Tỷ phú Elon Musk thông báo Starlink, internet vệ tinh thuộc tập đoàn SpaceX, sẽ cung cấp dịch vụ miễn phí cho người dân Venezuela trong vòng một tháng tới.The Hill (Mỹ) đưa tin rằng vào tối 3/1, Starlink đã đăng tải trên mạng xã hội X: “Starlink cung cấp dịch vụ băng thông rộng miễn phí cho người dân Venezuela đến hết ngày 3/2, nhằm bảo đảm kết nối liên tục”.

Ông Musk đã chia sẻ lại thông báo từ tài khoản trên X của Starlink về sự thay đổi chính sách nói trên.
Thông báo của Starlink cũng được đưa ra sau khi tỷ phú Musk cùng dự bữa tối với Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump vào ngày 3/1.
Nhà Trắng không đưa ra bình luận nào về thông báo của Starlink.

Starlink là dịch vụ internet vệ tinh của SpaceX, cung cấp Internet băng thông rộng cho người dùng trên toàn thế giới thông qua mạng lưới 10.000 vệ tinh. Starlink hiện hợp tác với các nhà mạng tại 11 quốc gia, trong đó có T-Mobile (Mỹ) và Rogers (Canada), với tổng cộng hơn 7 triệu người dùng.

Rạng sáng 3/1 (giờ địa phương), nhiều tiếng nổ lớn đã vang lên ở thủ đô Caracas của Venezuela. Chính phủ Venezuela ra tuyên bố chính thức, gọi đây là một “hành động xâm lược quân sự cực kỳ nghiêm trọng” do Mỹ tiến hành. Lệnh tình trạng khẩn cấp đã được ban bố trên toàn lãnh thổ Venezuela, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận về vụ tấn công cũng như việc bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro cùng phu nhân.

Nhiều quốc gia trên thế giới đã lên tiếng phản đối hành động quân sự của Mỹ tại Venezuela, coi đây là hành vi đi ngược lại luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.

Giới chức Venezuela ngày 4/1 khẳng định chính quyền nước này vẫn duy trì thống nhất và tiếp tục điều hành đất nước sau khi Tổng thống Nicolas Maduro bị phía Mỹ bắt giữ. Trong phát biểu được đảng Xã hội chủ nghĩa Thống nhất Venezuela (PSUV) cầm quyền công bố, Bộ trưởng Nội vụ Diosdado Cabello nhấn mạnh chính quyền và lực lượng ủng hộ tiếp tục đoàn kết, đồng thời cho rằng các động thái từ bên ngoài nhằm gây mất ổn định tình hình trong nước.

Phó Tổng thống Delcy Rodriguez, đồng thời là Bộ trưởng Dầu mỏ, đã đảm nhiệm vai trò điều hành tạm thời với sự phê chuẩn của Tòa án Tối cao. Trong ngày 4/1, Tổng thống lâm thời Rodriguez đã có cuộc họp nội các đầu tiên, trong khi Quốc hội dự kiến sẽ làm việc trở lại ngày 5/1 sau kỳ nghỉ lễ.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino López cho biết lực lượng vũ trang Venezuela đã được đặt trong tình trạng sẵn sàng cao nhằm bảo đảm chủ quyền và trật tự trong nước. Quân đội Venezuela ngày 4/1 ra tuyên bố lên án việc Mỹ bắt giữ Tổng thống Maduro, đồng thời bày tỏ ủng hộ tình trạng khẩn cấp do chính phủ ban bố sau các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào một số địa điểm tại Venezuela.

Ngày 4/1, hàng loạt chuyến bay trên khắp Hy Lạp đã bị hoãn cất cánh trong vài tiếng đồng hồ sau sự cố vô tuyến gây mất liên lạc không lưu. Sự cố khiến hàng ngàn hành khách bị kẹt, hoạt động tại các sân bay gần như tê liệt.Cơ quan chức năng cho biết sự cố gián đoạn bắt đầu từ 8h59 sáng 4/1 theo giờ địa phương, khi các tần số vô tuyến bị nhiễu nghiêm trọng, buộc phải đóng cửa tạm thời không phận Hy Lạp.

Hàng chục chuyến bay bị hoãn trong ngày cuối tuần bận rộn dịp nghỉ lễ. Giới chức địa phương đánh giá quy mô vụ việc là chưa từng có tiền lệ.

Cơ quan hàng không dân dụng Hy Lạp cho biết hiện chưa rõ nguyên nhân nhưng có một hiện tượng nhiễu không xác định đã ảnh hưởng tới các kênh thông tin vô tuyến.

"Hiện tượng nhiễu sóng này được ghi nhận ở nhiều tần số, diễn ra liên tục", cơ quan này cho biết.

Tình trạng gián đoạn tín hiệu đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các chuyến bay trên toàn quốc trong nhiều giờ đồng hồ. Trong thời gian này, các cơ quan chức năng chỉ có thể duy trì dịch vụ cho các máy bay bay quá cảnh (flyover).

Chia sẻ với đài truyền hình quốc gia ERT, ông Panagiotis Psarros, Chủ tịch Hiệp hội Kiểm soát viên Không lưu Hy Lạp, cho biết: "Vì một lý do nào đó, toàn bộ tần số vô tuyến đột ngột bị mất hoàn toàn... Chúng tôi đã không thể thiết lập liên lạc với các máy bay đang hoạt động trên bầu trời".

Theo ông Psarros, nguyên nhân cốt lõi dường như nằm ở việc sập hệ thống tần số vô tuyến trung tâm tại các trung tâm kiểm soát khu vực Athens và Macedonia - cơ sở điều hành không lưu lớn nhất cả nước. Đây là đơn vị giám sát Vùng thông tin bay (FIR) Athens, một vùng không phận rộng lớn thuộc quyền kiểm soát của nhà chức trách Hy Lạp.

Tới chiều cùng ngày, một số dịch vụ đã được khôi phục sau khi phi công kích hoạt tần số dự phòng để duy trì liên lạc với đài kiểm soát không lưu. Trong chiều 4/1, mỗi giờ đã có 45 chuyến bay cất cánh trên toàn quốc, giới chức cho biết.

Bộ trưởng Hạ tầng và Giao thông Hy Lạp Christos Dimas cho biết, sự cố này không liên quan tới an toàn hàng không.

Một quan chức cấp cao của Venezuela ngày 4/1 khẳng định chính phủ nước này sẽ tiếp tục đoàn kết phía sau Tổng thống Nicolas Maduro - người vừa bị Mỹ bắt giữ.
Ông Maduro hiện bị giam tại một trung tâm tạm giữ ở New York và dự kiến ra hầu tòa ngày 5/1 (theo giờ Mỹ) với các cáo buộc liên quan đến ma túy. Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh bắt giữ ông Maduro từ Venezuela hôm 3/1 và tuyên bố Mỹ sẽ tiếp quản đất nước này.

Tuy nhiên, tại Caracas, các quan chức cấp cao trong chính phủ của ông Maduro - những người gọi việc bắt giữ ông Maduro và vợ ông, bà Cilia Flores là một vụ bắt cóc, vẫn đang nắm quyền điều hành.“Sự đoàn kết của lực lượng cách mạng được bảo đảm hơn bao giờ hết và ở đây chỉ có một tổng thống duy nhất, tên là Nicolas Maduro. Đừng ai sa vào sự khiêu khích của kẻ thù", Bộ trưởng Nội vụ Venezuela Diosdado Cabello nói trong một bản ghi âm do đảng Xã hội Thống nhất Venezuela (PSUV) cầm quyền công bố.

Những hình ảnh ông Maduro, 63 tuổi, bị bịt mắt và còng tay hôm 3/1 đã khiến người dân Venezuela bàng hoàng. Chiến dịch này được coi là sự can thiệp gây tranh cãi nhất của Washington tại Mỹ Latinh kể từ sự kiện Panama cách đây 37 năm.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela - Đại tướng Vladimir Padrino, nói trên truyền hình nhà nước rằng cuộc tấn công của Mỹ đã khiến binh sĩ, dân thường và “một phần lớn” lực lượng an ninh của ông Maduro thiệt mạng “một cách lạnh lùng”. Ông cho biết các lực lượng vũ trang Venezuela đã được kích hoạt nhằm bảo đảm chủ quyền quốc gia.

Phó Tổng thống Delcy Rodriguez, đồng thời là Bộ trưởng Dầu mỏ đã tiếp quản vai trò lãnh đạo lâm thời với sự chấp thuận của Tòa án Tối cao Venezuela, dù bà khẳng định ông Maduro vẫn là tổng thống.

Nhờ các mối liên hệ với khu vực tư nhân và hiểu biết sâu rộng về ngành dầu mỏ - nguồn thu chủ chốt của đất nước, bà Rodriguez từ lâu được xem là nhân vật thực dụng nhất trong vòng thân cận của ông Maduro. Tuy nhiên, bà công khai bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng bà sẵn sàng hợp tác với Mỹ.

Theo một cuộc trả lời phỏng vấn với tạp chí The Atlantic đăng tải hôm 4/1, ông Trump nói bà Rodriguez có thể phải “trả giá đắt hơn ông Maduro” nếu “không làm điều đúng đắn”.

Bộ Thông tin Venezuela chưa phản hồi ngay lập tức trước yêu cầu bình luận về phát biểu này.

Phong tỏa dầu mỏ
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng nhà lãnh đạo tiếp theo của Venezuela cần phù hợp với lợi ích của Mỹ, trong đó có việc ngăn ngành dầu mỏ Venezuela rơi vào tay các đối thủ của Washington và chấm dứt nạn buôn bán ma túy. Ông cũng dẫn ra việc Mỹ đang phong tỏa các tàu chở dầu chịu lệnh trừng phạt như một đòn bẩy gây sức ép.

“Điều đó có nghĩa là nền kinh tế của họ sẽ không thể tiến lên cho đến khi các điều kiện phù hợp với lợi ích quốc gia của Mỹ và lợi ích của người dân Venezuela được đáp ứng", ông Rubio nói trên chương trình “This Week” của ABC.

Chính phủ Venezuela nhiều tháng qua cáo buộc ông Trump tìm cách chiếm đoạt nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ của nước này, đặc biệt là dầu mỏ và các quan chức đã nhấn mạnh phát biểu của ông hôm 3/1 rằng các tập đoàn dầu mỏ lớn của Mỹ sẽ tiến vào Venezuela.

“Chúng tôi cảm thấy phẫn nộ bởi cuối cùng mọi thứ đã bị phơi bày. Họ chỉ muốn dầu mỏ của chúng tôi", Bộ trưởng Nội vụ Cabello nói.

Đường phố Venezuela trầm lắng
Một số người ủng hộ ông Maduro đã tập trung tham gia cuộc tuần hành do chính phủ tổ chức tại Caracas vào chiều 4/1.

“Người dân Venezuela không được đầu hàng và chúng ta cũng không bao giờ được trở thành thuộc địa của bất kỳ ai nữa. Đây không phải là đất nước của những kẻ bại trận", ông Reinaldo Mijares - một người biểu tình nói.

Dù tâm lý lo lắng bao trùm, các cừa hàng vẫn mở, người dân vẫn sinh hoạt như bình thường. Một số người dân tranh thủ tích trữ các nhu yếu phẩm.

Những câu hỏi còn bỏ ngỏ
Hiện vẫn chưa rõ ông Trump giám sát Venezuela như thế nào, trong khi ông đối mặt với sự chỉ trích của một bộ phận người ủng hộ vốn phản đối các hành vi can thiệp ở nước ngoài.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Mỹ, ông Chuck Schumer cho biết Nhà Trắng không nêu rõ Mỹ sẽ hiện diện tại Venezuela trong bao lâu và có thể cần triển khai bao nhiêu binh sĩ.

“Người dân Mỹ lo ngại rằng điều này đang tạo ra một cuộc chiến không hồi kết, đó cũng chính là điều mà ông Donald Trump từng phản đối khi vận động tranh cử”, ông Schumer nói trên chương trình “This Week” của ABC. Ông cho biết các nhà lập pháp sẽ cân nhắc một biện pháp nhằm hạn chế các hành động tiếp theo của chính quyền Tổng thống Trump tại Venezuela, dù triển vọng thông qua là không chắc chắn trong bối cảnh Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát.

Một số quốc gia đã lên tiếng kêu gọi Mỹ tôn trọng luật pháp quốc tế, đồng thời đặt ra các câu hỏi về tính hợp pháp của việc bắt giữ một nguyên thủ quốc gia nước ngoài.

Trong tuyên bố đưa ra hôm 4/1, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi, lặp lại thông điệp mà chính quyền ông Trump đưa ra kể từ khi ông Maduro bị bắt, mô tả hành động này là một “chiến dịch thực thi pháp luật” nhằm buộc ông Maduro phải đối mặt với các cáo buộc hình sự tại Mỹ được khởi tố từ năm 2020, trong đó có âm mưu khủng bố ma túy. Ông Maduro đã bác bỏ mọi liên quan đến các hành vi phạm tội.

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc dự kiến họp ngày 5/1 để thảo luận về vụ tấn công. Nga và Trung Quốc, hai đồng minh quan trọng của Venezuela, đã lên tiếng chỉ trích Mỹ.

Tổng thống Donald Trump cho biết trong ngắn hạn, ông muốn quyền Tổng thống Venezuela Delcy Rodriguez cho phép Mỹ tiếp cận toàn diện dầu mỏ và những thứ khác để Washington giúp Caracas tái thiết.Sau khi thực hiện chiến dịch tấn công quân sự chớp nhoáng tại quốc gia Nam Mỹ giàu dầu mỏ này hôm 3/1, ông Trump tuyên bố Washington sẽ điều hành Venezuela cho tới khi một quá trình chuyển giao thích hợp có thể diễn ra.

Người đứng đầu nước Mỹ ngày 4/1 cho biết: "Chúng tôi đang nắm quyền. Chúng tôi sẽ để các công ty dầu mỏ lớn của Mỹ, lớn nhất trên thế giới vào cuộc, chi hàng tỷ USD, sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hại nặng, cơ sở hạ tầng dầu mỏ và bắt đầu kiếm tiền cho Venezuela... Chúng tôi sẵn sàng tiến hành một cuộc tấn công thứ hai, lớn hơn nhiều nếu cần thiết".

Tổng thống Trump ngày 4/1 cũng khẳng định những người ủng hộ đã đứng sau các hành động của ông ở Venezuela. Người đứng đầu Mỹ một lần nữa viện dẫn học thuyết Monroe để lý giải cho việc khẳng định quyền lực ở tây bán cầu. "Đó không phải là một quốc gia bên kia địa cầu. Đó không phải là quốc gia mà chúng ta phải đi máy bay 24 giờ để tới được. Đó là Venezuela, quốc gia nằm trong khu vực của chúng ta, trong học thuyết Donroe (cách gọi khác của học thuyết Monroe)", lãnh đạo Nhà Trắng nhấn mạnh.

Mặc dù phần lớn các đảng viên Cộng hòa đều ca ngợi chiến dịch quân sự của Mỹ ở Venezuela nhưng nữ nghị sĩ sắp mãn nhiệm Marjorie Taylor Greene, cựu đồng minh của ông Trump, đã chỉ trích và chế giễu những bình luận của tổng thống. Nữ nghị sĩ Cộng hòa đến từ bang Georgia bày tỏ: "Giờ chúng ta đang điều hành Venezuela rồi. Nước Mỹ trên hết!!!".

Ngày 4/1, cảnh sát quốc gia Latvia cho biết lực lượng chức năng đã tiến hành kiểm tra một tàu nghi liên quan đến vụ đứt cáp ngầm xảy ra ngày 2/1 ở Biển Baltic.Cảnh sát Latvia cho biết hiện cả tàu và thủy thủ đoàn đều chưa bị bắt giữ và họ đang hợp tác với cảnh sát để điều tra làm rõ vụ việc. Tuy nhiên, cảnh sát Latvia không nêu thêm thông tin về con tàu cũng như bối cảnh của vụ đứt cáp.

Trên mạng xã hội, Thủ tướng Latvia Evika Silina xác nhận vụ đứt cáp xảy ra gần thị trấn Liepaja. Vụ việc không ảnh hưởng đến người dùng dịch vụ liên lạc tại nước này.Trung tâm Quản lý Khủng hoảng Quốc gia Litva cũng thông báo sự việc xảy ra với cáp ngầm chạy từ Sventoji (Litva) đến Liepaja (Latvia), hai thị trấn ven biển cách nhau khoảng 65km. Hiện chưa rõ nguyên nhân gây ra sự cố.

Khu vực Biển Baltic đang trong tình trạng báo động cao sau loạt sự cố đứt cáp điện, cáp viễn thông và đường ống dẫn khí kể từ khi xung đột Nga - Ukraina nổ ra năm 2022. Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tăng cường tàu khu trục, máy bay và thiết bị bay không người lái của hải quân trong khu vực để ứng phó.

Vụ đứt cáp mới nhất ở Biển Baltic được công bố 5 ngày sau khi cảnh sát Phần Lan bắt giữ một tàu chở hàng đang trên đường từ Nga đến Israel bị nghi phá hoại tuyến cáp viễn thông nối thành phố Helsinki (Phần Lan) với Estonia.

Tổng thống Donald Trump đã vạch ra tầm nhìn về Venezuela sau chiến dịch can thiệp quân sự của Mỹ, tuyên bố rằng đất nước này trước hết cần được khôi phục “trật tự pháp luật” và kỷ cương kinh tế trước khi có thể xem xét tổ chức bầu cử trong tương lai.Trong cuộc phỏng vấn với báo The New York Post ngày 4/1, ông Trump bác bỏ lo ngại rằng chiến dịch quân sự chưa từng có tiền lệ, dẫn tới việc bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro, có thể khiến Washington sa lầy giống các cuộc chiến tại Iraq hay Afghanistan trước đây.

Theo ông Trump, mục tiêu của Mỹ là cứu vãn một quốc gia mà ông mô tả là “đang bên bờ sụp đổ”. Tổng thống Mỹ cho rằng Washington cần trực tiếp điều hành Venezuela nhằm lập lại trật tự, đồng thời khai thác hiệu quả các nguồn lực kinh tế của nước này, đặc biệt là dầu mỏ.“Chúng ta cần điều hành đất nước đó một cách đúng đắn, dựa trên pháp quyền và trật tự. Chúng ta cần tận dụng các tiềm năng kinh tế mà họ có, bao gồm dầu mỏ và nhiều tài nguyên giá trị khác”, ông Trump nói.

Cùng ngày, Tòa án Tối cao Venezuela ra phán quyết yêu cầu Phó tổng thống Delcy Rodriguez tạm thời đảm nhiệm cương vị tổng thống, nhằm bảo đảm “sự liên tục của nhà nước” và “bảo vệ chủ quyền quốc gia”.

Bà Rodriguez xác nhận đã trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, song nhấn mạnh đây là cuộc trao đổi nhằm khẳng định phẩm giá dân tộc. Bà tuyên bố Caracas sẵn sàng thiết lập quan hệ “tôn trọng lẫn nhau” với Washington, đồng thời khẳng định Venezuela “sẽ không bao giờ trở lại làm thuộc địa của bất kỳ đế chế nào” hay “trở thành nô lệ”.

Trong một cuộc phỏng vấn khác với tạp chí The Atlantic, ông Trump cảnh báo bà Rodriguez có thể trở thành mục tiêu tiếp theo sau ông Maduro, người hiện bị giam giữ tại New York sau khi bị lực lượng Mỹ bắt giữ. Tổng thống Mỹ cho rằng nếu bà Rodriguez không hành động theo điều ông gọi là “đúng đắn”, bà sẽ phải “trả cái giá rất lớn, thậm chí còn lớn hơn ông Maduro”.

Ông Trump cũng cho biết việc tổ chức bầu cử mới tại Venezuela hiện chưa phải ưu tiên hàng đầu, đồng thời từ chối ủng hộ bất kỳ nhân vật đối lập cụ thể nào. Ông nhắc tới bà Maria Corina Machado, người từng công khai ủng hộ hành động quân sự của Mỹ.

“Tôi không nghĩ bà ấy có được sự ủng hộ cần thiết từ người dân. Thực tế, bà ấy chỉ có thể giành chiến thắng nếu tôi đứng ra hậu thuẫn”, ông Trump nói.

Động thái của Mỹ đã vấp phải phản ứng gay gắt từ nhiều quốc gia Global South (tạm dịch: Nam Bán cầu). Trung Quốc đã lên án chiến dịch quân sự này mang tính “bá quyền”, cho rằng hành động của Washington vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và chủ quyền của Venezuela. Brazil, một thành viên khác của nhóm BRICS, cũng chỉ trích mạnh mẽ, độngthái của Mỹ. Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva nhận định Mỹ đã “vượt qua một lằn ranh không thể chấp nhận”.

Nga, đối tác chiến lược quan trọng của Caracas, bày tỏ “đoàn kết vững chắc” với Venezuela trong cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Sergey Lavrov và Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez.

Ngày 4/1, lực lượng cảnh sát bang Valais ( Thụy Sĩ) cho biết đã xác minh được danh tính của toàn bộ 40 nạn nhân thiệt mạng trong vụ hỏa hoạn xảy ra vào rạng sáng 1/1 theo giờ Thụy Sĩ tại quán bar Le Constellation ở thị trấn Crans-Montana, trong đó hơn một nửa số nạn nhân là thanh thiếu niên.Theo đó, 26 trong tổng số 40 người thiệt mạng trong vụ hỏa hoạn là thanh thiếu niên. Xét theo quốc tịch, có 21 nạn nhân là công dân Thụy Sĩ, 7 nạn nhân là công dân Pháp và 6 nạn nhân là công dân Italy. Các nạn nhân khác đến từ Romania, Thổ Nhĩ Kỳ, Bồ Đào Nha, Bỉ, cùng một nạn nhân mang hai quốc tịch Thụy Sĩ - Pháp và một bé gái 15 tuổi mang ba quốc tịch Pháp, Israel và Anh.

Vụ hỏa hoạn cũng làm 119 người bị thương, trong đó có nhiều trường hợp bị bỏng nặng. Chính phủ Thụy Sĩ cho biết 35 bệnh nhân đã được chuyển từ các bệnh viện trong nước sang điều trị tại các cơ sở y tế chuyên khoa tại Bỉ, Pháp, Đức và Italy.Vụ cháy được coi là một trong những thảm họa nghiêm trọng nhất trong thời gian gần đây tại Thụy Sĩ. Chính phủ Thụy Sĩ đã tuyên bố quốc tang 5 ngày, với lễ tưởng niệm các nạn nhân sẽ diễn ra ngày 9/1 tới.

Nhiều hoạt động tưởng niệm các nạn nhân cũng đã được tổ chức tại các địa phương của Thụy Sĩ, như tuần hành yên lặng, cầu nguyện tại nhà thờ... Thụy Sĩ cũng nhận được những lời chia buồn sâu sắc đã được gửi đến từ khắp nơi trên thế giới, trong đó có Giáo hoàng Leo XIV. Trong một thông điệp chia sẻ đầy xúc động, Giáo hoàng Leo XIV bày tỏ sự cảm thông, quan tâm sâu sắc đối với gia đình các nạn nhân, đồng thời mong muốn tiếp thêm nghị lực cho tất cả những ai đang gánh chịu khổ đau có thể vững tâm bước tiếp.

Trong những ngày đầu năm mới, các cuộc tiếp xúc ngoại giao dồn dập giữa Ukraine và các đồng minh châu Âu trong các ngày 5 - 6/1 được xem là một sự dịch chuyển đáng chú ý trong tiến trình tìm kiếm hòa bình.Diễn biến này cho thấy châu Âu không còn chỉ đóng vai trò hậu thuẫn cho Ukraine, mà đang từng bước chuẩn bị trở thành bên bảo lãnh an ninh cho quốc gia Đông Âu này trong giai đoạn hậu chiến.

Theo kế hoạch, ngày 5/1, Ukraine đăng cai cuộc họp của các tổng tham mưu trưởng các nước châu Âu, với sự tham gia của những đối tác chủ chốt như Anh, Pháp và Đức. Ngay sau đó, ngày 6/1, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ chủ trì hội nghị cấp lãnh đạo tại Paris, quy tụ các nhà lãnh đạo thuộc “Liên minh các nước sẵn sàng” – một nhóm không chính thức gồm hơn 30 quốc gia ủng hộ Ukraine.Phát biểu trước thềm cuộc họp, Tổng thống Macron cho biết tại các cuộc gặp này, các đồng minh sẽ đưa ra những cam kết cụ thể nhằm bảo vệ Ukraine và bảo đảm một nền hòa bình công bằng, lâu dài sau khi bất kỳ thỏa thuận nào với Nga được dàn xếp. Ông cũng nhấn mạnh rằng vấn đề quốc phòng châu Âu đang được thúc đẩy nhanh hơn, trong đó việc bảo đảm an ninh cho Ukraine được coi là một phần quan trọng của nỗ lực định hình trật tự an ninh mới trên lục địa.

Tổng thống Macron nhấn mạnh: “Vấn đề quốc phòng châu Âu từ lâu đã là chủ đề tranh luận. Nó đã bắt đầu hình thành và vào năm 2026 nó sẽ được đẩy nhanh hơn. Bắt đầu từ ngày 6/1 tại Paris, nhiều quốc gia châu Âu và đồng minh sẽ đưa ra những cam kết cụ thể để bảo vệ Ukraine và đảm bảo một nền hòa bình công bằng và lâu dài trên lục địa châu Âu của chúng ta”.

Trong khi đó, về phía Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết các cuộc gặp tại châu Âu nhằm đóng góp thêm cho năng lực phòng thủ của Ukraine và đẩy nhanh việc kết thúc xung đột. Trong bài phát biểu chào Năm mới, ông nhấn mạnh rõ lập trường của Ukraine: “Ukraine muốn gì? Hòa bình? Vâng. Bằng mọi giá? Không. Chúng tôi muốn chấm dứt xung đột, chứ không phải là sự sụp đổ của Ukraine. Chúng tôi có mệt mỏi không? Vô cùng mệt mỏi. Điều đó có nghĩa là chúng tôi sẵn sàng đầu hàng sao? Những ai nghĩ như vậy đều hoàn toàn sai lầm. Tuy nhiên, Ukraine không cần một "cái bẫy" được soạn thảo tỉ mỉ. Chữ ký của tôi sẽ chỉ đặt vào một thỏa thuận mạnh mẽ”.

Trong bối cảnh đó, trọng tâm thảo luận giữa Ukraine và các đồng minh châu Âu không chỉ là việc ngừng bắn, mà còn là các bảo đảm an ninh dài hạn. Các quan chức châu Âu và Mỹ trước đó đã nhiều lần đề cập đến khả năng thành lập một lực lượng gìn giữ hòa bình do châu Âu dẫn đầu, cũng như các cơ chế cam kết hỗ trợ quân sự nếu Ukraine bị tấn công trở lại sau khi đạt được thỏa thuận hòa bình.

Những động thái này phản ánh mong muốn ngày càng rõ ràng của châu Âu trong việc định hình trật tự an ninh hậu chiến trên lục địa, đặc biệt trong bối cảnh Ukraine đang chịu áp lực từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc sớm đạt được một thỏa thuận với Nga. Đối với Ukraine, việc châu Âu sẵn sàng đứng ra bảo lãnh an ninh được xem là yếu tố then chốt nhằm tránh nguy cơ một thỏa thuận hòa bình mong manh, dễ đổ vỡ.

Tuy nhiên, các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra song song với tình hình chiến sự căng thẳng trên thực địa. Ukraine cho biết các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái tiếp tục gia tăng, gây thương vong lớn cho dân thường và tạo thêm thách thức cho tiến trình đàm phán.

Theo đánh giá của giới quan sát, các cuộc gặp tại Ukraine và Pháp có thể đặt nền móng cho một giai đoạn mới trong tiến trình hòa bình, trong đó châu Âu không chỉ là bên ủng hộ về chính trị và quân sự, mà còn trở thành nhân tố then chốt trong việc bảo đảm an ninh cho Ukraine. Tuy nhiên, mức độ cụ thể và khả năng triển khai các cam kết này trên thực tế vẫn sẽ là phép thử lớn đối với vai trò ngày càng mở rộng của châu Âu trong cuộc xung đột kéo dài này.

Tổng thống Donald Trump nói rằng chiến dịch tấn công Venezuela phù hợp với chương trình nghị sự chính sách đối ngoại hơn 200 năm tuổi của Mỹ là Học thuyết Monroe.Tổng thống Mỹ Donald Trump đã viện dẫn một chính sách nổi tiếng của một tổng thống Mỹ ở thế kỷ 19 hay còn gọi là Học thuyết Monroe để lý giải cho cuộc tấn công của nước này nhằm vào Venezuela và việc Washington áp đặt ý chí của mình ở Mỹ Latinh.

Cuối tuần qua, Tổng thống Trump đã gọi chiến dịch quân sự của Mỹ ở Venezuela, bao gồm việc bắt giữ vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro, là sự cập nhật của Học thuyết Monroe.

Học thuyết Monroe là gì?
Học thuyết Monroe về cơ bản chủ trương chia thế giới thành các khu vực ảnh hưởng do các cường quốc khác nhau quản lý, theo kênh Al Jazeera.

Tổng thống James Monroe lần đầu tiên đề cập đến học thuyết này vào ngày 2-12-1823. Ông cảnh báo các cường quốc châu Âu không được can thiệp vào công việc của châu Mỹ, nhấn mạnh rằng bất kỳ hành động nào như vậy cũng sẽ bị coi là một cuộc tấn công nhằm vào Mỹ.

Tổng thống Monroe tuyên bố rằng công việc nội bộ của Tây bán cầu và châu Âu nên được tách biệt và không nên ảnh hưởng lẫn nhau. Đổi lại, ông hứa rằng Mỹ sẽ công nhận và không can thiệp vào các thuộc địa hiện có của châu Âu hoặc công việc nội bộ của các nước châu Âu.

Về nhiều khía cạnh, Học thuyết Monroe kêu gọi duy trì hiện trạng ở châu Mỹ nhưng cũng yêu cầu châu Âu rút khỏi khu vực này.

Năm 1904, Tổng thống Mỹ Theodore Roosevelt bổ sung thêm Học thuyết Roosevelt vào Học thuyết Monroe, khẳng định quyền của Mỹ can thiệp vào các nước Mỹ Latinh để ngăn chặn sự can thiệp của châu Âu, đặc biệt liên quan nợ nần hoặc bất ổn, nhằm duy trì ổn định và bảo vệ lợi ích của Washington ở Tây Bán Cầu.

Trong những thập niên tiếp theo, Học thuyết Monroe được diễn giải và phát triển đã trở thành cơ sở biện minh cho sự can thiệp của Mỹ vào CH Dominica, Haiti và Nicaragua.

Từ Học thuyết Monroe đến Hệ luận Trump và Học thuyết Donroe
Vài tuần trước vụ tấn công vào Venezuela, các nhà hoạch định chính sách tại Nhà Trắng đã đưa ra những lời lẽ hoa mỹ hơn về mặt lý thuyết cho cùng ý tưởng này trong Chiến lược An ninh quốc gia 2025, trong đó công bố cái gọi là “Hệ luận Trump” (Trump Corollary) của Học thuyết Monroe.Chiến lược này cho biết chính sách đó sẽ cho phép Mỹ can thiệp vào Mỹ Latinh nhằm đạt được các mục tiêu như chiếm giữ các tài sản chiến lược, chống tội phạm hoặc chấm dứt làn sóng di cư - một trong những ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối nội của ông Trump.

Điều đó có nghĩa là Mỹ sẽ bảo đảm Tây Bán Cầu “duy trì mức độ ổn định hợp lý và được quản trị đủ tốt để ngăn chặn và răn đe làn sóng di cư ồ ạt vào Mỹ". Đồng thời, các chính phủ nằm trong phạm vi ảnh hưởng của Mỹ sẽ hợp tác với chính quyền trong chiến dịch tấn công nhằm vào các tàu thuyền bị cáo buộc vận chuyển ma túy ở vùng Caribe phía nam và phía đông Thái Bình Dương, theo tờ Newsweek.

"Học thuyết Monroe rất quan trọng nhưng chúng tôi đã vượt xa nó, vượt rất xa, thật sự. Giờ đây người ta gọi là Học thuyết Donroe. Sự thống trị của Mỹ ở Tây bán cầu sẽ không bao giờ bị nghi ngờ nữa” - Tổng thống Trump cho hay.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nắm nhiều chức danh trong nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump, và ông vừa đảm nhận thêm một vai trò khó khăn: Người “điều hành” Venezuela.Theo các quan chức am hiểu tình hình, vị ngoại trưởng kiêm cố vấn an ninh quốc gia và lãnh đạo Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID - nay đã giải thể) đã đóng vai trò trung tâm trong kế hoạch lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hôm 3/1.

Việc bắt vợ chồng Tổng thống Maduro đã hiện thực hóa mục tiêu mà ông Rubio theo đuổi từ lâu. Ông Rubio chỉ trích ông Maduro và kêu gọi thay đổi ở Venezuela trong suốt hơn 1 thập kỷ qua. Những người từng làm việc với ông Rubio (có bố mẹ là người Cuba) cho biết khu vực Mỹ Latin có vị trí rất đặc biệt đối với chính trị gia này.

Trong bối cảnh Mỹ chưa ủng hộ người nào kế nhiệm để lãnh đạo quốc gia gần 29 triệu dân, Tổng thống Trump đang dựa vào ông Rubio để giúp “điều hành” Venezuela, xử lý tài sản dầu mỏ và mở đường cho một chính phủ mới, một nhiệm vụ đầy rủi ro và vô cùng nặng nề đối với người vốn đã gánh nhiều trọng trách.

“Nhiệm vụ trước mắt ông ấy thật choáng ngợp”, một quan chức cấp cao giấu tên của Mỹ nói với Washington Post. Quan chức này nhấn mạnh, rằng ông Rubio đang phải xử lý nhiều vấn đề liên quan đến năng lượng, bầu cử, trừng phạt và an ninh.

Vai trò đặc biệt quan trọng trong việc ổn định Venezuela

Các quan chức Mỹ cho biết, ông Rubio sẽ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc định hướng chính sách của Mỹ khi chính quyền Tổng thống Trump tìm cách ổn định Venezuela.

Thành thạo tiếng Tây Ban Nha, hiểu rõ các lãnh đạo Mỹ Latin và phe đối lập Venezuela là những yếu tố giúp ông Rubio trở thành đầu mối tự nhiên của Tổng thống Trump, một quan chức cấp cao khác cho biết. Tuy nhiên, người này nhấn mạnh rằng chính quyền Mỹ sẽ cần bổ nhiệm một đặc phái viên toàn thời gian để hỗ trợ ông Rubio.Phát biểu với báo chí sau chiến dịch, Tổng thống Trump nói một cách mơ hồ khi được hỏi liệu chính quyền của ông có đủ khả năng điều hành quốc gia Mỹ Latin này hay không. Ông chỉ nói rằng “những người đang đứng ngay phía sau tôi” sẽ làm việc đó trong “một khoảng thời gian”.

Ông Trump nhắc đến cuộc trao đổi ban đầu của ông Rubio với Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez (nay là quyền tổng thống).

“Ông ấy vừa nói chuyện với bà ấy, và về cơ bản bà ấy sẵn sàng làm những gì chúng tôi cho là cần thiết để khiến Venezuela vĩ đại trở lại”, ông Trump nói.

Tuy nhiên, không lâu sau phát biểu này, bà Rodríguez bác bỏ, tuyên bố Venezuela “sẽ không bao giờ trở lại làm thuộc địa của một đế quốc khác”.

Nỗ lực tránh bãi lầy

Việc Mỹ bắt giữ ông Maduro không chỉ đáp ứng mục tiêu lâu nay của ông Rubio mà còn gửi thông điệp đến những người trong chính quyền còn hoài nghi về việc thay đổi chế độ, đặc biệt là Phó Tổng thống JD Vance.

“Nhiều người nghi ngờ Mỹ có thể tiến hành một chiến dịch ‘đưa người ra ngoài’ trơn tru. Ông ấy sẽ coi đây là một thành công vang dội cho chiến lược đối ngoại của mình”, ông Geoff Ramsey, nghiên cứu viên cao cấp không thường trú tại Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định.

Ông Justin Logan, Giám đốc nghiên cứu quốc phòng và chính sách đối ngoại tại Viện Cato, cho rằng việc loại bỏ ông Maduro chưa chắc đã làm hài lòng các cộng đồng lưu vong chính trị, nhưng có thể giúp chính quyền Tổng thống Trump tránh sa vào vũng lầy kiểu Iraq hay Afghanistan, điều có thể gây bất lợi cho đảng Cộng hòa trong kỳ bầu cử giữa kỳ năm nay.

“Chỉ khi nào nó mở rộng và tốn kém hơn thì mới trở thành vấn đề chính trị lớn. Chừng nào tổn thất về người và tiền vẫn thấp, họ gần như có thể làm bất cứ điều gì”, ông Logan nói.

Ngoài việc phải vượt qua bãi mìn nguy hiểm của công cuộc tái thiết quốc gia, ông Rubio còn phải xây dựng lại lòng tin với các nghị sĩ Mỹ, khi nhiều người cáo buộc ông nói dối Quốc hội khi tuyên bố chính quyền Trump sẽ xin phép Quốc hội trước khi tiến hành hành động quân sự chống Venezuela.

“Vài tuần trước, Bộ trưởng Rubio và (Bộ trưởng Chiến tranh) Pete Hegseth đã nhìn thẳng vào mắt từng thượng nghị sĩ và nói rằng đây không phải là thay đổi chế độ. Khi đó tôi không tin họ, và giờ thì chúng ta thấy họ đã trắng trợn nói dối Quốc hội”, Thượng nghị sĩ Andy Kim của đảng Dân chủ nói.

Trong cuộc phỏng vấn với Washington Post, ông Rubio phủ nhận việc nói dối và cho biết ông chỉ cam kết xin phép Quốc hội nếu Mỹ “tiến hành các cuộc tấn công quân sự vì mục đích quân sự”.

“Đây không phải trường hợp như vậy. Đây là một chiến dịch thực thi pháp luật”, ông Rubio nói.

Đến giờ vẫn chưa rõ Mỹ sẽ ủng hộ ai điều hành Venezuela. Một số chuyên gia Mỹ Latin cho rằng Washington có thể đang đánh giá thấp thách thức của việc quản trị Venezuela chỉ với hiện diện hạn chế của Mỹ.

“Những ước tính đáng tin cậy về số lượng binh sĩ cần có tại chỗ dao động từ hàng chục nghìn đến hàng trăm nghìn. Tại Panama năm 1989, lực lượng chiếm đóng là 27.000 người, còn Venezuela lớn gấp Panama 12 lần về diện tích và gấp 6,5 lần về dân số, với mạng lưới các nhóm vũ trang và tội phạm đa dạng hơn nhiều”, ông Adam Isacson, học giả tại Văn phòng Washington về Mỹ Latin, cho biết.

“Vì vậy, có cơ sở để dự đoán rằng 15.000 binh sĩ hiện được triển khai trong khu vực sẽ phải tăng lên hơn 5 lần, theo kịch bản thận trọng nhất”, ông Isacson nói thêm.

Theo các chuyên gia, với việc để Phó Tổng thống Rodríguez tại vị, chính quyền Tổng thống Trump có thể đang tìm cách tránh kịch bản như ở Iraq, nơi chính phủ và quân đội gần như bị thanh trừng hoàn toàn.

Bộ Y tế Lebanon thông báo, vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Israel nhằm vào chiếc xe ô tô ở miền Nam Lebanon đã khiến 2 người thiệt mạng.
Phóng viên Ihab al-Aqdi của Đài Al Jazeera đưa tin từ Lebanon cho biết, vụ tấn công xảy ra hôm 4-1 tại khu vực Ayn al-Mizrab ở phía Bắc thị trấn Bint Jbeil. Chiếc xe ô tô đã bị phá hủy và các tòa nhà gần đó bị hư hại.
Quân đội Israel cho biết vụ tấn công nhắm vào 1 thành viên của Hezbollah, đồng thời cáo buộc nhóm vũ trang này không tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn, vốn bắt đầu có hiệu lực từ tháng 11-2024.

Israel đã liên tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực. Israel cũng tiếp tục duy trì quyền kiểm soát 5 địa điểm ở phía biên giới Lebanon. Các cuộc tấn công của Israel đã giết chết hơn 300 người ở Lebanon kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực, trong đó có ít nhất 127 thường dân.

Israel, được Mỹ hậu thuẫn, kỳ vọng Hezbollah sẽ giải giáp vũ khí. Tuy nhiên, nhóm vũ trang này từ chối, khiến Chính phủ và quân đội Lebanon rơi vào tình thế khó xử khi phải vừa xoa dịu Israel và Mỹ, vừa tránh một cuộc đối đầu quân sự với Hezbollah, lực lượng vẫn còn mạnh mẽ bất chấp những tổn thất mà họ phải gánh chịu trong cuộc xung đột với Israel. Những tổn thất đó bao gồm việc thủ lĩnh lâu năm của họ, Hassan Nasrallah, bị hạ sát vào tháng 9-2024, trong một cuộc tấn công của Israel vào Beirut.

Ngày 4/1, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ có thể tiến hành một đợt tấn công quân sự thứ hai nhằm vào Venezuela, sau khi bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro, nếu các thành viên còn lại trong chính quyền Caracas không hợp tác với nỗ lực của Mỹ nhằm ổn định tình hình tại quốc gia Nam Mỹ này.
Phát biểu với báo giới trên chuyên cơ Không Lực Một (Air Force One), Tổng thống Trump để ngỏ khả năng mở rộng can thiệp quân sự của Mỹ tại khu vực Mỹ Latinh, đồng thời cảnh báo Colombia và Mexico cũng có thể đối mặt với hành động quân sự nếu không kiểm soát được dòng chảy ma túy vào Mỹ.Hiện Tổng thống Nicolas Maduro đang bị giam giữ tại một trung tâm giam giữ ở New York và dự kiến sẽ ra hầu tòa vào ngày 5/1 (theo giờ địa phương) với các cáo buộc liên quan đến ma túy. Việc ông Maduro bị bắt giữ đã làm gia tăng mạnh mẽ sự bất ổn về tương lai chính trị của Venezuela - quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn hàng đầu thế giới.

Theo ông Trump, chính quyền Mỹ sẽ tìm cách làm việc với các quan chức còn lại trong bộ máy của ông Maduro nhằm trấn áp nạn buôn bán ma túy và tái cơ cấu ngành dầu mỏ, thay vì thúc đẩy ngay lập tức các cuộc bầu cử để thành lập một chính phủ mới. Trong khi đó, nhiều quan chức cấp cao của chính quyền Maduro vẫn đang nắm quyền kiểm soát và gọi việc bắt giữ ông Maduro cùng phu nhân Cilia Flores là một vụ “bắt cóc”.

"Ở đây chỉ có một tổng thống duy nhất, đó là Nicolas Maduro Moros. Người dân không nên mắc bẫy những hành động khiêu khích của kẻ thù", Bộ trưởng Nội vụ Venezuela Diosdado Cabello khẳng định trong một thông điệp do đảng Xã hội Chủ nghĩa Thống nhất Venezuela (PSUV) công bố.

Hình ảnh ông Maduro, 63 tuổi, bị bịt mắt và còng tay đã gây chấn động dư luận Venezuela. Chiến dịch bắt giữ này được đánh giá là hành động can thiệp gây tranh cãi nhất của Mỹ tại Mỹ Latinh kể từ vụ tấn công Panama cách đây 37 năm.

Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela, Tướng Vladimir Padrino, cho biết cuộc tấn công của Mỹ đã khiến binh sĩ, dân thường và “một phần lớn” lực lượng bảo vệ của Tổng thống Maduro thiệt mạng, đồng thời khẳng định quân đội Venezuela đã được kích hoạt để bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Phó Tổng thống Delcy Rodriguez, đồng thời là Bộ trưởng Dầu mỏ đã tiếp quản vai trò Tổng thống lâm thời với sự hậu thuẫn của Tòa án Tối cao Venezuela và khẳng định ông Maduro vẫn là Tổng thống hợp pháp. Bà Rodriguez, người lâu nay được xem là nhân vật thực dụng nhất trong nội bộ chính quyền Maduro, đã bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng bà sẵn sàng hợp tác với Mỹ. Tổng thống Trump cảnh báo bà Rodriguez có thể phải “trả giá đắt hơn cả ông Maduro” nếu không “làm điều đúng đắn”, theo một cuộc trả lời phỏng vấn với tạp chí The Atlantic.

Trên bình diện quốc tế, nhiều ý kiến đặt câu hỏi về tính hợp pháp của việc Mỹ bắt giữ một nguyên thủ quốc gia đương nhiệm. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc dự kiến họp trong ngày 5/1 để thảo luận về vụ việc, trong khi Nga và Trung Quốc – hai đồng minh lớn của Venezuela đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ hành động của Washington.

Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần, cán cân quyền lực tại Quốc hội Mỹ được dự báo sẽ xoay quanh một số ít địa hạt then chốt.


Một điểm bỏ phiếu tại Mỹ. Ảnh tư liệu, minh hoạ: AFP/TTXVN

Kênh Fox News nhận định, Đảng Dân chủ công khai xem đây là cơ hội để lật ngược thế đa số của đảng Cộng hòa, trong khi đảng Cộng hòa tìm mọi cách bảo vệ ưu thế mong manh hiện nay.

Tại Thượng viện, nơi đảng Cộng hòa đang nắm đa số ghế với tỷ lệ 53-47, phe Dân chủ cần giành thêm 4 ghế để kiểm soát viện này. Trong khi đó, đảng Cộng hòa có thể chấp nhận mất tối đa 3 ghế nhờ vai trò quyết định của Phó Tổng thống JD Vance trong trường hợp biểu quyết ngang phiếu 50-50. Một số ghế tại Maine, North Carolina, Michigan, Georgia, Texas và New Hampshire đang được coi là chiến trường trọng yếu.

Hạ viện được đánh giá là mặt trận biến động hơn khi đảng Cộng hòa giữ đa số sít sao 220 ghế so với 213 ghế của đảng Dân chủ. Theo thăm dò của RealClearPolitics, đảng Dân chủ đang dẫn trước khoảng 4% trong lựa chọn đảng phái chung của cử tri cho năm 2026. Giới phân tích cho rằng chỉ cần một kết quả khá thuận lợi, phe Dân chủ có thể lật ngược thế cờ.

Các chuyên gia bầu cử nhận định rằng xu hướng lịch sử thường có lợi cho đảng đối lập trong các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống, mức độ hăng hái của cử tri và môi trường chính trị chung đang được đảng Dân chủ xem là lợi thế. Nếu tái chiếm Hạ viện, họ sẽ có khả năng thúc đẩy chương trình thuế khóa và chi tiêu riêng, đồng thời gia tăng các cuộc điều tra nhắm vào Tổng thống Trump.

Dù vậy, đảng Cộng hòa cũng có những điểm tựa nhất định. Một số cuộc bầu cử đặc biệt gần đây đã giúp phe này giữ vững ghế tại các địa hạt then chốt, nới rộng phần nào áp lực. Hiện có khoảng một tá ghế do đảng Cộng hòa nắm giữ được xếp vào loại khó đoán, với nguồn tài chính vận động tranh cử của hai bên gần như ngang nhau.

Nhiều hạ nghị sĩ Cộng hòa thừa nhận số lượng địa hạt thực sự cạnh tranh không nhiều, nhưng chi phí tranh cử lại tăng vọt. Một số cuộc đua có thể tiêu tốn hàng chục triệu USD, phản ánh tầm quan trọng sống còn của từng ghế trong việc duy trì thế đa số. Trong bối cảnh ấy, chỉ một vài địa hạt tại Iowa, Pennsylvania và New York cũng có thể quyết định vận mệnh của toàn bộ Hạ viện.

Toàn cảnh cuộc bầu cử năm 2026 cho thấy một Quốc hội bị chia rẽ sâu sắc, nơi mỗi ghế đều mang ý nghĩa chiến lược. Đối với đảng Cộng hòa, đây là phép thử lớn đối với khả năng bảo vệ thành quả dưới thời Tổng thống Trump. Đối với đảng Dân chủ, đây là cơ hội để tái khẳng định ảnh hưởng và mở rộng quyền lực lập pháp trong giai đoạn sắp tới.

VietBF@sưu tập

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị khẳng định Bắc Kinh không chấp nhận bất kỳ quốc gia nào tự coi mình là “thẩm phán thế giới".Phát biểu trong cuộc gặp Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar tại Bắc Kinh ngày 4/1, ông Vương Nghị nói Trung Quốc “không tin rằng có quốc gia nào có thể đóng vai cảnh sát toàn cầu, cũng như không chấp nhận việc bất kỳ nước nào tự cho mình quyền phán xét các quốc gia khác”. Ông đề cập tới “những diễn biến mới tại Venezuela” mà không nêu cụ thể bên liên quan.“Chủ quyền và an ninh của tất cả các quốc gia cần được bảo vệ đầy đủ theo luật pháp quốc tế”, Ngoại trưởng Trung Quốc nói thêm. Đây là phát biểu công khai đầu tiên của ông kể từ khi Tổng thống Trump xác nhận Mỹ đã thực hiện chiến dịch quân sự nhằm vào Venezuela, bắt giữ Tổng thống Maduro cùng vợ.

Theo Reuters, ông Maduro hiện đang bị giam giữ tại New York và dự kiến sẽ ra hầu tòa vào ngày hôm nay.Thông tin từ Fox News cho biết, chỉ vài giờ trước khi bị bắt, ông Maduro đã tiếp ông Qiu Xiaoqi, đặc phái viên của Chính phủ Trung Quốc phụ trách khu vực Mỹ Latinh, tại Phủ Tổng thống Miraflores ở Caracas. Cuộc gặp được cho là nhằm tái khẳng định quan hệ hợp tác giữa Caracas và Bắc Kinh trong bối cảnh tình hình khu vực có nhiều biến động.

Sau chiến dịch của Mỹ, Trung Quốc bày tỏ quan ngại, đồng thời nhấn mạnh lập trường phản đối việc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế và kêu gọi giải quyết các bất đồng thông qua đối thoại cũng như các cơ chế đa phương.

Trong những năm gần đây, Bắc Kinh nhiều lần khẳng định mong muốn đóng vai trò mang tính xây dựng trong các vấn đề quốc tế. Theo giới phân tích, lập trường này phản ánh nỗ lực của Trung Quốc nhằm gia tăng ảnh hưởng ngoại giao trong bối cảnh cục diện toàn cầu diễn biến phức tạp.Vụ việc tại Venezuela cũng diễn ra trong bối cảnh quan hệ Trung Quốc - Venezuela được duy trì trên nhiều lĩnh vực. Trung Quốc hiện là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Caracas, đặc biệt trong giai đoạn nền kinh tế Venezuela gặp nhiều khó khăn. Theo số liệu trọn năm gần nhất, kim ngạch thương mại song phương năm 2024 đạt khoảng 1,6 tỷ USD.

Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần, cán cân quyền lực tại Quốc hội Mỹ được dự báo sẽ xoay quanh một số ít địa hạt then chốt.Kênh Fox News nhận định, Đảng Dân chủ công khai xem đây là cơ hội để lật ngược thế đa số của đảng Cộng hòa, trong khi đảng Cộng hòa tìm mọi cách bảo vệ ưu thế mong manh hiện nay.

Tại Thượng viện, nơi đảng Cộng hòa đang nắm đa số ghế với tỷ lệ 53-47, phe Dân chủ cần giành thêm 4 ghế để kiểm soát viện này. Trong khi đó, đảng Cộng hòa có thể chấp nhận mất tối đa 3 ghế nhờ vai trò quyết định của Phó Tổng thống JD Vance trong trường hợp biểu quyết ngang phiếu 50-50. Một số ghế tại Maine, North Carolina, Michigan, Georgia, Texas và New Hampshire đang được coi là chiến trường trọng yếu.

Hạ viện được đánh giá là mặt trận biến động hơn khi đảng Cộng hòa giữ đa số sít sao 220 ghế so với 213 ghế của đảng Dân chủ. Theo thăm dò của RealClearPolitics, đảng Dân chủ đang dẫn trước khoảng 4% trong lựa chọn đảng phái chung của cử tri cho năm 2026. Giới phân tích cho rằng chỉ cần một kết quả khá thuận lợi, phe Dân chủ có thể lật ngược thế cờ.

Các chuyên gia bầu cử nhận định rằng xu hướng lịch sử thường có lợi cho đảng đối lập trong các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống, mức độ hăng hái của cử tri và môi trường chính trị chung đang được đảng Dân chủ xem là lợi thế. Nếu tái chiếm Hạ viện, họ sẽ có khả năng thúc đẩy chương trình thuế khóa và chi tiêu riêng, đồng thời gia tăng các cuộc điều tra nhắm vào Tổng thống Trump.Dù vậy, đảng Cộng hòa cũng có những điểm tựa nhất định. Một số cuộc bầu cử đặc biệt gần đây đã giúp phe này giữ vững ghế tại các địa hạt then chốt, nới rộng phần nào áp lực. Hiện có khoảng một tá ghế do đảng Cộng hòa nắm giữ được xếp vào loại khó đoán, với nguồn tài chính vận động tranh cử của hai bên gần như ngang nhau.

Nhiều hạ nghị sĩ Cộng hòa thừa nhận số lượng địa hạt thực sự cạnh tranh không nhiều, nhưng chi phí tranh cử lại tăng vọt. Một số cuộc đua có thể tiêu tốn hàng chục triệu USD, phản ánh tầm quan trọng sống còn của từng ghế trong việc duy trì thế đa số. Trong bối cảnh ấy, chỉ một vài địa hạt tại Iowa, Pennsylvania và New York cũng có thể quyết định vận mệnh của toàn bộ Hạ viện.

Toàn cảnh cuộc bầu cử năm 2026 cho thấy một Quốc hội bị chia rẽ sâu sắc, nơi mỗi ghế đều mang ý nghĩa chiến lược. Đối với đảng Cộng hòa, đây là phép thử lớn đối với khả năng bảo vệ thành quả dưới thời Tổng thống Trump. Đối với đảng Dân chủ, đây là cơ hội để tái khẳng định ảnh hưởng và mở rộng quyền lực lập pháp trong giai đoạn sắp tới.

AP đưa tin ngày 4/1, trong một tuyên bố, Bộ Quốc phòng Anh cho biết bom dẫn đường đã được sử dụng vào tối 3/1 để nhắm mục tiêu vào một số đường hầm dẫn tới công trình trên núi ở phía bắc thị trấn Palmyra, tỉnh Homs, Syria.

"Các máy bay chiến đấu Typhoon FGR4 được hỗ trợ bởi máy bay tiếp nhiên liệu Voyager, và có sự tham gia của máy bay Pháp trong cuộc tấn công. Bom dẫn đường Paveway IV đã nhắm mục tiêu vào một số đường hầm và những dấu hiệu ban đầu cho thấy mục tiêu đã bị 'tấn công thành công", Bộ Quốc phòng Anh thông tin.Bộ trưởng Quốc phòng John Healey cho biết Anh quyết tâm "sát cánh cùng các đồng minh" để "dập tắt mọi sự trỗi dậy" của khủng bố IS.

“Chiến dịch này, nhằm tiêu diệt những tên khủng bố nguy hiểm đe dọa cuộc sống của chúng ta, cho thấy lực lượng vũ trang của chúng ta luôn sẵn sàng hành động mọi lúc để giữ cho nước Anh an toàn ở trong nước và vững mạnh trên trường quốc tế”, Bộ trưởng John Healey nói.

Quân đội Pháp nhấn mạnh trong một tuyên bố trên mạng X rằng các cuộc tấn công nhằm mục đích "ngăn chặn sự trỗi dậy" của nhóm IS vì "cuộc chiến chống khủng bố vẫn là ưu tiên hàng đầu" của Pháp và các đối tác.

Được biết, Anh và Pháp là thành viên trong liên minh chống IS do Mỹ dẫn đầu, đã chiến đấu chống lại nhóm khủng bố này trong hơn một thập kỷ. Syria gia nhập liên minh chống IS vào cuối năm ngoái.

Những diễn biến căng thẳng liên quan đến một chiến dịch đặc biệt của Mỹ tại Venezuela tạo ra làn sóng tranh cãi dữ dội, và đặt FIFA vào tình thế nhạy cảm trước World Cup 2026.Chỉ ít ngày sau sự kiện gây chấn động của Mỹ đầu tháng 1, hàng loạt phản ứng vượt ra ngoài phạm vi ngoại giao, kéo theo những lời kêu gọi chưa từng có nhằm xem xét lại quyền đăng cai giải đấu lớn nhất hành tinh của nước Mỹ.

Không ít ý kiến cho rằng các tổ chức thể thao quốc tế phải có lập trường rõ ràng hơn trước những vấn đề vượt ra ngoài sân cỏ. Từ đó, FIFA và Ủy ban Olympic Quốc tế bị đặt vào tâm điểm chỉ trích.

Nhiều tiếng nói cho rằng các tiêu chuẩn từng được áp dụng nghiêm ngặt với những trường hợp trước đây, đặc biệt là Nga, lại không được nhắc đến ở thời điểm hiện tại. Điều này làm dấy lên tranh cãi về sự thiếu nhất quán trong cách điều hành thể thao toàn cầu.

Thuật ngữ "tiêu chuẩn kép" bắt đầu xuất hiện dày đặc trên truyền thông quốc tế, phản ánh sự hoài nghi ngày càng lớn từ dư luận. Trong bối cảnh World Cup 2026 chỉ còn chưa đầy 6 tháng nữa sẽ khởi tranh, áp lực dành cho FIFA càng gia tăng.Theo kế hoạch, Mỹ tổ chức phần lớn giải đấu với 78 trận diễn ra tại 11 thành phố. Một số nhà quan sát cảnh báo nếu làn sóng phản đối lan rộng và dẫn tới việc các đội tuyển lớn, đặc biệt từ Nam Mỹ, cân nhắc lại việc tham dự, giải đấu có thể đối mặt với hệ lụy nghiêm trọng về tài chính lẫn hình ảnh. Đó là kịch bản mà Chủ tịch FIFA Gianni Infantino chắc chắn muốn tránh bằng mọi giá.

Trên mạng xã hội, các chiến dịch kêu gọi hành động cũng xuất hiện dồn dập. Nhiều khẩu hiệu mang tính mỉa mai, ẩn dụ được lan truyền, yêu cầu xem xét lại các sự kiện thể thao lớn dự kiến tổ chức tại Mỹ. Động thái này phản ánh mức độ căng thẳng đang âm ỉ bao trùm bầu không khí trước ngày hội bóng đá được mong chờ.

World Cup 2026, thay vì chỉ là lễ hội thể thao, đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào những tranh luận vượt xa khuôn khổ bóng đá.

Những quả anh đào (cherry) cao cấp mang tên “Sato Nishiki” từ tỉnh Yamagata, miền Đông Bắc Nhật Bản, đã đạt mức giá kỷ lục tại các phiên đấu giá đầu tiên của năm 2026.


Sato Nishiki được mệnh danh là “Vua của các loại cherry Nhật Bản”. Ảnh: soranews24.com

Ngày 5/1, một hộp anh đào được bán tại chợ Tokyo với giá 1,8 triệu yen (khoảng 11.500 USD), tương đương hơn 26.000 yen cho mỗi quả.

Tại phiên đấu giá khác ở thành phố Tendo, trung tâm sản xuất anh đào lớn nhất Nhật Bản, một hộp gồm 68 quả cũng được bán với giá 1,55 triệu yen.

Thông thường, mùa anh đào chín rộ vào đầu Hè, nhưng các nhà vườn đã đẩy sớm thời gian thu hoạch nhờ phương pháp “trồng ép siêu cấp”. Phương pháp này làm lạnh cây để giả lập mùa Đông, sau đó giữ cây trong nhà kính giúp quả chín sớm hơn bình thường.

Ông Kenichi Mannen, Phó Giám đốc bán hàng của JA Tendo Foods - đơn vị phân phối thắng cuộc trong phiên đấu giá tại Tendo, cho biết năm nay việc quản lý mùa vụ gặp nhiều khó khăn do thời tiết không ổn định và công ty muốn nỗ lực để mang đến sản phẩm làm hài lòng khách hàng. JA Tendo Foods dự kiến sẽ bán những quả anh đào cao cấp này qua kênh trực tuyến, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.

Sato Nishiki là giống anh đào được một nông dân tên Eisuke Sato tạo ra vào năm 1928. Sở hữu màu đỏ ruby đậm, bắt mắt, hương vị cân bằng giữa ngọt và chua, Sato Nishiki được mệnh danh là “Vua của các loại cherry Nhật Bản”.

VietBF@sưu tập

Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez gửi đi thông điệp rằng Venezuela, Mỹ và khu vực "xứng đáng có được hòa bình và đối thoại, chứ không phải chiến tranh".Khuya muộn ngày 4-1 (giờ địa phương, tức sáng 5-1 theo giờ Việt Nam), Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez đã gửi đi thông điệp chính thức tới Mỹ và thế giới.

Thông điệp được bà Rodriguez chia sẻ trên tài khoản Instagram cá nhân và được kênh truyền hình TeleSUR (Venezuela) dẫn lại.Dưới đây là toàn văn thông điệp của Tổng thống lâm thời Rodriguez:

“Thông điệp từ Venezuela gửi tới thế giới và gửi tới Mỹ

Venezuela tái khẳng định cam kết của mình đối với hòa bình và chung sống hòa bình. Đất nước chúng tôi khao khát được sống mà không chịu đựng mối đe dọa từ bên ngoài, trong một môi trường tôn trọng và hợp tác quốc tế. Chúng tôi tin rằng hòa bình toàn cầu được xây dựng bằng cách trước hết đảm bảo hòa bình trong mỗi quốc gia.

Chúng tôi ưu tiên hướng tới quan hệ quốc tế cân bằng và tôn trọng giữa Mỹ và Venezuela, và giữa Venezuela với các quốc gia khác trong khu vực, dựa trên nguyên tắc bình đẳng chủ quyền và không can thiệp. Những nguyên tắc này định hướng ngoại giao của chúng tôi với phần còn lại của thế giới.

Chúng tôi mời chính phủ Mỹ hợp tác với chúng tôi trong một chương trình hợp tác hướng tới sự phát triển chung trong khuôn khổ luật pháp quốc tế nhằm tăng cường khả năng chung sống lâu dài giữa các quốc gia.

Tổng thống [Mỹ] Donald Trump, người dân và khu vực của chúng ta xứng đáng có được hòa bình và đối thoại, chứ không phải chiến tranh. Đây luôn là thông điệp của Tổng thống Nicolás Maduro, và đó cũng là thông điệp của toàn thể Venezuela hiện nay. Đây là Venezuela mà tôi tin tưởng và đã cống hiến cả cuộc đời mình. Tôi mơ ước về một Venezuela nơi tất cả người dân Venezuela có thiện chí có thể cùng nhau đoàn kết.

Venezuela có quyền được hưởng hòa bình, phát triển, chủ quyền và một tương lai.

Delcy Rodriguez

Tổng thống lâm thời Cộng hoà Boloviar Venezuela”

Đây là tuyên bố công khai đầu tiên của chính quyền Venezuela thể hiện thiện chí hợp tác với Mỹ kể từ sau vụ Mỹ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và phu nhân sớm ngày 3-1.

Trước đó, bà Rodriguez cùng ngày 4-1 bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng bà sẵn sàng hợp tác với Washington.

Mỹ chưa có bình luận sau thông điệp của bà Rodriguez.

Chính phủ Cuba hôm 4.1 thông báo rằng 32 công dân Cuba đã thiệt mạng trong cuộc đột kích của lực lượng Mỹ vào Venezuela hôm 3.1 nhằm bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.

Thông báo của chính phủ Cuba đưa ra rất ít chi tiết, nhưng cho hay tất cả những người thiệt mạng đều là thành viên của lực lượng vũ trang và các cơ quan tình báo Cuba, theo Reuters.


Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel (giữa) giương cao cờ Venezuela để ủng hộ Tổng thống Nicolas Maduro tại Havana vào ngày 3.1, sau khi lực lượng Mỹ bắt giữ ông Maduro

Ảnh: AFP

"Đúng với trách nhiệm bảo vệ an ninh và quốc phòng, các đồng bào của chúng ta đã hoàn thành nhiệm vụ ... và đã hy sinh sau những cuộc kháng cự quyết liệt, trong các cuộc giao tranh trực tiếp với quân tấn công hoặc do vụ ném bom vào các cơ sở", thông báo viết.

Cuba đã cung cấp một số biện pháp an ninh cho Tổng thống Maduro kể từ khi ông lên nắm quyền vào năm 2013. Chưa rõ có bao nhiêu người Cuba đang bảo vệ Tổng thống Maduro khi họ thiệt mạng và bao nhiêu người khác có thể đã chết ở những nơi khác.

Tổng thống Venezuela bị Mỹ giam giữ, người trung thành vẫn chưa khuất phục

Phát biểu trên truyền hình sáng 4.1 (giờ địa phương), Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino Lopez cho biết: "Phần lớn thành viên đội cận vệ của Tổng thống Nicolas Maduro, cùng nhiều binh sĩ và dân thường vô tội đã bị sát hại dã man trong chiến dịch do Mỹ tiến hành". Tuy nhiên Bộ trưởng Lopez không đưa ra con số cụ thể.

Phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một hôm 4.1, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng "rất nhiều người Cuba đã thiệt mạng hôm qua", và "thật không may là phía bên kia cũng có rất nhiều người chết", theo Reuters.

Ông Maduro (64 tuổi) và vợ là bà Cilia Flores đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ tại thủ đô Caracas của Venezuela hôm 3.1 và đã bị đưa đến Mỹ. Ông Maduro đang bị giam giữ tại một trung tâm giam giữ ở New York (Mỹ) để chờ ra tòa vào ngày 5.1 về tội danh liên quan ma túy. Ông Maduro bị Mỹ cáo buộc về một số tội danh, bao gồm âm mưu khủng bố ma túy. Ông đã phủ nhận các cáo buộc.

Trong khi đó, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez hôm 4.1 kêu gọi một mối quan hệ "cân bằng và tôn trọng" với Mỹ. "Chúng tôi coi việc hướng tới một mối quan hệ cân bằng và tôn trọng giữa Mỹ và Venezuela là ưu tiên hàng đầu. Chúng tôi gửi lời mời đến chính phủ Mỹ cùng hợp tác về một chương trình nghị sự hợp tác nhằm phát triển chung", bà Rodriguez, phó tổng thống của ông Maduro, viết trên ứng dụng nhắn tin Telegram.

Trước đó, Tổng thống Trump ngày 4.1 cảnh báo rằng bà Rodriguez sẽ phải trả một cái giá rất đắt nếu bà không hợp tác với Washington, theo AFP.

Cũng trong ngày 4.1, Tổng thống Trump đe dọa hành động quân sự chống lại chính phủ Colombia, nói với các phóng viên rằng một chiến dịch như thế "nghe có vẻ được đấy", theo Reuters.

"Colombia cũng đang rất ốm yếu, do một người bệnh hoạn điều hành, ông ta thích sản xuất cocaine và bán cho Mỹ, và ông ta sẽ không làm điều đó được lâu đâu", ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một, dường như ám chỉ đến Tổng thống Colombia Gustavo Petro, theo Reuters.

Hiện chưa có thông tin phản ứng từ phía Colombia.

VietBF@sưu tập