Ông Trump giành được thắng lợi chiến lược về chính sách đối ngoại sau phán quyết về kênh đào Panama

[kentto]

Ông Trump giành được thắng lợi chiến lược về chính sách đối ngoại sau phán quyết về kênh đào Panama

Tòa án Tối cao Panama hôm thứ Sáu đã hủy bỏ hợp đồng do một công ty có trụ sở tại Hồng Kông nắm giữ, trong khi Tổng thống Panama José Raúl Mulino đảm bảo với các nhà lãnh đạo thế giới rằng giao thông qua kênh đào sẽ tiếp tục không bị gián đoạn trong giai đoạn chuyển tiếp. Phán quyết này đánh dấu một thắng lợi chiến lược cho Tổng thống Donald Trump, người mà chính quyền của ông đã gây áp lực lên Panama để hạn chế ảnh hưởng của nước ngoài đối với kênh đào.

Tòa án tối cao đã nhất trí phán quyết hủy bỏ các hợp đồng nhượng quyền khai thác các nhà ga container tại cảng Balboa và Cristobal do Công ty Cảng Panama (PPC), một công ty con của CK Hutchison Holdings có trụ sở tại Hồng Kông, nắm giữ. Phán quyết này vô hiệu hóa hợp đồng ban đầu năm 1997 và hợp đồng gia hạn 25 năm được cấp năm 2021, với lý do vi phạm nhiều điều khoản trong hiến pháp Panama.

Các thẩm phán đã chỉ ra một số điểm bất thường được phát hiện trong cuộc kiểm toán của tổng kiểm toán Panama. Những điểm bất thường này bao gồm việc cấp các đặc quyền và miễn thuế độc quyền cho PPC mà các đối thủ cạnh tranh không được hưởng, việc thiếu các đánh giá tác động môi trường bắt buộc, và các điều khoản yêu cầu sự chấp thuận của chính phủ từ PPC trước khi cấp các giấy phép khác.

Các thẩm phán mô tả những điều khoản này là tạo ra một “thế độc quyền trên thực tế” mà không có tuyên bố chính thức, điều này mang lại lợi ích không cân xứng cho công ty và không phục vụ lợi ích công cộng.

Sau phán quyết, Tổng thống Mulino tuyên bố rằng Cơ quan Hàng hải Panama (AMP) sẽ hợp tác với PPC trong giai đoạn chuyển tiếp để duy trì hoạt động không gián đoạn trên tuyến đường vận chuyển quan trọng nhất thế giới. Sau khi nhượng quyền chính thức chấm dứt, một công ty con địa phương của tập đoàn vận tải biển Đan Mạch AP Moller-Maersk sẽ tạm thời đảm nhiệm quản lý trong khi chính phủ khởi động quy trình đấu thầu công khai mới để tìm kiếm nhà điều hành dài hạn.

CK Hutchison, do ông trùm kinh doanh Hồng Kông Lý Khắc Cường kiểm soát, được một số nhà phân tích địa chính trị coi là một phần mở rộng ảnh hưởng của chính phủ Trung Quốc. Trước phán quyết, CK Hutchison đã đàm phán bán cổ phần của mình trong các cảng cho một tập đoàn do Mỹ dẫn đầu, bao gồm cả BlackRock Inc, nhưng thỏa thuận đã bị đình trệ do sự phản đối từ chính phủ Trung Quốc, vốn khăng khăng đòi đưa tập đoàn vận tải biển quốc doanh China Cosco Shipping Corp. vào nhóm người mua.

Quyết định của tòa án đã фактически gạt bỏ các cuộc đàm phán này và mở đường cho các nhà điều hành mới, có thể đến từ Mỹ hoặc châu Âu.

The United States is encouraged by the recent Panamanian Supreme Court’s decision to rule port concessions to China unconstitutional.

— Secretary Marco Rubio (@SecRubio) January 30, 2026

Phán quyết hôm thứ Sáu là một thắng lợi chiến lược cho các lợi ích của Mỹ, khi Tổng thống Donald Trump liên tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực. “Trung Quốc đang vận hành kênh đào Panama và chúng ta không giao nó cho Trung Quốc. Chúng ta đã giao nó cho Panama và giờ chúng ta đang lấy lại nó”, tổng thống nói trong bài phát biểu nhậm chức năm ngoái.

Ông cũng gọi việc bàn giao kênh đào là một "vụ lừa đảo" và đe dọa hành động quân sự để giành lại nó, nhấn mạnh tầm quan trọng của nó đối với an ninh quốc gia và nền kinh tế của Mỹ.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, người đã đến thăm Panama vào đầu năm 2025 trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của mình, cũng bày tỏ những quan điểm tương tự. “Hoa Kỳ rất phấn khởi trước phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao Panama về việc tuyên bố các nhượng quyền cảng cho Trung Quốc là vi hiến”, ông Rubio nói trong một tuyên bố sau phán quyết.

Trước đó, Panama đã đồng ý rút khỏi Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường của Trung Quốc sau khi Tổng thống Trump đe dọa các hành động kinh tế và có thể cả quân sự. Chính phủ Panama cũng đồng ý cho phép Mỹ luân chuyển quân đội, nhằm mục đích bảo vệ Kênh đào Panama, đối phó với ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực và hỗ trợ các nỗ lực chống ma túy trong khu vực.