Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố đã loại bỏ thêm 2 quan chức tình báo cấp cao của Iran, trong đó có chỉ huy của lực lượng bán quân sự Basij.
Trong các thông cáo đăng trên mạng xã hội X đêm 20/3, IDF cho biết Không quân Israel trong những ngày gần đây đã hạ sát thêm 2 chỉ huy tình báo của Iran là Mehdi Reshtami Shah'Ma'astan và Ismail Ahmadi.

“Hôm 18/3, với sự hỗ trợ từ các cơ quan tình báo Aman, Mossad và Shin Bet, Không quân Israel đã không kích thủ đô Tehran của Iran và tiêu diệt Shah'Ma'astan, một chỉ huy quan trọng của Bộ Tình báo Iran… Vào đầu tuần này, trong cuộc không kích nhằm vào các chỉ huy cấp cao của lực lượng bán quân sự Basij thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Israel đã ‘vô hiệu hóa’ Ismail Ahmadi, người đứng đầu bộ phận tình báo của Basij”, IDF thông tin.


Ông Ismail Ahmadi, chỉ huy bộ phận tình báo của lực lượng Basij. Ảnh: IDF
Theo IDF, cả hai nhân vật trên đều nắm vai trò quan trọng trong việc thực hiện các kế hoạch chống lại người dân và Nhà nước Israel. Hiện phía Iran chưa bình luận về các tuyên bố của quân Israel.

Israel không kích lãnh thổ Syria

Báo Times of Israel đưa tin, vào rạng sáng 20/3, IDF đã mở chiến dịch không kích vào các hạ tầng quân sự ở miền nam Syria, khiến nhiều quốc gia trong khu vực phải lên tiếng bày tỏ lo ngại.

Trong thông cáo trên kênh Telegram cùng ngày, quân đội Israel giải thích: “Để đáp trả việc dân thường trong khu vực Druze ở miền nam Syria bị tấn công, IDF đã tập kích một trung tâm chỉ huy và kho vũ khí nằm trong các khu vực quân sự của chính quyền Damascus. IDF sẽ không dung thứ cho bất kỳ hành vi gây tổn hại nào cho người dân Druze ở Syria và sẽ có thêm hành động để bảo vệ họ”.

Theo hãng thông tấn Al Jazeera, hoạt động quân sự trên của Israel đã khiến một loạt quốc gia như Qatar, Jordan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ bày tỏ quan ngại. Bộ Ngoại giao Qatar hôm 20/3 cáo buộc cuộc không kích của IDF “đã vi phạm chủ quyền quốc gia của Syria, luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc… cũng như làm trầm trọng hơn nữa cuộc khủng hoảng mà cả khu vực Trung Đông đang phải đối mặt”.

VietBF@ sưu tập

Công viên rừng quốc gia Đông Bình ở quận Sùng Minh, thành phố Thượng Hải mới đây ra thông báo cho biết, sẽ tổ chức cuộc thi “Thử thách ngủ trong rừng Sùng Minh 2026”, với tiêu chí là người tham gia thức dậy một cách tự nhiên. Người có điểm giấc ngủ cao nhất sẽ nhận được giải thưởng 3.000 nhân dân tệ (436,5 USD).

Thử thách sẽ diễn ra vào mỗi thứ Bảy từ 21/3 đến 26/4, cũng như vào ngày 2 và 3/5, theo thông báo trên tài khoản WeChat chính thức của quận. Mỗi hôm thi sẽ có 50 người tham gia, phí đăng ký là 299 nhân dân tệ. Người đăng ký phải là những người khỏe mạnh từ 18-50 tuổi. Ban tổ chức sẽ sử dụng các thiết bị theo dõi giấc ngủ chuyên nghiệp và người tham gia phải đeo chúng theo hướng dẫn. Giải thưởng sẽ được xác định dựa trên dữ liệu khách quan ghi lại từ các thiết bị này.

Thử thách kéo dài từ 12h trưa đến 7h tối. Trong thời gian đó, người tham gia phải nằm trên một chiếc giường tiêu chuẩn do ban tổ chức cung cấp, được phép trở mình, nhưng không được để bất kỳ bộ phận nào của cơ thể rời khỏi quá 1/3 chiều dài của nệm. Việc ngồi dậy, đứng lên hoặc ra khỏi giường để đi vệ sinh sẽ bị coi là phạm quy và mất quyền tham gia thử thách. Trong suốt cuộc thi, người tham gia bị cấm sử dụng các thiết bị điện tử như điện thoại di động để giải trí, trò chuyện hoặc ăn uống. Bất kỳ loại thuốc nào nhằm mục đích hỗ trợ giấc ngủ cũng bị cấm.

Mỗi người chơi sẽ thi đấu trong lều và giường riêng được cung cấp tại địa điểm tổ chức. Người dân có thể quan sát sự kiện nhưng không được phép vào khu vực thi đấu. Người chơi có điểm ngủ cao nhất sẽ được trao danh hiệu “Thần ngủ” cùng giải thưởng tiền mặt 3.000 nhân dân tệ, trong khi người chơi vào giấc ngủ nhanh nhất sẽ nhận được 2.000 nhân dân tệ.

Ngoài ra, tổng giải thưởng 10.000 nhân dân tệ (gần 40 triệu đồng Việt Nam), sẽ được chia cho tất cả những người chơi tuân thủ quy tắc và tham gia cuộc thi đến cuối cùng. Theo trang Jiemian News, từ ngày 17/3, cuộc thi đầu tiên ngày 21/3 đã được đăng ký kín chỗ.

Trong số các đơn vị hỗ trợ sự kiện có các bệnh viện và doanh nghiệp. Ban tổ chức giải thích, nhiều nhân viên văn phòng nước này gặp vấn đề về giấc ngủ và sức khỏe do căng thẳng công việc và cuộc sống, thậm chí một số người còn bị mất ngủ mãn tính. Việc mời các chuyên gia đến sự kiện nhằm mục đích cung cấp tư vấn sức khỏe, cuộc thi hướng đến việc nâng cao nhận thức về giấc ngủ và các vấn đề sức khỏe khác.

Số liệu cho thấy, gần 40% dân số ở Trung Quốc thường xuyên thức giấc vào ban đêm và cứ 4 người thì có 1 người ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi ngày. Hơn một nửa dân số nước này ngủ sau 12h đêm. Thông tin về cuộc thi đã ngay lập tức trở thành chủ đề thảo luận sôi nổi trên mạng xã hội Trung Quốc.

Trong bối cảnh kế hoạch loại biên phi đội cường kích A-10 của Mỹ được dời tới cuối năm tài khóa 2026, mẫu chiến đấu cơ này đã bất ngờ xuất hiện tại cuộc xung đột Iran.
Theo tờ Insider, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine ngày 19/3 đã thông báo về việc cường kích A-10 tham gia chiến đấu tại Trung Đông, thậm chí còn đóng vai trò quan trọng trong việc đối phó với các nguy cơ từ Iran.

"Phi đội A-10 đang đảm nhận nhiều nhiệm vụ tại Trung Đông nhưng chủ yếu là đối phó với máy bay không người lái (UAV) Shahed của Iran. Các máy bay này cũng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ lực lượng trên biển khi Hải quân Mỹ tìm kiếm các tàu rải thủy lôi của Iran. Ngoài ra, A-10 cũng đặc biệt hiệu quả trong việc áp chế trận địa tên lửa ven bờ của Iran hay truy đuổi xuồng cao tốc", Tướng Caine nói.

Thông tin A-10 được sử dụng trở lại đã thu hút sự chú ý lớn của dư luận, bởi mẫu cường kích này từ lâu đã bị coi là lỗi thời. Trong suốt những năm qua, Không quân Mỹ đã nhiều lần thuyết phục Quốc hội loại biên A-10 để thay thế bằng các loại máy bay hiện đại hơn. Kế hoạch "nghỉ hưu" hiện tại của A-10 là vào cuối năm tài khóa 2026, nhưng việc xuất hiện tại Trung Đông có thể khiến tình hình thay đổi. Ở thời điểm hiện tại, Mỹ vẫn còn khoảng 160 chiếc A-10 đang hoạt động.


Cường kích "lợn lòi" A-10 Thunderbolt II của Mỹ. Ảnh: Không quân Mỹ
Trên thực tế, việc A-10 cho thấy hiệu quả tác chiến trong cuộc xung đột Iran cũng làm nhiều người ngạc nhiên. Vào năm 2022, Bộ Quốc phòng Mỹ từng ngỏ ý muốn gửi A-10 tới Ukraine, nhưng Kiev lại không mấy mặn mà với ý tưởng này.

Cường kích A-10 Thunderbolt II thường được biết tới với cái tên "Lợn lòi" nhờ vẻ ngoài hung tợn, đặc trưng với những chiếc răng nhọn hoắt ở phần đầu máy bay. Mẫu cường kích này được đưa vào biên chế lần đầu tiên vào năm 1977, với đặc điểm nhận dạng là một khẩu pháo GAU-8 Avenger 30mm có tốc độ bắn lên tới 3.500 viên/phút gắn ngay ở mũi.

A-10 do hãng Fairchild Republic sản xuất, hoạt động tốt ở độ cao 300-2.500m, khiến cường kích trở thành lựa chọn hàng đầu cho các nhiệm vụ tấn công mặt đất và yểm trợ bộ binh từ trên không. "Lợn lòi" có trọng lượng 12.000kg và có thể mang theo tới 13.000kg bom đạn các loại. Các vũ khí nổi bật lắp đặt trên A-10 là tên lửa không đối đất AGM Maverick hay hỏa tiễn tầm nhiệt Sidewinder.

Dù không thực sự nhanh nhẹn, nhưng "Lợn lòi" lại có khả năng "chịu đòn" rất tốt. Với lớp vỏ bọc titan dày 12,7 - 38,1mm, cường kích này có thể chống đạn phòng không 23mm. Điềm trừ lớn nhất của A-10 là chi phí duy trì hoạt động lên đến 20.000 USD/giờ, con số quá cao cho một máy bay chiến đấu 50 tuổi.

VietBF@ sưu tập

Cháy pin xe điện thường khó dập tắt hơn so với xe chạy xăng, chủ yếu do đặc tính của pin lithium-ion và hiện tượng mất kiểm soát nhiệt. Khi xảy ra sự cố, các tế bào pin bên trong bộ pin có thể quá nóng và kích hoạt phản ứng hóa học dây chuyền. Quá trình này giải phóng khí độc, làm nhiệt độ tăng cao và khiến đám cháy kéo dài.

Ngay cả khi ngọn lửa bên ngoài đã được dập tắt, các tế bào pin bên trong vẫn có thể tiếp tục nóng lên và làm tăng nguy cơ cháy trở lại. Do đó, mục tiêu chính của lực lượng cứu hỏa là làm mát bộ pin càng nhanh càng tốt. Tuy nhiên, pin xe điện thường được đặt dưới gầm xe và nằm trong một khoang kín để bảo vệ khỏi va chạm, điều này khiến việc tiếp cận và làm mát pin trở nên khó khăn hơn.

Lượng nước cần dùng để dập cháy xe điện cũng lớn hơn đáng kể so với xe chạy xăng. Theo Hiệp hội Cứu hỏa và Cứu hộ Quốc tế (CTIF), một vụ cháy pin của xe Tesla tại Mỹ từng cần khoảng 90.000 lít nước trong hơn 40 phút để kiểm soát. Một số ước tính cho thấy lượng nước cần thiết có thể gấp hàng chục lần so với đám cháy xe sử dụng động cơ đốt trong.

Điểm khác biệt khiến cháy xe điện nguy hiểm hơn xe xăng
Trong một số trường hợp, lực lượng cứu hỏa có thể phủ chăn chống cháy để hạn chế oxy tiếp xúc với đám cháy. Tuy nhiên, phương pháp này cũng tiềm ẩn rủi ro do các khí độc sinh ra từ pin có thể tích tụ bên dưới lớp chăn. Nếu lớp chăn bị tháo ra và khí gặp oxy, nguy cơ phát nổ có thể xảy ra.

Các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy việc phun nước từ nhiều hướng cùng lúc giúp làm mát pin hiệu quả hơn. Thử nghiệm của Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy Quốc gia Mỹ (NFPA) cho thấy khi nâng và nghiêng xe điện để tiếp cận khu vực pin tốt hơn, lực lượng cứu hỏa có thể dập tắt đám cháy trong khoảng 24 phút với hơn 14.500 lít nước.

Dù nhận được nhiều sự chú ý khi xảy ra, các vụ cháy xe điện thực tế vẫn khá hiếm. Báo cáo của cơ quan an toàn Thụy Điển cho thấy trung bình chỉ khoảng 20 vụ cháy xe điện mỗi năm trong giai đoạn 3 năm gần đây, tuy nhiên vẫn thấp hơn nhiều so với hàng nghìn vụ cháy ở xe chạy xăng.

Mặc dù vậy, việc sử dụng tai nghe nhét tai cũng đặt ra những lo ngại về vệ sinh, điều mà người dùng cần đặc biệt chú ý. Tai nghe nhét tai thường được thiết kế để vừa vặn trong tai, nhưng điều này cũng khiến chúng dễ tích tụ bụi bẩn, vi khuẩn và mồ hôi. Do đó, việc vệ sinh tai nghe định kỳ được xem là rất quan trọng.

Trong khi một số người dùng có thói quen vệ sinh tai nghe hàng ngày, các chuyên gia cho rằng đây là việc làm không cần thiết. Thay vào đó, người dùng nên lau sơ qua ít nhất một lần mỗi tuần và thực hiện vệ sinh kỹ lưỡng ít nhất một lần mỗi tháng.

Tần suất vệ sinh tai nghe phụ thuộc vào mức độ sử dụng. Nếu sử dụng tai nghe hàng ngày, đặc biệt là khi tập thể dục, người dùng hãy vệ sinh chúng ít nhất một lần mỗi tuần. Đối với những người sử dụng ở mức độ trung bình, việc vệ sinh một lần mỗi tháng là đủ để ngăn ngừa sự tích tụ bụi bẩn và vi khuẩn.

Cách vệ sinh tai nghe nhét tai
Để vệ sinh tai nghe, người dùng có thể sử dụng khăn lau hoặc dung dịch xịt không chứa cồn. Hãy đầu tư vào bộ dụng cụ vệ sinh thiết bị chuyên dụng hoặc sử dụng tăm bông và bàn chải đánh răng lông mềm để làm sạch các bề mặt. Đặc biệt, hãy chú ý đến lưới loa và micrô, vốn là những nơi dễ tích tụ bụi bẩn. Nếu cần thiết, người dùng có thể sử dụng xà phòng nhẹ pha với nước cất để loại bỏ cặn bẩn.

Đối với tai nghe có dây, đừng quên lau sạch dây cáp bằng khăn mềm. Còn với tai nghe không dây, hãy vệ sinh cả hộp sạc để đảm bảo không có bụi bẩn bám vào các điểm sạc. Sau khi vệ sinh, hãy để các bộ phận khô hoàn toàn trước khi lắp lại vào hộp sạc.

Việc giữ cho tai nghe sạch sẽ không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe tai của người dùng mà còn nâng cao trải nghiệm âm thanh. Hãy biến việc vệ sinh tai nghe thành một phần trong thói quen hàng ngày để đảm bảo sự an toàn và hiệu suất tối ưu.

Mỗi ngày, hàng trăm triệu người dùng internet thực hiện một nghi thức quen thuộc: giải mã các ô hình ảnh mờ nhòe của reCAPTCHA để đăng nhập tài khoản hoặc gửi biểu mẫu. Chúng ta coi đó là một phiền toái nhỏ để bảo mật, nhưng đằng sau những cú nhấp chuột "vô hại" ấy là một cỗ máy khai thác dữ liệu khổng lồ, nơi nhân loại đang lặng lẽ huấn luyện không công cho các hệ thống xe tự lái của Google.

Từ giấc mơ số hóa tri thức đến công cụ gán nhãn dữ liệu
Câu chuyện bắt đầu vào năm 2000, khi Luis von Ahn, một nhà khoa học máy tính tại Đại học Carnegie Mellon, phát minh ra CAPTCHA để ngăn chặn nạn tin rác. Tuy nhiên, ông sớm nhận ra hàng triệu giờ lao động trí tuệ của con người đang bị lãng phí vào những ký tự vô nghĩa. Năm 2007, reCAPTCHA ra đời với một ý tưởng nhân văn: thay vì gõ linh tinh, người dùng sẽ giúp số hóa các cuốn sách cũ mà phần mềm nhận dạng chữ viết (OCR) không thể đọc được.

Dự án này đã thành công rực rỡ khi giúp số hóa toàn bộ kho lưu trữ của Google Books và 13 triệu bài báo của tờ The New York Times . Năm 2009, Google mua lại reCAPTCHA với giá hàng chục triệu USD. Kể từ đây, sứ mệnh của công cụ này bắt đầu rẽ hướng. Khi kỷ nguyên của sách giấy dần lùi xa, Google đối mặt với một thách thức mới: dữ liệu hình ảnh cho bản đồ và trí tuệ nhân tạo.

Đến khoảng năm 2012, những dòng chữ cong vẹo biến mất, thay thế bằng các lưới ảnh thực tế từ Street View. Người dùng bắt đầu được yêu cầu "chọn tất cả các ô có biển báo đường phố" hoặc "nhận diện cửa hiệu". Về bản chất, Google đã biến hàng tỷ người dùng thành những cộng tác viên gán nhãn dữ liệu (data labeler) quy mô nhất thế giới mà không phải trả một xu tiền lương.

Thương vụ 6 tỷ USD từ những cú nhấp chuột "miễn phí"
Quy mô của hoạt động này lớn đến mức khó tin. Một nghiên cứu năm 2023 từ Đại học California, Irvine (UCI) mang tên "Dazed & Confused" đã chỉ ra rằng, trong hơn 13 năm qua, nhân loại đã tiêu tốn khoảng 819 triệu giờ để giải reCAPTCHA. Nếu tính theo mức lương tối thiểu, giá trị lao động này tương đương ít nhất 6,1 tỷ USD.

Nghiên cứu cũng ước tính giá trị trọn đời của dữ liệu từ các cookie theo dõi mà reCAPTCHA thu thập được có thể lên tới 888 tỷ USD. Những con số này cho thấy reCAPTCHA không chỉ là một công cụ bảo mật đơn thuần; nó là một "trang trại" dữ liệu khổng lồ.

Dữ liệu hình ảnh sau khi được con người xác nhận sẽ chảy trực tiếp vào hệ thống của Google Maps để nhận diện địa chỉ và cấu trúc đô thị. Đáng chú ý hơn, nhiều chuyên gia tin rằng đây chính là nền tảng để huấn luyện Waymo – dự án xe tự lái của Alphabet (công ty mẹ của Google). Dù Google từng phủ nhận việc dữ liệu reCAPTCHA trực tiếp đào tạo Waymo, nhưng sự trùng khớp giữa các vật thể cần nhận diện (đèn giao thông, vạch kẻ đường, người đi bộ) và nhu cầu của xe tự lái là không thể phủ nhận.

Sự đánh đổi giữa bảo mật và quyền riêng tư

Năm 2018, Google tiến thêm một bước với reCAPTCHA v3. Phiên bản này không còn yêu cầu người dùng giải đố, mà âm thầm theo dõi hành vi trong nền. Nó phân tích quỹ đạo chuột, cách cuộn trang và môi trường trình duyệt để đánh giá độ tin cậy của người dùng.

Tuy nhiên, tính hiệu quả của nó đang bị đặt dấu hỏi lớn. Nghiên cứu của UCI phát hiện ra rằng ngay từ năm 2016, các thuật toán đã có thể vượt qua xác thực hình ảnh với độ chính xác 70%, thậm chí là 100% đối với một số loại xác thực khác. Điều này dẫn đến một kết luận sắc bén: reCAPTCHA hiện nay giống một công cụ thu thập dữ liệu và theo dõi người dùng hơn là một lá chắn bảo mật hiệu quả.

Các cơ quan quản lý tại châu Âu đã bắt đầu vào cuộc. Tòa án Liên bang Áo từng phán quyết rằng reCAPTCHA vi phạm quy định GDPR vì truyền dữ liệu người dùng sang Google mà không có sự đồng ý rõ ràng. Tại sao chúng ta phải giúp một công ty trị giá hàng nghìn tỷ USD huấn luyện sản phẩm thương mại của họ chỉ để được quyền truy cập vào tài khoản ngân hàng của chính mình?

Hành trình từ một ý tưởng số hóa sách miễn phí cho nhân loại đến một công cụ huấn luyện AI cho Waymo – doanh nghiệp vừa huy động thêm 16 tỷ USD với định giá 126 tỷ USD vào đầu năm 2026 – là minh chứng rõ nhất cho việc "không có gì là miễn phí trên Internet". Khi bạn nhấn vào ô "Tôi không phải là người máy", bạn thực chất đang khẳng định vai trò của mình trong một dây chuyền sản xuất công nghệ hiện đại: một người lao động không lương, cung cấp tài nguyên quý giá nhất của kỷ nguyên mới – dữ liệu.

Trong nhiều thập kỷ, giới khoa học tin rằng những căn bệnh phá hủy não nghiêm trọng chỉ xuất hiện khi hệ miễn dịch bị suy giảm sâu. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây đã làm lung lay giả định này khi phát hiện rằng một loại virus phổ biến, âm thầm tồn tại trong cơ thể hàng tỷ người, có thể bất ngờ "thức tỉnh" và gây tổn thương não chết người ngay cả ở những người không thuộc nhóm suy giảm miễn dịch điển hình.

Loại virus được nhắc đến là human polyomavirus 2, hay còn gọi là virus JC. Đây là một tác nhân gây bệnh được cho là đã lây nhiễm từ 50 đến 90% dân số toàn cầu. Đáng chú ý, phần lớn những người nhiễm virus này hoàn toàn không có triệu chứng và thậm chí không hề biết mình mang mầm bệnh trong suốt cuộc đời.

Theo các nghiên cứu, virus JC thường xâm nhập cơ thể từ sớm, có thể qua đường tiêu hóa hoặc amidan, sau đó tồn tại ở trạng thái "ngủ yên". Trong giai đoạn này, nó không gây ra bất kỳ dấu hiệu bệnh lý nào và được gọi là dạng nguyên thủy. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm hoi, virus có thể biến đổi, tái cấu trúc vật liệu di truyền và chuyển sang dạng gây bệnh nguy hiểm.

Khi đó, nó gây ra một căn bệnh có tên bệnh não chất trắng đa ổ tiến triển, viết tắt là PML. Đây là một trong những bệnh lý thần kinh nghiêm trọng nhất, khi virus tấn công trực tiếp vào não, phá hủy các tế bào tạo nên bao myelin - lớp bảo vệ quan trọng của sợi thần kinh. Hậu quả là hệ thần kinh bị rối loạn nghiêm trọng, dẫn đến suy giảm chức năng và chết tế bào.

Biểu hiện của PML rất đa dạng và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thần kinh khác như đột quỵ hay đa xơ cứng. Người bệnh có thể gặp khó khăn trong việc nói, suy giảm thị lực, rối loạn vận động hoặc thậm chí co giật. Việc chẩn đoán thường dựa vào hình ảnh tổn thương đặc trưng trên não kết hợp với việc phát hiện DNA virus trong dịch não tủy.

Lịch sử ghi nhận PML lần đầu vào năm 1958 ở một bệnh nhân ung thư. Trong nhiều năm, bệnh được xem là cực kỳ hiếm gặp. Tuy nhiên, đến những năm 1980, khi đại dịch HIV/AIDS bùng phát, PML trở thành một trong những bệnh đặc trưng, với tỷ lệ mắc lên tới 2-5% ở bệnh nhân HIV trong giai đoạn đầu. Khi đó, gần như tất cả các trường hợp đều dẫn đến tử vong.

Sự ra đời của liệu pháp kháng retrovirus mạnh vào năm 1996 đã giúp thay đổi cục diện. Số ca PML giảm đáng kể và bệnh không còn đồng nghĩa với án tử tuyệt đối, dù những người sống sót thường phải đối mặt với các di chứng nặng nề.

Trong suốt thời gian dài, PML được xem là hệ quả của tình trạng suy giảm miễn dịch nghiêm trọng. Tuy nhiên, một báo cáo ca bệnh mới đăng trên Annals of Internal Medicine đã đặt ra một khả năng đáng lo ngại hơn.

Một phát hiện mới từ các chuyên gia an ninh mạng đang làm dấy lên lo ngại lớn trong cộng đồng công nghệ toàn cầu khi một công cụ hack iPhone cực kỳ tinh vi có tên DarkSword được phát hiện đang bị khai thác ngoài thực tế. Không còn giới hạn trong các chiến dịch nhắm mục tiêu nhỏ lẻ như trước đây, công cụ này đã được triển khai trên diện rộng, đe dọa hàng trăm triệu người dùng iPhone trên toàn thế giới.

Theo thông tin từ Google cùng các công ty an ninh mạng iVerify và Lookout, DarkSword là một kỹ thuật tấn công có khả năng xâm nhập vào thiết bị iOS một cách âm thầm chỉ bằng việc người dùng truy cập vào một trang web đã bị cài mã độc. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng không cần tải xuống bất kỳ tệp tin hay ứng dụng nào mà vẫn có thể trở thành nạn nhân.

Điểm đáng lo ngại là DarkSword nhắm vào các thiết bị chạy iOS 18, phiên bản hệ điều hành vẫn còn chiếm tỷ lệ lớn trong hệ sinh thái iPhone. Theo số liệu từ Apple, gần một phần tư người dùng vẫn đang sử dụng phiên bản này, khiến quy mô rủi ro trở nên đặc biệt nghiêm trọng.

Không giống các phương thức tấn công truyền thống, DarkSword sử dụng kỹ thuật "fileless", lợi dụng chính các tiến trình hợp pháp trong hệ điều hành để thực hiện hành vi đánh cắp dữ liệu. Cách tiếp cận này giúp công cụ gần như không để lại dấu vết rõ ràng, gây khó khăn lớn cho việc phát hiện và phân tích sau tấn công.

Sau khi xâm nhập thành công, DarkSword có thể nhanh chóng thu thập hàng loạt dữ liệu nhạy cảm, từ mật khẩu, hình ảnh cá nhân đến nội dung tin nhắn trên các ứng dụng phổ biến như iMessage, WhatsApp hay Telegram. Thậm chí, dữ liệu từ các ứng dụng như Calendar, Notes và Health cũng không nằm ngoài tầm ngắm. Đặc biệt, việc công cụ này nhắm tới cả ví tiền điện tử cho thấy động cơ không chỉ dừng lại ở gián điệp mà còn bao gồm cả mục đích tài chính.

Nguồn gốc của DarkSword hiện vẫn chưa được xác định rõ ràng, nhưng các chuyên gia nhận định nhiều khả năng nó xuất phát từ một thị trường ngầm chuyên mua bán các công cụ khai thác lỗ hổng bảo mật. Đáng chú ý, toàn bộ mã nguồn của công cụ này đã bị lộ trên Internet, kèm theo các chú thích chi tiết, khiến việc tái sử dụng trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Sự việc này phản ánh một xu hướng đáng lo ngại: các công cụ tấn công từng được xem là "vũ khí tối mật" nay đang dần trở thành hàng hóa phổ biến trên thị trường chợ đen. Điều này làm gia tăng nguy cơ các cuộc tấn công quy mô lớn, khi ngay cả những nhóm hacker không quá tinh vi cũng có thể tiếp cận và sử dụng các công cụ mạnh mẽ.

Apple cho biết đã nhanh chóng phát hành các bản cập nhật bảo mật nhằm vá các lỗ hổng liên quan, đồng thời khuyến cáo người dùng nên cập nhật thiết bị lên phiên bản mới nhất để đảm bảo an toàn. Ngoài ra, việc kích hoạt chế độ bảo mật cao như Lockdown Mode cũng được xem là một biện pháp hiệu quả để giảm thiểu rủi ro.

Tuy nhiên, trong bối cảnh nhiều người dùng vẫn chậm cập nhật phần mềm, nguy cơ từ DarkSword vẫn còn hiện hữu. Các chuyên gia cảnh báo rằng chỉ một hành động đơn giản như truy cập vào một trang web tưởng chừng vô hại cũng có thể mở ra cánh cửa cho hacker xâm nhập vào toàn bộ dữ liệu cá nhân.

Sự xuất hiện của DarkSword, cùng với các công cụ tương tự như Coruna trước đó, cho thấy một thực tế rằng cuộc chiến an ninh mạng đang bước sang một giai đoạn mới, nơi các mối đe dọa ngày càng tinh vi và khó kiểm soát hơn. Trong bối cảnh đó, việc nâng cao nhận thức và chủ động bảo vệ thiết bị cá nhân trở thành yếu tố then chốt để người dùng tự bảo vệ mình trước những nguy cơ đang ngày càng gia tăng.

Ngày càng nhiều chuyên gia khuyến nghị một thay đổi đơn giản: kết thúc bữa tối khoảng 3 giờ trước khi đi ngủ để tăng cường sức khỏe tim mạch và kéo dài tuổi thọ.
Thói quen ăn tối muộn khá phổ biến trong cuộc sống hiện đại nhưng theo các bác sĩ và nhà nghiên cứu giấc ngủ, điều đó có thể không có lợi cho cơ thể.

Đồng hồ sinh học và thời điểm ăn tối

Theo Times of India, cơ thể con người hoạt động theo đồng hồ sinh học điều chỉnh nhiều chức năng quan trọng như giấc ngủ, tiết hormone, tiêu hóa và chuyển hóa năng lượng.

Khi bạn ăn tối quá muộn, hệ tiêu hóa phải làm việc vào lúc cơ thể đang chuẩn bị nghỉ ngơi. Điều này có thể khiến quá trình tiêu hóa kém hiệu quả và làm thay đổi cách cơ thể xử lý đường và chất béo.

Bác sĩ Mukesh Goel, chuyên gia về phẫu thuật tim - lồng ngực và mạch máu tại Bệnh viện Indraprastha Apollo (Ấn Độ), cho biết hoàn thành bữa tối ít nhất 3 giờ trước khi ngủ là thói quen lành mạnh cải thiện chuyển hóa và có lợi cho tim mạch.

Sau một bữa ăn muộn, cơ thể trải qua nhiều phản ứng sinh học. Trước hết, đường huyết tăng sau khi ăn. Nếu ăn xong rồi đi ngủ ngay, khả năng xử lý glucose của cơ thể sẽ chậm lại.

Dạ dày cũng phải tiếp tục làm việc, dễ gây đầy bụng, khó tiêu hoặc trào ngược axit. Khi nằm xuống ngay sau khi ăn, axit dạ dày có thể trào ngược lên thực quản, gây cảm giác nóng rát và làm giấc ngủ bị gián đoạn.

Một số nghiên cứu còn cho thấy ăn muộn có thể ảnh hưởng đến các hormone liên quan đến cảm giác đói và việc tích trữ chất béo. Nghiên cứu của Viện Y tế Quốc gia Mỹ cho thấy ăn muộn trong ngày có thể làm tăng hormone gây đói và giảm khả năng đốt cháy calo.

Theo các chuyên gia, khi thức ăn được nạp vào quá muộn, đồng hồ sinh học của cơ thể có thể bị rối loạn, ảnh hưởng đến quá trình xử lý đường và chất béo. Về lâu dài, điều này có thể tác động đến sức khỏe tim mạch và quá trình trao đổi chất.

Lợi ích của quy tắc 3 giờ

Ăn tối sớm hơn giúp cơ thể có đủ thời gian tiêu hóa trước khi ngủ, từ đó hỗ trợ kiểm soát đường huyết và huyết áp - hai yếu tố quan trọng liên quan đến bệnh tim.

Khoảng cách 3 giờ giữa bữa tối và giờ ngủ cũng có thể giúp dạ dày tiêu hóa thức ăn tốt hơn, giảm nguy cơ trào ngược axit và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Giấc ngủ tốt đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe tim mạch, bởi ngủ kém có thể làm tăng tình trạng viêm, ảnh hưởng đến huyết áp và gây áp lực cho tim.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng quy tắc ăn tối trước 3 giờ không thể thay thế chế độ ăn uống lành mạnh, tập luyện hay khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, đây là một thói quen nhỏ có thể giúp cơ thể hoạt động phù hợp hơn với nhịp sinh học tự nhiên và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.

VietBF@ sưu tập

Tính đến ngày 20/3, tất cả các phiên bản MacBook Neo đều hết hàng trên Apple Store online tại Mỹ. Khách đặt bây giờ phải chờ đến đầu tháng 4 mới có máy - chưa đầy hai tuần từ ngày ra mắt 11/3. Đây là tốc độ cháy hàng thường thấy ở iPhone, không phải máy tính xách tay phổ thông.

MacBook Neo có giá khởi điểm 599 USD, chạy chip A18 Pro, macOS đầy đủ, thân máy nhỏ gọn hơn cả MacBook Air. Không có đột phá nào về mặt khái niệm ở đây - nó vẫn là một chiếc máy tính xách tay quen thuộc, chỉ là gọn hơn và rẻ hơn. Nhưng chính sự "không mới" đó lại là điểm mấu chốt. Đây là lần đầu tiên Apple làm một chiếc Mac ở mức giá này kể từ khi khai tử MacBook 12 inch năm 2019 - khoảng trống đó tồn tại suốt bảy năm và thị trường vừa cho thấy rõ nó lớn đến mức nào.

iPad chưa bao giờ là câu trả lời cho nhu cầu làm việc thực thụ
Apple dành nhiều năm xây dựng hình ảnh iPad như một thiết bị có thể thay thế máy tính. Từ iPadOS, tính năng đa cửa sổ cho tới bàn phím rời, tất cả đều hướng tới việc biến iPad thành "máy tính tương lai". Nhưng người dùng không tin lắm vào câu chuyện đó.

Vấn đề không nằm ở phần cứng. iPad Pro hiện tại mạnh hơn nhiều máy tính xách tay Windows cùng tầm giá. Vấn đề là Apple cố tình giới hạn iPadOS để tránh nó ăn vào thị phần của MacBook: khả năng đa nhiệm lủng củng, quản lý tệp rắc rối, hàng loạt thao tác đơn giản trên máy tính mất gấp đôi thời gian nếu dùng trên iPad. Đây không phải lỗi nhỏ mà là những hạn chế cốt lõi của trải nghiệm làm việc. Người dùng chuyên nghiệp biết điều đó và không mua iPad để làm việc. Người dùng phổ thông mua vì quảng cáo, dùng vài tháng rồi nhận ra nó chỉ phù hợp để xem video trên giường, chơi vài game casual hay lướt mạng, đọc báo.

MacBook Neo làm được những gì mà iPad khó với tới dù cấu hình có thể mạnh hơn, tất cả là nhờ nền tảng macOS.

Số liệu thị trường phản ánh điều này khá rõ. Doanh thu iPad của Apple gần như giậm chân tại chỗ suốt hơn một thập kỷ, dao động quanh 20 - 28 tỷ USD mỗi năm dù phần cứng không ngừng được cải thiện. Trong khi đó Mac liên tục tăng trưởng, đạt 33 tỷ USD năm 2025 với mức tăng gần 13% so với năm trước. Người dùng không cần Apple giải thích - họ đã tự bỏ phiếu bằng ví tiền từ lâu rồi.

Khi giá không còn là rào cản, iPad lập tức yếu thế
Trước đây iPad có một lợi thế rõ ràng: giá dễ tiếp cận hơn MacBook Air. Điều này khiến nhiều người chấp nhận các giới hạn của iPadOS để đổi lấy chi phí thấp hơn. Nhưng nếu muốn dùng iPad để làm việc nghiêm túc, bạn cần thêm bàn phím Magic Keyboard và bút Apple Pencil - tổng chi phí có thể lên tới 30 triệu đồng hoặc hơn tùy phiên bản. Bỏ ngần đó tiền mà vẫn phải dùng iPadOS thay vì macOS đầy đủ, đó là một bài toán khó biện hộ.

MacBook Neo đã thay đổi hoàn toàn phép tính đó. Khi một chiếc MacBook có giá tiệm cận với iPad kèm bàn phím, câu hỏi "mua gì" gần như không còn khó nữa. MacBook Neo không cần vượt trội hơn iPad về mọi mặt - nó chỉ cần làm tốt những thứ iPad không làm được, và nó đang làm đúng vậy.

599 USD là con số Apple không muốn đặt ra sớm hơn
Năm 2018, Tim Cook khẳng định Apple sẽ không bao giờ gộp iPad và Mac làm một vì "nếu bắt đầu hợp nhất hai thứ lại, bạn sẽ phải chấp nhận đánh đổi và thỏa hiệp". Ông còn nói thêm đây không phải thứ người dùng muốn. Bảy năm sau, MacBook Neo ra đời - không phải iPad chạy macOS, không phải Mac có màn hình cảm ứng, mà lại chính xác là thứ người dùng đã muốn từ lâu, với mức giá người dùng đại chúng có thể với tới.

Với mức giá chỉ 599 USD, MacBook Neo rõ ràng đem lại hiệu quả kinh tế vượt trội so với iPad kèm phụ kiện.

MacBook Neo ở mức 599 USD không phải là Apple đột nhiên tốt bụng hơn. Đó là Apple khi buộc phải thừa nhận thứ mà bấy lâu nay họ giả vờ không nhìn thấy - vì nhìn thấy thì mất doanh thu iPad. Máy tính Windows ngày càng tốt hơn, pin trâu hơn, nhẹ hơn. Người dùng ngày càng thực dụng hơn và ít bị thuyết phục bởi các sự kiện ra mắt hoành tráng hơn. Apple cần lấp khoảng trống đó trước khi bị các đối thủ đè bẹp.

Có một chi tiết lịch sử đáng nhớ: Netbook nhỏ gọn từng "chết" vào đầu những năm 2010 vì chip quá yếu, không phải vì người dùng không thích kiểu dáng đó. Khi chip đủ mạnh, nhu cầu đó quay lại ngay. MacBook Neo về bản chất là netbook thế hệ 2026 - không cố thay đổi cách người ta làm việc, không ép người dùng thích nghi với giao diện mới, chỉ đơn giản là một chiếc máy tính phần cứng nhỏ mà tốt, chạy macOS với giá đủ rẻ để nhiều người tiếp cận.

MacBook Neo cháy hàng chỉ sau mười ngày không phải hiện tượng bất thường. Đó là phản ứng tất yếu khi một nhu cầu bị dồn nén quá lâu cuối cùng được đáp ứng đúng cách. Và cũng là lời xác nhận thẳng thắn nhất từ trước đến nay rằng người dùng Apple không cần iPad đến vậy - họ cần MacBook Neo hơn, từ rất lâu rồi.