TRUNG CỘNG KHÓA NGUỒN PHÂN BÓN TOÀN CẦU, EO BIỂN HORMUZ BỊ NGHẼN, NÔNG NGHIỆP THẾ GIỚI ĐỐI DIỆN KHỦNG HOẢNG

[nguoiduatinabc]

Thị trường phân bón toàn cầu đang bước vào một giai đoạn khủng hoảng khi hai điểm nghẽn chiến lược cùng lúc xuất hiện. Eo biển Hormuz, tuyến vận tải quan trọng bậc nhất thế giới, bị gián đoạn, trong khi Trung Cộng ra lệnh ngưng xuất cảng phân bón nitrogen và potassium, bao gồm urea và các hỗn hợp NPK. Hai cánh cửa đóng lại cùng lúc, khiến nguồn cung nông nghiệp toàn cầu rơi vào tình trạng chưa từng có.

Khoảng một phần ba lượng phân bón vận chuyển bằng đường biển trên thế giới phải đi qua eo biển Hormuz. Trong khi đó, Trung Cộng là nhà sản xuất phân bón lớn nhất toàn cầu. Khi eo biển bị tắc nghẽn và Bắc Kinh đồng thời khóa xuất cảng, hệ thống cung ứng toàn cầu mất đi cả tuyến vận tải chính lẫn nguồn thay thế lớn nhất. Không có nguồn thứ ba đủ quy mô để bù đắp khoảng trống này.

Giá urea đã tăng khoảng 40 phần trăm kể từ khi chiến sự bùng nổ. Hợp đồng tương lai tháng 3 trên CBOT đạt mức 610.50, trong khi giá tại New Orleans chạm mốc $683. Những mức giá này ban đầu phản ánh tác động từ Hormuz, nhưng nay đã được củng cố thêm bởi quyết định từ Trung Cộng. Ngay cả khi eo biển được mở lại, phân bón từ Trung Cộng vẫn không thể lưu thông nếu lệnh cấm chưa được dỡ bỏ. Hai điểm nghẽn hoạt động độc lập, và cả hai đều phải được tháo gỡ thì thị trường mới có thể hồi phục.

Lý do của Trung Cộng được xem là rõ ràng. Khi nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn, giá tăng mạnh, Bắc Kinh chọn bảo vệ sản xuất nội địa bằng cách tích trữ nguồn phân bón cho nông dân trong nước. Trong khi đó, họ vẫn tiếp tục nhập cảng dầu giá rẻ, tăng dự trữ năng lượng và điều chỉnh các dòng thương mại theo lợi ích quốc gia. Mỗi quyết định đều phản ánh một nguyên tắc: ưu tiên nội địa trên hết.



Nông dân Hoa Kỳ hiện bị kẹt giữa hai áp lực cùng lúc. Nguồn phân bón từ khu vực Vịnh không thể vận chuyển qua Hormuz, trong khi nguồn thay thế từ Trung Cộng bị khóa lại. Sản xuất nội địa chỉ đáp ứng khoảng 75 phần trăm nhu cầu bình thường, mà “bình thường” vốn đã dựa vào nhập cảng để cân bằng. Khoảng thiếu hụt hiện tại không thể bù đắp trong thời gian ngắn, đặc biệt khi mùa vụ mùa xuân đang đến gần.

Dự báo từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ cho thấy diện tích trồng bắp có thể giảm xuống còn 94 triệu mẫu, trong khi đậu nành tăng lên 85 triệu mẫu. Với 43 phần trăm sản lượng bắp được sử dụng cho nhiên liệu sinh học, chuỗi cung ứng thực phẩm từ thức ăn chăn nuôi đến thịt, trứng và sữa đều chịu tác động dây chuyền. Đàn gia súc hiện ở mức thấp nhất trong 75 năm, làm tăng thêm áp lực lên thị trường thực phẩm.

Trong bối cảnh giá dầu Oman đạt $154, Brent ở mức $102, và vàng chạm $5,000, toàn bộ hệ thống kinh tế đang chịu tác động đồng thời từ năng lượng và nông nghiệp. Tổng thống Trump đã kêu gọi tránh leo thang tấn công vào hạ tầng năng lượng, đồng thời giữ vững mục tiêu ổn định thị trường trong khi bảo vệ lợi ích chiến lược của Hoa Kỳ.

Tình hình hiện tại cho thấy thế giới đang đối diện một thực tế mới: nguồn cung không chỉ phụ thuộc vào sản xuất mà còn phụ thuộc vào quyền kiểm soát các điểm nghẽn chiến lược. Khi cả tuyến vận tải và nguồn cung đều bị khóa, thị trường không còn cơ chế tự điều chỉnh như trước.

Chỉ còn khoảng 4 tuần trước khi cửa sổ mùa vụ khép lại. Nếu không có thay đổi lớn, tác động của cuộc khủng hoảng này sẽ không dừng ở giá phân bón, mà lan rộng đến toàn bộ hệ thống lương thực toàn cầu.

Dân tàu chó giữ phân bón để ăn chắc ?