Cuộc săn lùng Osama bin Laden của ông Gaddafi

Trong thập niên 90 thế kỷ XX, Tổng thống Libya Muammar Gaddafi từng phát lệnh truy nã toàn cầu đối với trùm khủng bố Al-Qaeda Osama Bin Laden. Đây là câu chuyện hoàn toàn có thật, vừa được thuật lại trên báo Die Welt của Đức. Đáng nói hơn, lệnh truy nã đó đã bị Mỹ-Anh cản trở vì một lý do không ai ngờ.

Các tài liệu lưu trữ của Cảnh sát quốc tế (Interpol) đã ghi nhận: Vào ngày 16/3/1998, Bộ Tư pháp Libya đã phát lệnh truy nã quốc tế đối với trùm khủng bố Al-Qaeda Osama bin Laden, với cáo buộc chủ mưu vụ giết hại 2 công dân Đức tại Libya. Sau đó, ngày 15/4/1998, lệnh truy nã đã được gửi đến văn phòng trụ sở chính của Interpol ở Lyon, Pháp. Interpol đã căn cứ vào đó phát lệnh truy nã toàn cầu.

Như vậy, có thể nói rằng Libya là quốc gia đầu tiên phát lệnh truy nã trùm khủng bố Osama bin Laden. Tuy nhiên, lệnh truy nã Interpol của Libya đã bị Mỹ và Anh cản trở.

Cái chết của vợ chồng điệp viên người Đức

Câu chuyện về việc Libya phát lệnh truy nã Osama bin Laden ít được chú ý, bởi chẳng ai tin Libya lại đi truy lùng khủng bố. Lý do đơn giản là vì Libya từng là kẻ thù của Mỹ và châu Âu, từng bị liệt vào danh sách "tài trợ khủng bố", bị Tổng thống Mỹ George W. Bush đưa vào "trục ma quỷ". Chả trách luật pháp các nước châu Âu những năm cuối thế kỷ XX cho đến hết thập niên đầu thế kỷ XXI có điều khoản quy định kỳ cục là "cấm đi du lịch đến Libya"(!?)

Vợ chồng cựu điệp viên MI-5 David Shayler.

Thế nhưng đối với vợ chồng điệp viên người Đức Silvan và Vera Becker, điều đó chẳng ý nghĩa gì. Đi đâu, làm gì là "quyền công dân", hơn nữa Becker lại là người của tình báo bí mật thì càng tự do đi lại.

Cũng cần biết đôi điều về ông Becker: 56 tuổi, là người đứng đầu Phân cục VI thuộc Văn phòng Bảo vệ Hiến pháp - chuyên trách chống khủng bố quốc tế của Cục Chống khủng bố Quốc gia Đức - một đơn vị tình báo nội địa. Là chuyên gia chống khủng bố hàng đầu của Đức, Becker nhiều năm liền là một cố vấn giỏi về thành phần Hồi giáo cực đoan trong thế giới Arập trước khi chuyển sang phụ trách đơn vị giám sát nhóm Tamil cực đoan LTTE ở Sri Lanka.

Đầu tháng 3/1994, nhân một chuyến đi nghỉ trong vùng Trung Đông, Becker và vợ đã nhập cảnh Libya để tham dự một lễ hội truyền thống ở thành phố Sirte, quê hương ông Gaddafi. Theo hồ sơ Cơ quan điều tra Libya, vợ chồng Becker bị bắn trọng thương vào ngày 10/3/1994, ngay khi vừa vào Libya. Hai vợ chồng được đưa vào một bệnh viện quân y để điều trị nhưng do vết thương quá nặng nên bà Vera đã qua đời ngày 28/3, còn ông Becker thì qua đời vào ngày 10/4/1994.

Vấn đề khiến nhiều người thắc mắc là mặc dù biết có lệnh cấm du lịch đến Libya như tại sao vợ chồng Becker lại vào Libya. Một nguồn thông tin cho rằng điệp viên Becker đã tận dụng kỳ nghỉ của hai vợ chồng để thực hiện một nhiệm vụ chuyên môn là tiếp xúc với thành phần Hồi giáo cực đoan Libya. Một ý kiến khác nói rằng Becker là một điệp viên hai mang, vào Libya để thực hiện nhiệm vụ cho một cơ quan tình báo nước ngoài, hoặc cho rằng, Becker tham gia một điệp vụ phối hợp với mật vụ một nước khác,…

Tất cả các giả thuyết này đều bị Văn phòng Bảo vệ Hiến pháp Liên bang Đức bác bỏ, cho rằng không có cơ sở chứng minh. Cho đến nay, 17 năm sau vụ việc đó, thông tin về cái chết của vợ chồng Becker vẫn chưa được tiết lộ.

Thủ phạm là Osama Bin Laden?

17 năm sau cái chết của vợ chồng điệp viên người Đức Becker, sau một thời gian thụ lý vụ án, các nhà điều tra Libya đã trao toàn bộ hồ sơ cho các đồng nghiệp Đức. Kết luận cuối cùng của Cơ quan điều tra Đức cho rằng, thủ phạm chính là thành phần Hồi giáo cực đoan liên quan đến mạng lưới Al-Qaeda của trùm khủng bố Osama bin Laden.

Ngay lập tức, 3 nghi phạm chính đều là người Libya, gồm Faraj Alwan, Faes Abu Zeid Warfali và Faraj Chalabi - thành viên của nhóm khủng bố cực đoan al-Muqatila (Nhóm Chiến binh Hồi giáo Libya) bị cơ quan chức năng bắt giam và xét xử.

Kết luận cho rằng thành phần Hồi giáo là thủ phạm giết chết vợ chồng Becker được một số chuyên gia chống khủng bố thời đó ủng hộ vì một số lý do. Trước hết, al-Muqatila là một nhóm Hồi giáo cực đoan khét tiếng ở Libya, đóng căn cứ ở miền Đông Libya, chủ yếu là thành phố Benghazi. Đây là một trong những nhóm khủng bố đầu tiên tham gia mạng lưới toàn cầu Al-Qaeda của Bin Laden, được thành lập vào những năm đầu thập niên 90 thế kỷ XX bởi các phần tử Hồi giáo cực đoan người Libya tham gia thánh chiến chống quân đội Xôviết ở Afghanistan thập niên 80 thế kỷ XX.

Al-Muqatila từng cưu mang một trong những chiến hữu thân tín nhất của ông trùm Osama bin Laden thời kỳ hoạt động ở châu Phi là Anas al-Liby - hiện vẫn đang nằm trong danh sách truy nã đặc biệt của chính quyền Mỹ, với giá 25 triệu USD được treo cho cái đầu của y. Mục tiêu hoạt động của al-Muqatila là đấu tranh để thành lập một nhà nước thần giáo theo chủ thuyết tương tự như Al-Qaeda.

Jean-Charles Brisard - chuyên gia chống khủng bố hàng đầu nước Pháp và là cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Jacque Chirac - cho rằng, ngoài al-Muqatila, khu vực Bắc Phi thời gian đó còn có nhiều nhóm khủng bố Hồi giáo cực đoan chuyên giết hại người nước ngoài khác, chẳng hạn như Nhóm Hồi giáo vũ trang (AIG) của Algeria từng giết nhiều người phương Tây trong 2 năm 1993-1994, hay như vụ tấn công người nước ngoài ở thành phố Marrakesh của Morocco năm 1994,…

Vậy tại sao lại truy nã Osama bin Laden? Ông ta có từng đến Libya không? Câu trả lời là có, nhưng không nhất thiết vào thời điểm xảy ra vụ sát hại vợ chồng Becker. Theo một số báo cáo an ninh thì Bin Laden từng đến cư trú tại một ngôi làng gần thành phố Benghazi trong một thời gian, và chính trong thời gian này, ông trùm đã có những quan hệ mật thiết với nhóm al-Muqatila.

MI-6 bắt tay khủng bố để ám sát ông Gaddafi?

Riêng về cái chết của điệp viên Becker và vợ, báo chí Anh và Pháp đã tiết lộ thêm có sự dính líu của Cơ quan Tình báo đối ngoại MI-6 của Anh. Chẳng hạn, cựu điệp viên MI-5 David Shayler từng tiết lộ trên báo The Observer của Anh hồi tháng 3/2011 rằng, MI-6 đã từng bắt tay với các sát thủ al-Muqatila nhằm thực hiện một âm mưu ám sát Đại tá Gaddafi.

Theo thỏa thuận, nhóm al-Muqatila nhận lời trà trộn vào đám đông để thủ tiêu ông Gaddafi khi ông tham gia lễ hội đường phố tại thành phố Sirte. Do âm mưu của bọn khủng bố đã bị Becker cản trở, làm cho thất bại nên bọn chúng quay sang sát hại ông. Phải chăng do MI-6 dính líu đến bọn khủng bố trong âm mưu ám sát ông Gaddafi nên nước Anh buộc phải cản trở lệnh truy nã Bin Laden của ông Gaddafi?

Trong quyển sách mới xuất bản nhan đề "Sự thật cấm nói" (Forbidden Truth) của 2 tác giả là nhà báo Pháp Guillaume Dasquié và chuyên gia chống khủng bố Jean-Charles Brisard, MI-6 không chỉ cấu kết mà còn trả tiền để nhóm khủng bố al-Muqatila thực hiện âm mưu ám sát ông Gaddafi. Toàn bộ những câu chuyện về việc MI-6 âm mưu ám sát ông Gaddafi được thuật lại bởi cựu điệp viên Shayler. Shayler cho biết, ông có được những thông tin này là nhờ tiếp cận các tài liệu liên quan đến Libya trong thời gian làm việc ở MI-5 giữa thập niên 90 thế kỷ XX.

Theo Shayler, âm mưu ám sát ông Gaddafi đã được MI-6 phát động từ cuối năm 1995, và ông được các đồng nghiệp bên MI-6 thông báo trong các cuộc họp chính thức giữa 2 cơ quan tình báo này. Đầu năm 1996, MI-6 bắt đầu vạch kế hoạch thực hiện âm mưu ám sát ông Gaddafi. Địa điểm để thực hiện là thành phố Sirte, quê hương ông Gaddafi. Nhóm khủng bố al-Muqatila tiếp tục được MI-6 chọn là đối tác hợp tác trong phi vụ này.

Theo tiết lộ của tờ The Observer, hai sĩ quan tình báo MI-6 được chỉ định trực tiếp liên hệ móc nối với al-Muqatila là Richard Bartlett, mang mật danh “PT16”, được giao tổng phụ trách chiến dịch; và David Watson, mật danh “PT16B”, phụ trách điều khiển một điệp viên nội gián người Libya mang bí danh "Tunworth".
Thông qua Tunworth, MI-6 đã trao cho đối tác al-Muqatila số tiền 100.000 bảng Anh xem như tiền "thù lao" ứng trước cho phi vụ ám sát ông Gaddafi, nếu thành công sẽ còn thưởng hậu. Tuy nhiên, vụ ám sát ông Gaddafi bất thành sau một trận đấu súng vào tháng 3/1996 tại thành phố Sirte, al-Muqatila không những không đạt được mục đích mà còn thiệt hại nặng, một số tay súng bị giết.

Sau một thời gian điều tra, cuối cùng vào tháng 3/1998, Cơ quan điều tra Libya công bố trên Truyền hình quốc gia, chính thức cáo buộc MI-6 đã tham gia ám sát ông Gaddafi. Có lẽ chính vì vụ việc này mà lệnh truy nã ông trùm Osama bin Laden của chính quyền Libya được phát đi ngày 16/3/1998 đã bị nước Anh (và Mỹ) cản trở?

Về phần Shayler, sau khi đã cung cấp thông tin cho báo chí, ông đã bị Cơ quan An ninh Anh bắt giữ và đưa ra xét xử vào tháng 3 vừa qua, bị tuyên án tù 6 tháng vì tội "tiết lộ tài liệu an ninh quốc gia cho báo chí". Trong thời gian xét xử Shayler, toàn bộ những thông tin liên quan đến vụ việc MI-6 đều bị kiểm duyệt gắt gao, báo chí không được phép đăng tải, các nhân chứng (2 sĩ quan Bartlett và Watson) bị cấm ra tòa làm chứng, ngay cả bị cáo cũng không được phép biện hộ cho hành động của mình.

(Theo An Ninh Thế Giới)