Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông có thể cân nhắc triển khai lực lượng nhằm giành quyền kiểm soát đảo Kharg, đầu mối xuất khẩu dầu mỏ then chốt của Iran tại vịnh Ba Tư. Động thái này đặt ra hàng loạt câu hỏi về động cơ chiến lược, kịch bản triển khai cũng như những rủi ro tiềm ẩn.Theo đài BBC (Anh), đảo Kharg từ lâu giữ vai trò cửa ngõ chủ lực cho hoạt động xuất khẩu dầu của Iran. Hòn đảo này nằm ngoài khơi với vùng nước sâu đủ để tiếp nhận các tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC), mỗi tàu có thể vận chuyển khoảng 2 triệu thùng. Ước tính khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran đi qua điểm trung chuyển này.

Trong cuộc chiến Iran - Iraq những năm 1980, đảo Kharg thường xuyên hứng chịu các đợt không kích của không quân Iraq. Gần đây, ngày 13/3, Mỹ cho biết đã tấn công khoảng 90 mục tiêu quân sự trên đảo, song không nhằm vào hạ tầng dầu mỏ - dấu hiệu cho thấy tính toán thận trọng trong việc tránh làm gián đoạn trực tiếp dòng chảy năng lượng.Giới chuyên gia nhận định nếu Washington quyết định kiểm soát Kharg, đây nhiều khả năng sẽ là biện pháp mang tính ngắn hạn nhằm gia tăng sức ép, cắt giảm nguồn thu từ dầu của Iran. Mục tiêu là buộc Tehran nới lỏng kiểm soát tại eo biển Hormuz, đồng thời chấp nhận các yêu cầu từ Mỹ. Tuy nhiên, với lập trường cứng rắn của Iran, hiệu quả thực tế của chiến lược này vẫn còn bỏ ngỏ.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo lực lượng nước này sẽ “dội hỏa lực” vào bất kỳ lực lượng Mỹ nào tiến công. Tehran đã tăng cường đáng kể năng lực phòng thủ tại Kharg, bao gồm triển khai các hệ thống tên lửa phòng không. Đồng thời, Iran cáo buộc Washington “nói một đằng, làm một nẻo” khi vừa đề xuất đàm phán, vừa điều quân tới khu vực. Lực lượng Mỹ hiện diện gồm gần 5.000 lính thủy đánh bộ và khoảng 2.000 lính dù thuộc Sư đoàn Không vận 82.
Những động thái này làm dấy lên đồn đoán rằng một hoặc cả hai lực lượng có thể được sử dụng trong kịch bản kiểm soát Kharg. Về lý thuyết, lực lượng đổ bộ đường không có thể tiến hành tập kích ban đêm, nhanh chóng chiếm giữ các vị trí trọng yếu trên hòn đảo rộng khoảng 20 km2, tạo bàn đạp cho các bước tiếp theo.

Song song, Thủy quân lục chiến Mỹ có thể triển khai từ các tàu chiến mang theo máy bay cánh xoay nghiêng Osprey và phương tiện đổ bộ đệm khí (LCAC). Tuy nhiên, để tiếp cận mục tiêu, các tàu này phải vượt qua eo biển Hormuz - khu vực có mức độ kiểm soát cao của Iran, trước khi tiến sâu vào vịnh Ba Tư, nơi tiềm ẩn nguy cơ do các bệ phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) được bố trí phân tán.

Bất kỳ chiến dịch đổ bộ nào, dù bằng đường không hay đường biển, đều có thể đối mặt với mìn sát thương và các đợt tấn công bằng UAV. Dù các đơn vị viễn chinh của Mỹ sở hữu ưu thế vượt trội về hỏa lực và khả năng tác chiến, nhưng việc giành quyền kiểm soát vẫn có thể đi kèm tổn thất không nhỏ.

Thách thức không dừng lại ở khâu kiểm soát ban đầu, mà còn nằm ở khả năng duy trì hiện diện trong thời gian chưa xác định, trong khi liên tục chịu sức ép hỏa lực từ lãnh thổ Iran.

Ở góc độ chính trị nội bộ, chiến dịch chiếm đóng kéo dài trên lãnh thổ Iran nhiều khả năng sẽ vấp phải sự hoài nghi ngay tại Mỹ, kể cả trong một bộ phận cử tri từng ủng hộ ông Trump với kỳ vọng tránh các cuộc can dự quân sự kéo dài. Ngoài ra, cũng không loại trừ khả năng những tín hiệu về một chiến dịch đổ bộ chỉ là một phần trong chiến lược gây nhiễu thông tin.Bên cạnh đảo Kharg, một số đảo khác tại vịnh Ba Tư cũng có giá trị chiến lược đáng kể. Đảo Larak nằm sát eo biển Hormuz, nơi Iran kiểm soát chặt hoạt động tàu chở dầu và áp phí qua lại. Đảo Qeshm, rộng hơn nhiều lần Kharg, có thể là nơi đặt các cơ sở tên lửa và UAV ngầm. Ngoài ra còn có các đảo Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb, hiện do Iran kiểm soát nhưng vẫn tồn tại tranh chấp với UAE.

Xét tổng thể, chuỗi đảo này tạo thành vành đai phòng thủ giúp Iran duy trì khả năng gây sức ép lên các tuyến hàng hải chiến lược, đồng thời phần nào thu hẹp khoảng cách về tương quan sức mạnh với Mỹ.

Dù vậy, kịch bản quân sự không phải là lựa chọn duy nhất. Song song với việc tăng cường hiện diện, ông Trump cho biết Mỹ vẫn đang tiến hành các cuộc thảo luận nghiêm túc với Iran, mở ra khả năng hạ nhiệt căng thẳng. Khi xung đột bước sang tuần thứ năm, các phát biểu từ Washington vẫn chưa hé lộ rõ hướng đi tiếp theo. Một thỏa thuận, nếu đạt được, sẽ đòi hỏi hai bên thu hẹp đáng kể những khác biệt còn rất sâu sắc hiện nay.

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) hôm 30/3 cho biết, tàu đổ bộ USS Tripoli – được cho là chở khoảng 1.800 lính thủy đánh bộ – hiện đang hoạt động tại Ấn Độ Dương. Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều đồn đoán về khả năng Mỹ triển khai chiến dịch tấn công trên bộ nhằm vào Iran.
Hình ảnh do CENTCOM công bố cho thấy chiến hạm 45.000 tấn di chuyển trên Ấn Độ Dương vào cuối tuần qua song không nêu rõ khoảng cách của tàu so với lãnh thổ Iran. Theo các hình ảnh được đăng trên trang web Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 26/3, USS Tripoli đang chở lực lượng thuộc Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 (31st MEU), đóng tại Okinawa. Các binh sĩ trên tàu đang tham gia các hoạt động huấn luyện, trong đó có diễn tập phòng thủ.Theo thông tin từ Hải quân Mỹ, USS Tripoli có khả năng chở khoảng 1.850 lính thủy đánh bộ cùng khoảng 1.200 thủy thủ. Ngoài ra, tàu vận tải đổ bộ USS New Orleans – thuộc Nhóm sẵn sàng đổ bộ Tripoli (ARG) – có thể triển khai thêm khoảng 700 lính thủy đánh bộ.

Trong một diễn biến liên quan, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đề cập khả năng kiểm soát đảo Kharg của Iran – nơi trung chuyển khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này. Phía Iran đã cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ, trong đó có việc tấn công bất kỳ lực lượng Mỹ nào tìm cách đổ bộ, đồng thời gia tăng sức ép đối với các tuyến cung ứng năng lượng toàn cầu.

Ngoài ra, Mỹ được cho là đã yêu cầu Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 11 (11th MEU) với khoảng 2.200 binh sĩ tới Trung Đông.

Theo báo cáo Fleet Tracker của Viện Hải quân Mỹ, Nhóm tác chiến đổ bộ Boxer (Boxer ARG) hiện đang ở Trân Châu Cảng, Hawaii, cách Vịnh Ba Tư khoảng 3 đến 4 tuần di chuyển. Hình ảnh của Bộ Quốc phòng Mỹ cũng cho thấy các đơn vị thuộc Boxer đang tiến hành huấn luyện trên biển vào ngày 28/3.

Ngoài lực lượng Thủy quân lục chiến, khoảng 1.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù số 82 của Lục quân Mỹ cũng được cho là đã nhận lệnh triển khai tới Trung Đông. Điều này cho thấy quy mô tăng cường lực lượng đáng kể của Washington trong khu vực.

Phía đại lý không quá "mặn mà", không ít người dùng xe bán tải chấp nhận bán xe với giá thấp vì sợ càng giữ càng mất giá, kể cả với những chiếc mới lăn bánh vài trăm km.

Lượng xe bán tải trên thị trường ô tô đã qua sử dụng thời gian gần đây bất ngờ tăng mạnh. Ghi nhận trên các nền tảng mua bán trực tuyến cho thấy, từ nửa cuối tháng 3.2026, số tin rao bán loại xe này tăng đáng kể, trải rộng ở nhiều mức giá và đời xe. Trong số đó có không ít phương tiện rao bán gần như mới, tức chỉ vừa lăn bánh vài trăm km đã được chủ xe chấp nhận "sang tay".

Đáng chú ý, diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh thông tin về việc phân loại lại xe bán tải theo Thông tư 53/2024, cùng quy định hạn chế ô tô tải tại Hà Nội từ ngày 15.1.2026 bắt đầu lan truyền rộng rãi. Điều này khiến một bộ phận người dùng xe bán tải lo ngại về khả năng xe bán tải có thể chịu những điều chỉnh tương tự xe tải và bị hạn chế lưu thông trong một số trường hợp.

Đáng nói, dù cơ quan chức năng đã có hướng dẫn cụ thể, song khi cách hiểu và áp dụng chưa hoàn toàn thống nhất, tâm lý dè chừng vẫn khó tránh. Không ít người dùng, đặc biệt là nhóm sử dụng xe cho nhu cầu cá nhân trong đô thị, bắt đầu cân nhắc lại phương án sử dụng, thậm chí lựa chọn bán xe sớm để tránh rủi ro.

Xe mới chạy vài trăm km cũng bán
Thực tế trên thị trường cho thấy, làn sóng rao bán không chỉ tập trung ở các xe đã qua sử dụng nhiều năm. Ngược lại, nhiều chiếc xe đời mới, quãng đường di chuyển rất thấp, cũng được đưa lên sàn giao dịch.

Đơn cử, một khách hàng tại Hà Nội rao bán chiếc Toyota Hilux đời mới, biển số thành phố, mới chạy khoảng 300 km. Xe đã được lắp thêm một số phụ kiện như nắp thùng, bệ bước và các chi tiết trang trí. Dù vậy, chủ xe vẫn chấp nhận bán lại với mức giá thấp hơn đáng kể so với chi phí lăn bánh, ước tính lỗ cả trăm triệu đồng chỉ sau thời gian ngắn sử dụng. Lý do không nằm ở chất lượng sản phẩm, mà xuất phát từ lo ngại xe có thể bị hạn chế khi lưu thông trong nội đô.

Tương tự, tại Vĩnh Long (Bến Tre cũ), một người dùng khác cũng rao bán chiếc Toyota Hilux mới mua vì e ngại những ràng buộc liên quan đến lưu thông, buộc phải tính đến phương án chuyển đổi sang dòng xe khác phù hợp hơn. Đáng nói, chiếc Hilux này cũng lên sàn sau khi lăn bánh khoảng 700 km.

Thực tế, những trường hợp kể trên không còn cá biệt. Lướt một vòng qua các trang mua bán ô tô trực tuyến, dễ dàng nhận thấy hàng loạt tin rao bán xe bán tải với tình trạng gần như mới, đi kèm mức giá giảm sâu so với thời điểm hoàn tất thủ tục lăn bánh. Điều này phần nào phản ánh tâm lý "bán tháo" đang lan rộng trong cộng đồng người dùng.

Chủ xe bị "ép" giá tận đáy
Ở chiều ngược lại, thị trường xe cũ lại không hấp thụ kịp lượng cung tăng nhanh, trong khi người mua có xu hướng chờ đợi để nghe ngóng thêm thông tin. Cán cân cung - cầu lệch pha khiến giá xe bán tải xuống mức thấp.

Đáng chú ý, không riêng người dùng cá nhân, các showroom kinh doanh xe cũ cũng rơi vào thế khó và phải chịu áp lực rất lớn. Đặc biệt là một số đơn vị trước đó đã nhập về lượng lớn xe bán tải để kinh doanh, nay buộc phải điều chỉnh giá, thậm chí chấp nhận bán lỗ để thu hồi vốn.

Trao đổi với PV Thanh Niên, đại diện một showroom xe cũ tại Đồng Nai, cho biết vừa phải thanh lý một số xe bán tải với mức lỗ đáng kể. Theo người này, lượng khách quan tâm đến xe bán tải giảm rõ rệt trong thời gian gần đây, trong khi chi phí "ôm xe" với showroom không hề nhỏ. Do đó, "hiện tại chúng tôi gần như không dám nhập thêm xe bán tải. Nếu có mua lại từ người dùng thì chỉ chọn những xe còn rất tốt, và giá phải cực thấp mới cân nhắc", vị này thẳng thắn chia sẻ.

Thực tế, việc các showroom thận trọng trong thu mua càng khiến người bán cá nhân gặp khó. Không ít trường hợp buộc phải giảm giá sâu hơn kỳ vọng ban đầu, thậm chí thấp hơn đáng kể so với mặt bằng trước đây, mới có thể tìm được người mua.

Theo giới kinh doanh xe cũ, trong giai đoạn thị trường nhiều biến động như hiện nay, yếu tố tâm lý đóng vai trò chi phối. Khi thông tin chính sách chưa được hiểu thống nhất và rủi ro vẫn còn tiềm ẩn, người bán thường có xu hướng hành động sớm, trong khi người mua chọn cách chờ đợi. Sự lệch pha này không chỉ khiến thanh khoản suy giảm, mà còn kéo mặt bằng giá xuống mức thấp.

Trong ngắn hạn, xu hướng này nhiều khả năng còn tiếp diễn, đặc biệt tại các đô thị lớn, nơi nhu cầu di chuyển gắn chặt với quy định lưu thông.

Từng có lúc người ta đã quy định mỗi ngày sẽ có 10 giờ, mỗi giờ 100 phút, mỗi phút 100 giây, nhưng cuối cùng phải hủy bỏ vì không thể sử dụng được.

Tháng 10 năm 1793, nước Cộng hòa Pháp mới thành lập quyết định làm một thí nghiệm táo bạo: thay đổi cách tính thời gian. Thay vì 24 giờ một ngày, họ chia thành 10 giờ. Mỗi giờ có 100 phút, mỗi phút có 100 giây. Nghe có vẻ hợp lý với hệ thống đếm thập phân phải không?

Nhưng thực tế thì thảm họa. Việc sửa lại đồng hồ cũ quá phức tạp. Hệ thống mới khiến Pháp bị cô lập với các nước láng giềng. Dân nông thôn phản đối gay gắt vì ngày nghỉ chỉ đến sau mỗi 10 ngày thay vì 7 ngày như trước. Cuối cùng, hệ thống thời gian kỳ quặc này chỉ tồn tại chưa đầy hơn một năm rồi bị xóa sổ.

Vậy tại sao chúng ta vẫn đang dùng hệ thống 24 giờ, 60 phút, 60 giây khó chia này? Câu trả lời nằm ở một quyết định được đưa ra cách đây 5.000 năm bởi người Sumer - một trong những nền văn minh đầu tiên trên Trái Đất.

Để hiểu cách chúng ta bắt đầu đếm và vẫn đang đếm như hôm nay - 24 giờ trong một ngày, 60 phút trong một giờ và 60 giây trong một phút - chúng ta cần tua ngược đồng hồ về một thời đại trước khi việc đo thời gian ra đời. Bởi vì câu trả lời nằm ở một quyết định được đưa ra cách đây 5.000 năm bởi người Sumer - một trong những nền văn minh đầu tiên trên Trái Đất.

Người Sumer - một trong những nền văn minh cổ đại nhất thế giới

Người Sumer sống ở vùng Mesopotamia (khoảng Iraq ngày nay) từ khoảng 5300-1940 trước Công nguyên. Họ phát minh ra chữ viết, hệ thống tưới tiêu, cái cày, và quan trọng nhất - hệ thống đếm dựa trên số 60 thay vì số 10 như chúng ta dùng bây giờ.

Người Sumer sống ở vùng Mesopotamia (khoảng Iraq ngày nay) từ khoảng 5300-1940 trước Công nguyên và là một trong những nền văn minh đầu tiên hình thành thành phố. Cùng với nhiều phát minh khác bao gồm hệ thống tưới tiêu và cái cày, họ được ghi nhận là đã tạo ra hệ thống chữ viết đầu tiên được biết đến. Điều này tình cờ bao gồm một hệ thống số dựa trên khái niệm 60.

Có một giả thuyết thú vị về nguồn gốc của số 60. Hãy thử làm theo: giơ bàn tay lên, nhìn vào một ngón tay (trừ ngón cái), bạn sẽ thấy nó có ba đốt. Đếm hết các đốt trên bốn ngón tay một bàn, bạn được 12 đốt. Giờ dùng năm ngón tay bàn kia để đếm số lần đạt 12. Kết quả? Đúng 60.

Đây là một trong những lý thuyết giả định về lý do tại sao người Sumer dựa hệ thống toán học mới nổi của họ trên cơ số 60, chứ không phải 10 - một quyết định vẫn có ý nghĩa đối với cách chúng ta đo thời gian ngày nay.

Hãy thử so sánh: số 60 chia hết cho 1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20, 30 và 60 mà không cần dùng đến phân số hay số thập phân. Trong khi đó, số 10 chỉ chia hết cho 1, 2, 5 và 10. Với người Sumer - những người phải tính thuế, chia ruộng, đo lường hàng hóa mỗi ngày - hệ thống dựa trên số 60 giúp công việc đơn giản hơn rất nhiều.

Nhưng người Sumer chưa dùng hệ thống này để đo thời gian. Người đầu tiên chia ngày thành giờ là người Ai Cập cổ đại, vào khoảng 2500 trước Công nguyên. Họ chia đêm thành 12 giờ, sau đó cũng chia ngày thành 12 giờ, tổng cộng là 24 giờ mà chúng ta dùng hôm nay.

Còn phút và giây thì sao?

Đây là đóng góp của người Babylon - những người kế thừa nền văn minh Mesopotamia sau người Sumer. Họ áp dụng hệ thống đếm cơ số 60 vào việc tính toán thiên văn. Vào khoảng 1000 trước CN, họ đã phát triển một lịch dựa trên thời gian để mặt trời trở lại cùng một vị trí trên bầu trời - hơn 360 ngày một chút - một con số rất đẹp với hệ thống cơ số 60. Họ chia thành 12 tháng, mỗi tháng 30 ngày. Khi cần tính toán vị trí các vì sao và hành tinh chi tiết hơn, họ bắt đầu chia nhỏ thời gian.

Điều này chia ngày thành 12 "beru", mà chúng ta có thể coi là tương đương với hai giờ hiện đại. Được thúc đẩy bởi nhu cầu đo lường chi tiết hơn trong các phép tính của họ, người Babylon bắt đầu chia những beru (giờ đôi) này thành 30 phút cổ đại được gọi là ush, mỗi phút tương đương với bốn phút hiện đại của chúng ta. Rồi lại chia tiếp mỗi ush thành 60 đơn vị còn nhỏ hơn gọi là "ninda" (mỗi ninda khoảng 4 giây hiện đại). Đây chính là tiền thân của phút và giây.

Tuy nhiên, người Babylon không dùng những đơn vị này trong đời sống hàng ngày. Họ chỉ dùng để tính toán thiên văn. Trong cuộc sống thường nhật, đơn vị thời gian nhỏ nhất là "ca làm việc" - sáng hoặc chiều.

Người Hy Lạp cổ đại sau đó kế thừa hệ thống thiên văn của Babylon. Họ giữ nguyên cách chia này vì nó cho phép họ cộng dồn các quan sát thiên văn qua nhiều thế hệ. Từ Hy Lạp, hệ thống này lan rộng ra châu Âu và cuối cùng đến toàn thế giới.

Phải đến vài trăm năm trước, khi đồng hồ đủ chính xác, phút và giây mới bắt đầu được dùng trong đời sống hàng ngày. Trước đó, người ta chỉ cần biết mấy giờ là đủ.

Ngày nay, giây được dùng trong vô số định nghĩa khoa học. Đồng hồ nguyên tử hiện đại đo giây dựa trên bức xạ vi sóng của nguyên tử caesium-133, giúp chúng ta có hệ thống thời gian cực kỳ chính xác cho internet, GPS và nhiều công nghệ khác.

Câu chuyện về thời gian cho thấy một điều: hệ thống 60 phút, 60 giây không phải vì nó hoàn hảo, mà vì nó đã ăn sâu vào văn minh nhân loại trong 5.000 năm. Nó trở thành di sản được truyền qua hàng chục nền văn minh, từ Sumer đến Babylon, Ai Cập, Hy Lạp, La Mã rồi đến thời hiện đại.

Thất bại của Pháp năm 1793 chứng minh rằng thay đổi cách tính thời gian là điều gần như bất khả thi. Trong khi hệ thống đo lường mét và tiền tệ thập phân của Pháp thành công và được dùng đến hôm nay, thì đồng hồ 10 giờ chỉ tồn tại 17 tháng rồi bị vứt bỏ. Lý do? Nó không mang lại lợi ích rõ ràng nào, trong khi gây ra hàng tá bất tiện.

Vậy là chúng ta vẫn tiếp tục dùng hệ thống "kỳ quặc" 60 phút, 60 giây - một di sản từ những người đếm bằng đốt ngón tay cách đây 5.000 năm. Và có lẽ nó sẽ còn tồn tại thêm 5.000 năm nữa.

Mới đây, một sự cố hy hữu mới vừa xảy ra với KitKat khi 12 tấn kẹo, tương đương với hơn 400.000 thanh kẹo đã bị “bốc hơi” trong quá trình vận chuyển. Sau đó, Nestlé - công ty mẹ của KitKat ra thông báo xác nhận vụ việc trên tài khoản Facebook chính thức, tạm dịch:

“Chúng tôi xác nhận rằng 12 tấn sản phẩm KitKat đã bị đánh cắp trong quá trình vận chuyển giữa nhà máy của chúng tôi ở miền Trung nước Ý và điểm đến tại Ba Lan. Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các đối tác trong chuỗi cung ứng để điều tra.

Tin tốt là: không có mối lo ngại nào về an toàn người tiêu dùng và nguồn cung không bị ảnh hưởng. Cảm ơn”.

Ngoài ra, thương hiệu tiếp cận vừa nghiêm túc vừa hài hước trong thông cáo báo chí: “Chúng tôi luôn khuyến khích mọi người nghỉ ngơi cùng KitKat, nhưng có vẻ như bọn trộm đã hiểu theo nghĩa đen quá và ‘nghỉ’ luôn hơn 12 tấn chocolate” .

Sự kỳ lạ của vụ việc không dừng lại ở đó, thông báo của KitKat nhanh chóng trở thành “văn mẫu” để các thương hiệu bắt trend, biến tấu để quảng cáo cho chính mình. Dù nội dung các thông báo này đều không phải là sự thật, nhưng thu hút sự chú ý không hề nhỏ. Một số nhãn hàng đã kịp bắt trend như Sunsilk, Vietnam Airlines, FPT Telecom, Highlands Coffee, MERZY Vietnam, Sasin, HONOR Vietnam,...

Trong ngôn ngữ truyền thông, sự việc này thường được gọi là newsjacking. Đây là thuật ngữ chỉ hành động "dựa hơi" vào một sự kiện hay tin tức nóng trong hiện tại để đạt được một mục đích cụ thể nào đó, như tăng độ nhận biết thương hiệu, thúc đẩy doanh số,... Nếu biết sử dụng phương pháp này một cách khéo léo, thì một thương hiệu có thể thu hút được sự chú ý của công chúng mà không tốn một đồng nào.

Nhìn nhận vấn đề ở góc độ MXH thì vui đấy, cũng thấy rõ luôn hiệu quả tương tác, nhưng nếu nhìn sâu vào chuyện làm marketing thương hiệu thì sao? Trường hợp này sẽ được đánh giá là nên hay không nên? Ngay cả khi chính KitKat cũng đang đùa trên nỗi đau của mình, thì liệu chúng ta đùa theo một chút có gì gọi quá đáng?

Anh Phùng Thái Học - Founder group Tâm Sự Con Sen và có 13 năm kinh nghiệm Digital Marketing và Content Marketing, có những giải đáp nhanh về câu chuyện đang gây sốt này.

Anh nhận định có 2 lý do khiến bài đăng của KitKat bùng nổ trên truyền thông:

“Thứ nhất, việc một xe kẹo 12 tấn bị mất là một điều khá kỳ lạ với phần đông mọi người, đó không phải là một loại tài sản thường thấy trong các vụ trộm. Điều này đã tạo ra một làn sóng tranh luận và sáng tạo với những câu hỏi như 12 tấn bánh đi đâu? Ai lấy? Có những câu trả lời rất thực tế, nhưng cũng có những câu trả lời chỉ thuần túy là thỏa mãn trí tưởng tượng của cư dân mạng.

Thứ hai là cách mà KitKat đăng tải nội dung. Bài đăng ngắn gọn nhưng có cảm giác chút hài hước, thông qua sự đối lập giữa tin tốt và tin xấu. Nếu đó là một văn bản thông báo dài ngoằng với các thông tin cụ thể có lẽ đã không tạo nên cơn sốt như vậy”.

Về phía các brand, anh Học cho rằng việc đu trend cũng giúp họ nhận được kha khá lợi ích, cụ thể:


“Đầu tiên là chỉ số Reach & Engagement (Tiếp cận và tương tác). Đu trend là cách rẻ nhất để ‘ké’ tệp khách hàng khổng lồ đang quan tâm đến vụ việc, tạo ra sự chú ý trong thời gian ngắn.

Tiếp theo là tăng tính ‘người’ cho brand. Việc tham gia vào các câu chuyện đời thường giúp thương hiệu bớt khô khan, trở nên hài hước và gần gũi hơn trong mắt người dùng” .

Tuy nhiên chuyên gia cũng chỉ ra rủi ro khi các brand đu trend là dễ vướng vào vấn đề vô duyên và phản cảm. Anh khẳng định không phải trend nào cũng nên đu và không phải brand nào đu cũng khéo.

Ngoài ra, dù đu trend thì phải nhanh nhưng các brand cũng nên có sẵn những bộ lọc để đội ngũ không bối rối khi phải quyết định đu một trend nào đó. Cụ thể 3 bộ lọc mà chuyên gia gợi ý như sau:

“Trước hết là sự phù hợp. Câu chuyện hoặc trend đó có thực sự ăn khớp với định vị và tính cách thương hiệu hay không? Và nếu tham gia thì thương hiệu muốn thể hiện hình ảnh, giọng điệu như thế nào?

Tiếp theo là sự an toàn. Nội dung có liên quan đến các yếu tố nhạy cảm về đạo đức, pháp lý hoặc văn hoá không? Và liệu có khả năng gây hiểu lầm hoặc tạo ra tác động tiêu cực đến một nhóm đối tượng nào trong xã hội hay không?

Cuối cùng là yếu tố tốc độ. Thương hiệu có đủ nguồn lực để triển khai nội dung chất lượng trong khoảng thời gian ngắn, thường là 12 - 24 giờ, hay không? Bởi nếu phản ứng chậm, hiệu quả thu về có thể không tương xứng với công sức đã bỏ ra”.

Trong Cá tháng Tư - dịp nhiều thương hiệu thỏa sức bày trò, anh Học cũng nhận định ranh giới giữa một cú đùa duyên dáng và một pha kém duyên khiến khách hàng quay xe là rất mong manh. Vì vậy các nhãn hàng cần cân nhắc:

“Đùa duyên là những cú lừa mà sau khi biết sự thật, khách hàng phải thốt lên ‘Ồ, thông minh quá!’ hoặc ‘Tiếc quá, ước gì nó có thật’. Nó không gây thiệt hại về tiền bạc hay niềm tin. Và đặc biệt là nó không trực tiếp chiếm lợi ích về cho nhãn hàng. Trong khi đó những pha ‘quay xe’ là khi brand đùa giỡn trên sự kỳ vọng lớn của khách hàng. Ví dụ hứa tặng quà khủng rồi bảo là đùa hoặc đùa về các vấn đề nhạy cảm (sức khỏe, tôn giáo, chính trị,...). Khi khách hàng cảm thấy bị xỏ mũi theo hướng tiêu cực, họ sẽ tẩy chay”.

Hiện tại, không chỉ ở Việt Nam mà nhiều thương hiệu đình đám toàn cầu như KFC, Domino's, Microsoft, DoorDash, Denny's, FOXTV, Ryanair,... đã nhập cuộc.

Thậm chí, cảnh sát bang Kentucky (Mỹ) cũng tham gia trào lưu và hài hước liên kết nó với lời nhắc nhở về an toàn thắt dây an toàn. Cụ thể, tài khoản X của đơn vị này đăng ảnh một cảnh sát cầm gói KitKat và chú thích rằng: "Dây an toàn cứu sống người. Thật không may... chúng không cứu được KitKat".

Trong khi đó, phía Nestlé cho biết từng thanh kẹo đều có mã lỗ hàng, có thể giúp họ xác định vị trí nếu chúng được quét mã thanh toán ở các cửa hàng. Tuy nhiên, cho đến ngày 30/3 vừa qua, theo New York Post, chiếc xe và số kẹo vẫn chưa được tìm thấy.