Nỗi đau nối dài tại 'làng phong'

(Đất Việt) Ngày ngày, những mảnh đời khổ đau ở làng Vân lặng lẽ mưu sinh bằng việc mò cua, bắt ốc hoặc đi vào rừng sâu săn chim bắt thú. Nỗi đau thể xác mới nguôi ngoai đi phần nào, giờ họ lại bị một số người từ chối sống chung.

Đó chính là tình cảnh mà những người dân làng Vân (P.Hòa Hiệp Bắc, Q.Liên Chiểu, Đà Nẵng) đã và đang phải gánh chịu. Căn bệnh phong giờ đây đã trôi vào quá khứ, song vẫn còn một số người đang khước từ sự trở lại với cộng đồng của họ.

Ám ảnh làng Phong

Nép mình dưới chân đèo Hải Vân, bên cạnh sự thơ mộng tuyệt đẹp do thiên nhiên ban tặng, làng Vân lâu nay vẫn bị ám ảnh bởi tên gọi là “làng Phong”. Cái tên gọi quái ác này có từ những năm 50- 60 của thế kỷ trước. Khi đó, y học chưa phát triển, nên bệnh phong được xếp vào “tứ chứng nan y” và cũng từ đó, những người mắc phải các loại bệnh này ở các tỉnh Huế, Quang Nam, Đà Nẵng… đã dắt díu nhau tìm đến trú ẩn ở dẻo đất bên chân đèo Hải Vân. Mỗi người một quê khác nhau, nhưng họ đều có chung nỗi đau về thể xác và bị người đời xa lánh. Họ xích lại gần nhau để san sẻ và lấy tên ngọn đèo làm tên làng của mình.

Ông Trần Hữu Đức, Trưởng thôn Vân, cho biết, làng Vân có 134 hộ với trên 300 nhân khẩu. Sự nghèo khó và những ánh mắt kỳ thị của người đời khiến dân làng phải sống khép mình bên biển lớn. “Hơn 20 năm nay, làng Vân chỉ có một trường tiểu học dành cho con em trong làng. Trường lớp tạm bợ, cơ sở vật chất thiếu thốn nên các cháu phải học ghép. Sau khi học hết tiểu học, muốn và có điều kiện học tiếp phải vào thành phố ăn nhờ ở đậu trong khi ba mẹ chúng chỉ là những dân chài nghèo khó”. Vì vậy, mấy chục năm rồi làng chỉ có đôi ba cháu được học hành đến nơi đến chốn. Hết thế hệ này đến thế hệ khác, người dân nơi đây vẫn luẩn quẩn bên những vòng xoay của nghèo đói.

Những mảnh đời quẩn quanh với nghề chài lưới, mong một cuộc sống mới đỡ vất vả hơn nơi đất liền.

“Sao nỡ làm như thế?”

Làng Vân Vân u buồn và nghèo khó là vậy, nhưng lại là một địa điểm đầy tiềm năng khai thác du lịch nhờ những bãi cát mịn màng, nước biển trong xanh. Từ năm 2006, UBND TP. Đà Nẵng đã có chủ trương di dời dân Làng Vân vào đất liền. Năm 2008, TP.Đà Nẵng đã chấp thuận cho tập đoàn Oaktree (Hoa Kỳ) khảo sát dự án với tổng số vốn đầu tư 5 tỷ USD, biến nơi đây thành khu nghỉ dưỡng, khu vui chơi giải trí, bến du thuyền, casino…

Theo đó, làng Vân sẽ có 42 hộ dân được di dời đến ở tại khu nhà liền kề và hơn 90 hộ khác ở các khu tái định cư trên địa bàn Q.Liên Chiểu. Biết tin, người dân làng Vân vui mừng khôn xiết. Thế nhưng, mới đây, hàng trăm người dân ở tổ 14, P.Hoà Hiệp Nam, Q.Liên Chiểu, đã đến bao vây quanh khu xây nhà tái định cư cho người dân làng Vân, cản trở đơn vị thi công vì không muốn sống chung với những người có tiền sử bệnh phong. Ông Phạm Tấn Sử, Chủ tịch UBND phường Hòa Hiệp Bắc, nói: “Tôi cam đoan những người dân này đã được điều trị dứt bệnh, không còn khả năng lây lan. Cũng là người dân với nhau, sao họ lại làm như thế!”.

Ông Lê Duy Du, Chủ tịch UBND P.Hòa Hiệp Nam, trần tình: “42 hộ này là những người neo đơn, không nơi nương tựa, thậm chí mất sức lao động. Đưa họ về đây là để có thêm điều kiện chăm sóc, thực hiện chính sách xã hội tốt hơn. Phản ứng của các hộ dân trong tổ 14 là chưa đúng với tinh thần chia sẻ cộng đồng, chưa hợp đạo lý, nhân tình”.

Xin đừng gọi "làng phong"

Trưởng thôn Nguyễn Hữu Đức, rưng rưng: “Chúng tôi buồn lắm. Nhiều người vẫn nhìn chúng tôi bằng ánh mắt của 50 năm về trước. Nhiều năm nay, một số người ở nơi khác còn đến ăn, ở với chúng tôi cả tháng trời, có ai sao đâu. Sao cứ mãi gọi chúng tôi là dân làng Phong như thế?”.

Ông Đặng Văn Hương (79 tuổi, người dân làng Vân), xót xa: “Từ hôm nghe tin sắp được vào đất liền tui cứ thao thức suốt đêm. Chỉ tội cho những cặp vợ chồng son và những đứa trẻ thơ. Mong rằng, một nhóm người ở Tổ 14 mở rộng tấm lòng, đừng hắt hủi và gọi chúng tôi là dân làng phong nữa”.

Giám đốc Sở Y tế TP.Đà Nẵng Phạm Hùng Chiến, khẳng định: “Từ năm 1998, bệnh nhân phong ở làng Vân được điều trị khỏi hoàn toàn và được tái hòa nhập cộng đồng. Từ đó đến nay, chưa phát hiện bệnh nhân mới mắc bệnh phong. Hiện một số người dân ở đây chỉ còn lại những di chứng chứ không phải đang mắc bệnh phong và họ cũng không gây lây nhiễm cho những người xung quanh, cộng đồng”.

Đoàn Nguyên