Mức phạt lỗi 'không mang' và 'không có' giấy tờ xe khác nhau thế nào?

[sunshine1104]

Mức phạt giữa lỗi "không mang" và "không có" giấy tờ xe có khác biệt khá lớn theo quy định hiện hành. Nắm rõ quy trình xử lý giúp tài xế bảo vệ quyền lợi, thậm chí có thể miễn bị phạt với xe cá nhân.
Trong quá trình tham gia giao thông hàng ngày, không ít trường hợp người điều khiển phương tiện bị lực lượng chức năng dừng xe kiểm tra hành chính nhưng không xuất trình được các loại giấy tờ xe như bằng lái, chứng nhận đăng ký xe (cà vẹt)… Lúc này, ranh giới giữa "quên ở nhà" hay "không có" giấy tờ sẽ quyết định việc tài xế chỉ bị nhắc nhở, phạt vài trăm nghìn đồng hoặc đối mặt với mức phạt nặng, lên tới 20 triệu đồng.

Quy trình xử lý, kiểm tra giấy tờ xe
Thông thường, lỗi "không mang theo" giấy tờ chủ yếu xuất phát từ những sơ suất hằng ngày như sử dụng nhiều phương tiện khác nhau hoặc thay đổi túi xách, ví tiền nhưng lại quên chuyển giấy tờ sang. Ngoài ra, việc quá phụ thuộc vào ứng dụng định danh điện tử VNeID trong khi điện thoại hết pin hoặc khu vực kiểm tra không có sóng internet cũng khiến nhiều người rơi vào thế khó dù thực tế có đầy đủ pháp lý.

Ngược lại, lỗi "không có" lại mang tính chất nghiêm trọng hơn. Việc điều khiển xe không đúng hạng bằng lái hoặc đang trong thời gian bị tước quyền sử dụng giấy phép cũng được xem là hành vi không có giấy tờ.

Nghị định 168 phân định hai lỗi khá chi tiết. Căn cứ khoản 3, điều 48 của nghị định này, tại thời điểm kiểm tra, nếu tài xế không xuất trình được giấy tờ (bao gồm cả bản giấy và VNeID), Cảnh sát giao thông (CSGT) sẽ mặc định lập biên bản vi phạm hành chính với lỗi "không có giấy tờ" và tiến hành tạm giữ phương tiện theo thời hạn ghi trên biên bản để xác minh.

Đây là thời điểm quyết định để tài xế chứng minh việc không xuất trình được giấy tờ chỉ là sơ suất nhất thời thay vì thiếu hụt hồ sơ pháp lý theo quy định.

Với xe cá nhân không kinh doanh vận tải, nếu người vi phạm đến trụ sở đúng hẹn và xuất trình được giấy tờ hợp lệ, sẽ không bị phạt với hành vi không có hoặc không mang giấy tờ. Trong khi đó, đối với xe kinh doanh vận tải, việc xuất trình được giấy tờ giúp chuyển hành vi từ lỗi "không có" xuống lỗi nhẹ hơn là "không mang theo".

Ngược lại, nếu quá thời hạn hẹn giải quyết mà vẫn không thể chứng minh hoặc xuất trình giấy tờ, người vi phạm phải chấp hành mức phạt theo lỗi không có giấy tờ như biên bản đã lập tại hiện trường.

Lỗi 'không mang theo' và 'không có' giấy tờ khác nhau thế nào?
Sự chênh lệch về mức phạt giữa hai hành vi này là tương đối lớn, đặc biệt đối với người điều khiển ô tô. Với Giấy phép lái xe, lỗi "không mang theo" áp dụng xử phạt đối với xe ô tô kinh doanh vận tải với mức phạt 300.000 - 400.000 đồng theo điểm a, khoản 3, điều 18, Nghị định 168.

Tuy nhiên, nếu bị xác định là "không có giấy phép", lái xe mô tô đến 125 cm3 bị phạt 2 - 4 triệu đồng theo điểm a, khoản 5, điều 18; xe mô tô trên 125 cm3 bị phạt 6 - 8 triệu đồng theo điểm b, khoản 7, điều 18. Nặng nhất, lái xe ô tô không có bằng lái với mức phạt 18 - 20 triệu đồng, căn cứ điểm b, khoản 9, điều 18, cùng Nghị định 168.

Tương tự với cà vẹt xe, lỗi "không mang theo" đối với ô tô kinh doanh vận tải bị phạt từ 300.000 - 400.000 đồng theo điểm b, khoản 3, điều 18. Trong khi đó, hành vi "không có" cà vẹt xe đối với xe mô tô bị phạt 2 - 3 triệu đồng theo điểm a, khoản 2, điều 14. Với ô tô, mức phạt 2 - 3 triệu đồng theo quy định tại điểm a, khoản 4, điều 13.

Như vậy, ranh giới giữa hai khái niệm này không chỉ gây tranh cãi tại hiện trường mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi của tài xế. Để đảm bảo quy định, người điều khiển phương tiện cần hình thành thói quen kiểm tra kỹ giấy tờ trước khi tham gia giao thông. Đồng thời, chủ xe nên chủ động tích hợp đầy đủ thông tin vào tài khoản định danh điện tử VNeID để dự phòng cho tình huống bất ngờ.