Tên lửa khai hỏa, dọa “khóa yết hầu dầu” Bab el-Mandeb, Mỹ–Israel đối mặt hậu quả

[Cupcake01]

Ả Rập Xê Út tìm ra 1 lối thoát cho dầu mỏ

Theo CNN, thế giới đang rất cần dầu mỏ và đã nhận được một sự “giải tỏa” phần nào vào đầu tháng này, khi Ả Rập Xê Út bắt đầu chuyển hướng hàng triệu thùng dầu thô—vốn thường được vận chuyển qua eo biển Hormuz đang bị phong tỏa—sang cảng Yanbu trên Biển Đỏ.

Tuy nhiên, vào cuối tuần qua, lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn đã tham chiến, đánh dấu một bước leo thang có thể đe dọa cắt đứt cả nguồn hỗ trợ quan trọng này.

Theo Richard Bronze, đồng sáng lập và phụ trách địa chính trị tại Energy Aspects, bất kỳ rủi ro nào đối với dòng chảy dầu của Ả Rập Xê Út qua Biển Đỏ đều sẽ tạo thêm áp lực khiến giá dầu toàn cầu tăng cao.

Dữ liệu từ công ty Vortexa cho thấy, trong hai tuần qua, lượng dầu được bốc lên tàu tại Yanbu đạt tới 4,6 triệu thùng/ngày—cao hơn hơn ba lần so với mức trung bình năm 2025.

Dù vậy, con số này chỉ bù đắp một phần nhỏ so với khoảng 15 triệu thùng dầu mỗi ngày mà thế giới đang thiếu hụt do eo biển Hormuz bị đóng cửa. Tuy nhiên, ngay cả mức 4,6 triệu thùng/ngày cũng đủ gây xáo trộn nguồn cung, và trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu cực kỳ nhạy cảm, việc gián đoạn thêm một tuyến vận tải quan trọng có thể đẩy giá dầu tăng mạnh hơn nữa, đồng thời gây ra hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu nhiên liệu cục bộ.

Cuối năm 2023, lực lượng Houthi tại Yemen bắt đầu tấn công các tàu thương mại đi qua eo biển Bab-el-Mandeb—nằm ở cực nam Biển Đỏ, nhằm trả đũa cuộc chiến của Israel tại Gaza. Các cuộc tấn công này buộc các hãng vận tải biển phải chuyển sang những tuyến đường dài hơn, kéo dài hành trình thêm nhiều tuần và làm tăng chi phí nhiên liệu, bảo hiểm cũng như tiền lương thuyền viên.

Theo Vortexa, trong 28 ngày đầu tháng 3, lượng dầu thô đi qua eo biển Bab-el-Mandeb đã tăng 21% so với tháng 2, và hiện những chuyến hàng này đang trở thành mục tiêu tiềm tàng cho các cuộc tấn công mới của Houthi.

Giá dầu Brent đã tăng khoảng 50% kể từ khi xung đột với Iran bùng phát ngày 28/2, hiện giao dịch quanh mức 110 USD/thùng vào thứ Hai.

Theo Artem Abramov, trưởng bộ phận nghiên cứu dầu khí tại Rystad Energy, nếu eo biển Bab-el-Mandeb cũng trở nên quá nguy hiểm đối với tàu chở dầu, giá Brent “rất có khả năng” sẽ vượt mốc 150 USD/thùng trong vài tháng tới, sớm hơn dự báo hiện tại.

Ông nhận định rằng việc đóng cửa tuyến đường này sẽ “làm gián đoạn hệ thống nhanh hơn nhiều”, đồng thời cảnh báo rằng chỉ riêng nguy cơ Biển Đỏ bị phong tỏa cũng đủ tạo áp lực tăng liên tục lên chi phí bảo hiểm, vận tải và các mức giá dầu chuẩn trong thời gian tới.
Một đòn giáng mạnh nữa vào châu Á

Lực lượng Houthi chính thức tham chiến hôm 28/3 khi phóng hai tên lửa về phía Israel. Trước đó một ngày, phía Houthi, nói với CNN rằng việc đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb “là một lựa chọn khả thi” và hậu quả sẽ do Mỹ và Israel gánh chịu.

Houthi sở hữu nhiều loại vũ khí, bao gồm máy bay không người lái và tên lửa chống hạm, tạo ra rủi ro lớn đối với các tàu thuyền đi qua khu vực.

Để tránh tuyến đường này, các tàu chở dầu rời Yanbu—phần lớn hướng tới châu Á—sẽ phải đi theo hành trình dài hơn nhiều: qua kênh đào Suez ở phía bắc Biển Đỏ, tiến sang Địa Trung Hải, vòng xuống bờ tây châu Phi rồi vượt Ấn Độ Dương.

Theo ông Bronze, nếu Houthi bắt đầu đe dọa trực tiếp các tàu chở dầu, thời gian vận chuyển đến châu Á có thể kéo dài thêm vài tuần, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung dầu thô tại khu vực này.

Châu Á hiện là khu vực chịu tác động nặng nề nhất từ cú sốc nguồn cung toàn cầu, khi phụ thuộc khoảng 60% vào dầu mỏ từ Trung Đông. Nhiều chính phủ đã buộc phải triển khai các biện pháp tiết kiệm năng lượng trong suốt cuộc khủng hoảng.

Tại Philippines, chính phủ đã ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng và rút ngắn tuần làm việc của một số công chức xuống còn bốn ngày. Trong khi đó, Hàn Quốc khuyến cáo người dân rút ngắn thời gian tắm vòi sen.

Theo Muyu Xu, chuyên gia phân tích cấp cao tại Kpler, tính đến thời điểm hiện tại trong tháng, toàn bộ lượng dầu xuất phát từ Yanbu và đi qua eo biển Bab el-Mandeb đều hướng đến châu Á.

Bà cho biết, nếu các cuộc tấn công của Houthi khiến eo biển này bị phong tỏa hiệu quả, Ả Rập Xê Út có thể ưu tiên cung cấp dầu cho châu Âu gần hơn, hoặc buộc phải điều chỉnh tuyến vận chuyển sang châu Á qua kênh đào Suez—điều này sẽ làm giảm nguồn cung cho thị trường châu Á.

Theo bà Xu, nhiều khu vực tại châu Á có thể bắt đầu đối mặt với tình trạng thiếu hụt dầu thô ngay từ tháng 4 khi lượng dự trữ cạn dần. Bà nhấn mạnh: giá dầu tăng cao là một vấn đề, nhưng nghiêm trọng hơn là nguy cơ không có đủ nguồn cung.