Loài thực vật cay nhất hành tinh, thách thức mọi loại ớt siêu cay

[troopy]

Ớt từ lâu đã là biểu tượng của vị cay, nhưng ngay cả những giống ớt cay nhất cũng trở nên “nhạt nhòa” khi đặt cạnh loài thực vật cay nhất thế giới, một cây mọng nước tưởng chừng rất đỗi bình thường.


Cây đại kích nhựa (Euphorbia resinifera) – loài thực vật mọng nước có hình dạng giống xương rồng, phân bố chủ yếu ở Morocco – chứa resiniferatoxin, hợp chất gây đau mạnh nhất từng được ghi nhận trong tự nhiên, với độ “cay” vượt xa mọi loại ớt. Ảnh: O.C

Theo trang Oddity Central (Anh), capsaicin – hợp chất tự nhiên gây cảm giác bỏng rát trong ớt - vốn nổi tiếng về độ cay. Tuy nhiên, nếu so với hợp chất cay nhất từng được con người biết đến, nó gần như “nhẹ như nước”. Hợp chất đó là resiniferatoxin, một dạng tương tự capsaicin, được tìm thấy trong cây đại kích nhựa (Euphorbia resinifera) - loài thực vật có hình dáng giống xương rồng phổ biến ở Morocco - và trong loài Euphorbia poissonii tại Nigeria.

Theo Kỷ lục Guinness Thế giới, giống ớt cay nhất hiện nay là Pepper X, đạt 2,69 triệu đơn vị trên thang Scoville. Mức độ này đã vượt quá khả năng chịu đựng của đa số người. Tuy nhiên, con số đó vẫn còn “khiêm tốn” nếu so với capsaicin nguyên chất - chất tạo nên vị cay của ớt – đạt tới 16 triệu đơn vị Scoville. Capsaicin là một chất kích thích mạnh, có thể gây đau dữ dội, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng nếu sử dụng ở liều cao. Dẫu vậy, nó vẫn chưa thể sánh với độ cay của resiniferatoxin.

Thật khó hình dung resiniferatoxin cay đến mức nào. Hợp chất này đạt mức 16 tỷ đơn vị Scoville, mạnh gấp khoảng 1.000 lần capsaicin – và gần như không thể chịu nổi đối với động vật có vú, dù chỉ ở lượng cực nhỏ. Đây là hợp chất tự nhiên gây đau mạnh nhất từng được biết đến, mang tính chất giống một “vũ khí hóa học” hơn là một loại gia vị. Chỉ cần tiếp xúc, nó có thể gây bỏng hóa học nghiêm trọng, thậm chí phá hủy các đầu dây thần kinh cảm nhận đau.

Điều khiến resiniferatoxin được so sánh với capsaicin là cả hai đều kích hoạt cùng một thụ thể trong cơ thể người - TRPV1, vốn chịu trách nhiệm cảm nhận nhiệt và cảm giác bỏng rát. Tuy nhiên, nếu capsaicin chỉ kích thích thụ thể này trong thời gian ngắn, thì resiniferatoxin lại liên kết với cường độ mạnh hơn nhiều. Hệ quả là các ion canxi tràn vào tế bào thần kinh với số lượng lớn, gây quá tải và khiến các đầu dây thần kinh bị “tiêu diệt”, dẫn đến tình trạng mất cảm giác đau vĩnh viễn.

Các nhà khoa học cho rằng cây Euphorbia resinifera phát triển hợp chất này như một cơ chế sinh tồn nhằm ngăn chặn động vật ăn lá. Và cơ chế này cực kỳ hiệu quả, bởi chỉ một tiếp xúc nhỏ cũng đủ gây tổn thương nghiêm trọng.

Vì vậy, lần tới khi bạn thưởng thức một trái ớt cay hay một loại sốt nóng, hãy nhớ rằng cảm giác đó vẫn còn cách rất xa “giới hạn” của tự nhiên - nơi tồn tại những loài thực vật có độ cay vượt ngoài mọi trải nghiệm ẩm thực của con người.

VietBF@sưu tập