Ông Trump lần đầu đề cập đến 'thay đổi quyền lực' ở Iran

[goodidea]

Ông Trump cho rằng "thay đổi quyền lực" tại Iran sẽ là điều tốt nhất có thể xảy ra, dù trước đây luôn ưu tiên giải pháp ngoại giao.

"Có vẻ như đó là điều tốt nhất có thể xảy ra", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/2 trả lời, khi một phóng viên hỏi về việc gây áp lực nhằm thay đổi chế độ tại Iran, ngay sau chuyến thăm binh sĩ tại Fort Bragg, Bắc Carolina. "Suốt 47 năm qua, họ chỉ biết nói, nói và nói".

Khi được hỏi thêm, ông Trump từ chối tiết lộ người mà ông muốn sẽ lên thay thế lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei để tiếp quản quyền lực, nhưng nói thêm rằng "có những nhân tố phù hợp".

Đây là lần đầu tiên Tổng thống Trump công khai đề cập đến "thay đổi quyền lực" ở Iran. Ông trước đây thường bác bỏ ý kiến cho rằng chính sách của Mỹ là dùng biện pháp quân sự để can thiệp, thay đổi chế độ tại Iran, cảnh báo rằng điều đó có thể gây ra hỗn loạn.


Tổng thống Donald Trump tại sân bay quân sự Pope ở Fort Bragg, Bắc Carolina, hôm 13/2. Ảnh: AP

Ông Trump những tuần gần đây ngụ ý rằng ưu tiên hàng đầu của ông là Iran phải cắt giảm thêm chương trình hạt nhân, nhưng hôm 13/2, Tổng thống cho biết đây chỉ là một trong những nhượng bộ mà Washington cần Tehran thực hiện.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người đã đến Washington tuần qua để hội đàm với Tổng thống Trump, đang thúc đẩy một thỏa thuận mà trong đó phải gồm các điều khoản nhằm vô hiệu hóa chương trình tên lửa đạn đạo của Iran cũng như chấm dứt việc tài trợ cho các lực lượng vũ trang như Hamas và Hezbollah.

"Nếu chúng tôi thực hiện thì đó cũng chỉ là nhiệm vụ tối thiểu", ông Trump nói về việc nhắm vào chương trình hạt nhân của Tehran, vốn đã chịu tổn thất nặng nề sau các đợt không kích của Mỹ hồi năm ngoái.

Iran khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ mục đích hòa bình. Trước khi bị Mỹ - Israel tập kích hồi tháng 6/2025, nước này đã làm giàu uranium tới độ tinh khiết 60%, trong khi uranium dùng để sản xuất vũ khí hạt nhân cần được làm giàu đến 90%.

Những bình luận quyết liệt hơn về Iran được ông Trump đưa ra vài tuần sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio nhận định rằng để tiến hành một cuộc chuyển giao quyền lực tại Iran là điều "rất phức tạp".

Trong một cuộc điều trần tại Thượng viện vào tháng trước, Ngoại trưởng Rubio cho hay với trường hợp của Iran, "chúng ta đang nói về một bộ máy đã tồn tại từ rất lâu". "Vì vậy, điều đó đòi hỏi phải tính toán rất kỹ lưỡng, nếu tình huống ấy thực sự xảy ra", ông nói thêm.

Iran gần đây tuyên bố sẵn sàng đàm phán với Mỹ để tìm giải pháp cho các bất đồng, nhưng khẳng định con đường ngoại giao phải không có bất kỳ áp lực hay động thái đe dọa nào.

Trong khi đó, ông Trump gần đây cho biết tàu USS Gerald R. Ford, tàu sân bay lớn nhất thế giới, đang được điều động từ vùng biển Caribe đến Trung Đông để hội quân với các tàu chiến và khí tài quân sự khác mà Mỹ đã tăng cường tại khu vực này.

"Trong trường hợp chúng tôi không đạt được thỏa thuận, chúng ta sẽ cần đến nó", ông Trump nói với các phóng viên về tàu sân bay này. "Nó sẽ lên đường rất sớm thôi".

Dù vậy, Tổng thống vẫn để ngỏ về việc có thể đạt được một thỏa thuận với Iran.

"Hãy đưa cho chúng tôi thỏa thuận lẽ ra họ phải đưa ngay từ đầu", ông Trump nói về cách Iran có thể tránh một hành động quân sự từ phía Mỹ. "Nếu họ đưa ra một thỏa thuận đúng đắn, chúng tôi sẽ không làm vậy".

Quân đội Mỹ trước đó đã điều nhóm tác chiến tàu sân bay Abraham Lincoln cùng nhiều khí tài đến Trung Đông trong vài tháng qua, khi căng thẳng giữa Washington và Tehran liên quan các cuộc biểu tình bùng phát từ cuối tháng 12/2025 ở Iran chưa hạ nhiệt.

Quá trình đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran được nối lại hồi đầu tháng sau những căng thẳng giữa hai nước.

Các nguồn tin Iran cho hay ông Trump đã yêu cầu 3 điều kiện trong một thỏa thuận tiềm năng, gồm không làm giàu uranium ở Iran, hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo và chấm dứt hỗ trợ của Tehran đối với các nhóm vũ trang trong khu vực.

Iran cho tới nay vẫn bác bỏ mở rộng đàm phán với Mỹ về các vấn đề nằm ngoài chương trình hạt nhân. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 11/2 tuyên bố Tehran sẽ "không nhượng bộ trước những yêu cầu quá mức". Tuy nhiên, ông khẳng định Iran không tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân.

VietBF@sưu tập