi lần được gặp họ, mình được truyền cảm hứng rất nhiều", Châu tâm sự.
Đây cũng là một trong những lý do để Châu chọn theo chương trình tiến sĩ sau khi ra trường dù trúng tuyển một số công ty công nghệ.
Khi cân nhắc những "bến đỗ", Châu nộp đơn vào các trường Ivy League để có cơ hội tận dụng thế mạnh liên ngành của họ. Theo nữ sinh Việt, đây là những môi trường mà công nghệ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, tạo nền tảng thuận lợi để theo đuổi lĩnh vực tương tác người – máy, vượt qua giới hạn của ngành khoa học máy tính thuần túy.
Nhìn lại hành trình, Châu thích nhất việc được tìm hiểu một dự án, sau đó biện luận, phát triển những ý tưởng riêng, rồi tự tay lập trình và thử nghiệm sản phẩm. Cô thấy công việc nghiên cứu là tổng hòa của rất nhiều hoạt động mà mình đam mê, nên càng có động lực theo con đường khoa học.
Châu vẫn đang cân nhắc giữa ba ngôi trường "trong mơ". Dù lựa chọn thế nào, định hướng sắp tới của Châu vẫn xoay quanh việc xây dựng các tương tác an toàn giữa con người và AI.
Mẹ ruột thì đang bị xét xử, cuộc sống của doanh nhân Cường Đô La - chồng người mẫu Đàm Thu Trang bất ngờ được quan tâm.
Trong thời điểm mẹ ruột bị đưa ra xét xử sáng 7/4, doanh nhân Nguyễn Quốc Cường (Cường Đô La) không có cập nhật mới trên mạng xã hội. Lần chia sẻ gần nhất của anh vào ngày 28/3, khi đăng hình ảnh đưa hai con nhỏ đi dạo phố. Các nội dung trước đó chủ yếu xoay quanh công việc và cuộc sống gia đình.
Thời gian qua, Cường Đô La vẫn duy trì việc đăng tải hình ảnh đời thường bên vợ con. Dịp Tết 2026, anh đăng ảnh bố mẹ kèm dòng chia sẻ: “Bố mẹ vui khoẻ là hạnh phúc lớn nhất của con”. Có thời điểm vợ chồng doanh nhân khóa bình luận trang cá nhân, sau đó mở lại và tiếp tục hoạt động bình thường.
Đến hiện tại, Nguyễn Quốc Cường chưa đưa ra phát ngôn nào liên quan đến phiên tòa hay các vấn đề xoay quanh gia đình.
Sáng 7/4, TAND TP.HCM mở phiên tòa xét xử 22 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, Tổng Công ty Cao su Đồng Nai, Công ty Cao su Bà Rịa, UBND TP.HCM, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan. Trong số các bị cáo có bà Nguyễn Thị Như Loan – mẹ của doanh nhân Nguyễn Quốc Cường.
Theo dữ liệu vụ án, bà Nguyễn Thị Như Loan bị tạm giam từ ngày 18/7/2024 đến 11/11/2024, sau đó được thay thế bằng biện pháp bảo lĩnh. Trong quá trình điều tra, bà Loan đã nộp lại 100 tỷ đồng để khắc phục hậu quả.
Nguyễn Quốc Cường sinh năm 1982, là con trai bà Nguyễn Thị Như Loan – nguyên Chủ tịch HĐQT Quốc Cường Gia Lai. Năm 2019, anh kết hôn với người mẫu Đàm Thu Trang và có hai con. Gia đình hiện sinh sống tại biệt thự ở Quận 7, TP.HCM.
Cường Đô La được biết đến với sở thích sưu tầm siêu xe. Gara của gia đình xuất hiện nhiều mẫu xe giá trị cao như Lamborghini Gallardo, Audi R8 V10, Ferrari 488 GTB, McLaren 720S, Ferrari F8 Tributo, Lamborghini Huracan, Porsche 911 Carrera S, Rolls-Royce Wraith. Anh từng tham gia hành trình siêu xe Gumball 3000 với chi phí đăng ký khoảng 2,5 tỷ đồng, sử dụng Ferrari SF90 Spider có giá hơn 50 tỷ đồng.
Trong hoạt động kinh doanh, doanh nhân này từng xuất hiện trong các buổi livestream giới thiệu sản phẩm bất động sản và trực tiếp thưởng nóng cho nhân viên. Hiện tại, anh vẫn duy trì hoạt động cá nhân bình thường trên mạng xã hội.
Chuyện giày hiệu bán giá 2 triệu của Á hậu Huyền My đang trở thành tâm điểm bàn tán hài hước nhất hôm nay. Đa số bật cười vì một đôi giày bệt (dù là hiệu), đến chính chủ cũng phải tự nhận là đã "mòn đế", lót giày đen bẩn vẫn có giá lên tới cả triệu đồng.
Đế mòn lệch
Giày bệt vốn được yêu thích nhờ sự tiện lợi và dễ chịu, nhưng chính điều này lại khiến chúng nhanh xuống cấp hơn vì được sử dụng tối đa. Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất của một đôi giày hết hạn sử dụng là phần đế bị mòn, đặc biệt khi mòn lệch về một phía. Khi đó, mỗi bước đi không còn giữ được sự cân bằng vốn có. Bàn chân buộc phải tự điều chỉnh để thích nghi, lâu dài dẫn đến sai lệch tư thế, ảnh hưởng đến cổ chân, đầu gối và cả cột sống. Nói cách khác, một đôi giày mòn đế không chỉ “xuống sắc” mà còn âm thầm kéo lệch cả dáng đi của bạn. Tuy nhiên, lỗi mòn đế này hiện nay vẫn có thể khắc phục được bằng việc dán lại đế như cách Á hậu Huyền My gợi ý.
Lót giày xẹp
Không kém phần nguy hiểm là lớp lót giày bị xẹp. Giày bệt vốn không có nhiều hỗ trợ cho vòm chân, nên khi lớp đệm này mất đi, áp lực từ cơ thể sẽ dồn trực tiếp xuống gan bàn chân. Những cơn đau âm ỉ, cảm giác mỏi kéo dài sau một ngày di chuyển chính là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng. Nếu tiếp tục sử dụng, nguy cơ bạn gặp các vấn đề như viêm cân gan chân hoàn toàn có thể xảy ra – một cái giá không hề “nhẹ nhàng” chỉ vì tiếc một đôi giày.
Phom biến dạng
Bên cạnh đó, phom giày biến dạng cũng là điều không thể bỏ qua. Sau thời gian dài sử dụng, giày bệt thường bị bè ngang, gãy phom hoặc nhăn nhúm. Khi cấu trúc ban đầu không còn, khả năng nâng đỡ bàn chân cũng giảm theo. Việc di chuyển trong một đôi giày méo mó chẳng khác nào bước đi trên một bề mặt thiếu ổn định, khiến lực dồn không đều và dễ gây đau nhức.
Giày tích bẩn sâu
Yếu tố vệ sinh cũng góp phần không nhỏ vào việc “kết thúc vòng đời” của một đôi giày. Phần bên trong nếu đã bẩn, ám mùi hoặc ẩm mốc sẽ trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển. Hậu quả không chỉ dừng lại ở mùi khó chịu mà còn có thể dẫn đến các bệnh lý về da chân. Trong trường hợp gây tranh cãi vừa qua, chính tình trạng bên trong đôi giày đã khiến nhiều người “lắc đầu”, bởi nó không còn đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ.
Trải nghiệm
Cuối cùng, dấu hiệu quan trọng nhất lại đến từ chính cơ thể bạn. Nếu một đôi giày từng mang lại cảm giác thoải mái nhưng giờ đây khiến bạn đau gót, rát ngón hay dễ bị phồng rộp, đó là lúc nên dừng lại. Đừng cố chịu đựng chỉ vì tiếc tiền hay tiếc thương hiệu. Bởi thực tế, chi phí cho việc chữa trị những vấn đề về chân chắc chắn sẽ cao hơn nhiều so với việc thay một đôi giày mới.
Trong thời trang, một đôi giày đẹp có thể nâng tầm cả outfit. Nhưng khi đã xuống cấp, nó không chỉ kéo tụt vẻ ngoài mà còn âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe. Câu chuyện của Huyền My vì thế không chỉ là drama “pass đồ”, mà còn là lời nhắc nhở rằng: có những thứ, giữ lại không phải là tiết kiệm mà là tự làm khó chính mình.
The concept of memory is famously elusive; names, grocery lists, and exam material often seem to vanish just as we need them most. However, recent scientific insights suggest that the solution to this cognitive "flutter" might be as simple as a brisk walk or a short session on a stationary bike. While it has been long understood that aerobic exercise enhances general brain health and slows the effects of aging, new research indicates that even a localized, brief bout of cardio can provide an immediate and measurable boost to our ability to store and retrieve specific information.
At the heart of this phenomenon is the hippocampus, a deep-seated brain structure critical for learning. Previous studies have already demonstrated that consistent moderate exercise can physically increase the volume of the hippocampus over time. Interestingly, the timing of physical activity appears to be a crucial variable; research suggests that exercising four hours after a learning session may be more effective for long-term retention than working out immediately. Unlike stretching, which shows little cognitive benefit, aerobic activity seems to trigger a specific biological "cementing" process that helps new data stick.
Until very recently, the exact mechanics of how exercise influences human memory remained a mystery, as standard brain scans lack the resolution to capture rapid electrical shifts. To bridge this gap, neuroscientists at the University of Iowa collaborated with neurosurgeons to monitor patients with drug-resistant epilepsy who already had electrodes implanted for surgical evaluation. This unique access allowed researchers to observe "brain ripples"—tiny, high-speed bursts of synchronized electrical activity—directly within healthy segments of the human brain for the first time.
These ripples represent a sophisticated communal firing of neurons that typically occurs during sleep or quiet rest, acting as a delivery system for packaging and storing memories. The study revealed that after just a few minutes of cycling, the frequency of these ripples increased significantly within the hippocampus and its connected networks. Furthermore, these pulses became more finely synchronized with the rest of the brain’s neural activity, suggesting that exercise essentially "tunes" the brain’s internal communication to be more efficient at consolidation.
The implications of these findings offer a powerful new perspective on public health and aging. If short bursts of activity can immediately alter the brain's electrical "currency," exercise could be reframed not just as a long-term fitness goal, but as a real-time tool for cognitive preservation. By strengthening the electrical dynamics of the memory centers, individuals may be able to build a more resilient brain that is better protected against the typical decline associated with getting older.
Beyond the specific benefits to memory, the broader neurological impact of a single workout remains profound. Even a solitary session of physical activity has been shown to sharpen mental focus for up to two hours afterward while simultaneously triggering a surge in dopamine, the body’s natural "feel-good" hormone. This combination of enhanced memory consolidation, increased concentration, and improved mood suggests that movement is perhaps the most accessible and effective "smart drug" available for the human mind.
Researchers at the University of Iowa have provided a groundbreaking look at the immediate impact of physical activity on the human brain by monitoring 14 patients with medically intractable epilepsy. By utilizing intracranial electroencephalograp hy (iEEG)—a rare monitoring technique that records electrical signals directly from the brain—the team was able to observe "ripples," or fast electrical bursts, in the hippocampus. This study is particularly significant because it moves beyond indirect measurements, like blood flow or oxygen consumption, to capture millisecond-by-millisecond neural dynamics during and after exercise.
The experimental design required participants between the ages of 17 and 50 to engage in roughly 20 minutes of light to moderate cycling on a mini-bike, aiming for 50–60% of their maximum heart rate. On a standard exertion scale, participants rated the effort as moderately strenuous, achieving an average heart rate of approximately 57.7%. The researchers bookended this activity with periods of rest to establish a clear baseline, allowing them to precisely measure how the transition from stillness to movement altered the brain's internal signaling.
The primary finding of the research was a marked increase in the frequency of hippocampal ripples following the exercise session. These ripples are widely recognized by the scientific community as a critical mechanism for sorting, organizing, and replaying memories. The study revealed that even a single, short bout of low-intensity activity is sufficient to shift these hippocampal-cortical dynamics, suggesting that the brain enters a heightened state of memory processing and mental rehearsal almost immediately after the body begins to move.
A key discovery involved the "coupling" or synchronization between different brain networks. After cycling, the researchers observed stronger connectivity between the hippocampus and several other regions, including the limbic network and the default mode network—areas typically associated with inward thought and memory recall. This increased "phase-locking" indicates that different parts of the brain were communicating more effectively and precisely with one another, with the most dramatic improvements seen in the limbic system and the frontoparietal networks.
The study also highlighted a direct correlation between physical intensity and neurological response. Heart rate emerged as a significant predictor of the magnitude of change in ripple activity; essentially, the more the heart rate increased within the prescribed range, the more pronounced the changes in the default mode network became. This suggests that the "dose" of exercise—even at a moderate level—plays a vital role in determining how much the brain's memory-related circuits are stimulated.
By connecting direct intracranial evidence with previous findings from animal studies and human fMRI scans, this research solidifies the link between movement and cognitive enhancement. It provides a high-resolution biological explanation for why exercise is frequently associated with better memory and sharper focus. Ultimately, the study confirms that physical activity does not just benefit the body; it actively tunes the brain’s electrical architecture to better manage and retain information.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.