Tướng Zaluzhny bất ngờ trở về, Kiev sắp có biến lớn, ông Zelensky "ngồi trên đống lửa"?

[therealrtz]

Đại sứ Ukraine tại Vương quốc Anh, cựu Tổng tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine giai đoạn 2021–2024 Valeriy Zaluzhny, được cho là đang chuẩn bị rời cương vị ngoại giao tại London vào đầu tháng 1 để trở về thủ đô Kiev, theo thông tin mà Radio NV nhận được từ 4 nguồn tin trong giới chính trị và ngoại giao.

Theo các nguồn tin thân cận với Văn phòng Tổng thống Ukraine, ông Zaluzhny đã bày tỏ mong muốn từ chức với Tổng thống Volodymyr Zelensky cách đây vài tuần, trong thời gian ông có mặt tại Kiev.

“Ông Zaluzhny và Tổng thống đã thảo luận về nhiều khả năng bố trí công việc khác nhau, từ vị trí Thủ tướng đến Chánh Văn phòng Tổng thống, nhưng vào thời điểm đó vị tướng Ukraine không tỏ ra quan tâm”, các nguồn tin cho biết.

Theo những nguồn này, nhiều phương án khác cũng đã được cân nhắc, bao gồm việc ông Zaluzhny quay trở lại vị trí Tổng tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine hoặc được bổ nhiệm làm Đại sứ Ukraine tại Mỹ. Tuy nhiên, hiện chưa có quyết định cuối cùng, và cũng chưa có kế hoạch thay đổi Đại sứ Ukraine tại Washington.

“Có khả năng ông Zaluzhny muốn trở về Kiev và có thể sẽ công bố điều này sớm nhất vào ngày 4–5/1 năm tới, nếu không có yếu tố nào khiến ông thay đổi quyết định”, các nguồn tin nói thêm.

Việc ông Valeriy Zaluzhny được cho là chuẩn bị rời vị trí Đại sứ Ukraine tại Anh không chỉ làm dấy lên đồn đoán về một sự điều chỉnh nhân sự cấp cao, mà còn khơi lại câu hỏi lớn hơn trong chính trường Ukraine: Liệu vị tướng được lòng dân nhất nước này có sẵn sàng bước vào cuộc chơi quyền lực?

Trong suốt thời gian giữ cương vị Tổng tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine (2021–2024), ông Zaluzhny nổi lên như biểu tượng của sự kháng cự quân sự trước Nga, đặc biệt trong giai đoạn đầu của cuộc chiến toàn diện. Các khảo sát dư luận từng được công bố trong năm 2023–2024 cho thấy mức tín nhiệm của ông Zaluzhny thường xuyên vượt qua Tổng thống Zelensky, dù ông chưa bao giờ công khai bày tỏ tham vọng chính trị.

Chính sự im lặng này lại càng khiến giới quan sát tin rằng ông Zaluzhny có thể trở thành đối thủ nguy hiểm nhất của ông Zelensky, nếu quyết định ra tranh cử tổng thống trong tương lai – đặc biệt trong bối cảnh Ukraine sẽ phải tổ chức bầu cử sau khi tình trạng thiết quân luật kết thúc.

Không giống nhiều chính trị gia dân sự, ông Zaluzhny sở hữu hình ảnh “người lính – nhà chiến lược”, gắn liền với tính kỷ luật, sự thẳng thắn và tương đối độc lập với các phe phái chính trị. Trong một xã hội đang bị chiến tranh bào mòn và mệt mỏi, hình ảnh này có thể thu hút cử tri mong muốn một sự lãnh đạo cứng rắn, ít màu sắc chính trị hơn.

Ở chiều ngược lại, mối quan hệ giữa ông Zelensky và ông Zaluzhny từng được truyền thông Ukraine và phương Tây mô tả là “hợp tác nhưng căng thẳng”, đặc biệt sau những khác biệt trong đánh giá chiến lược quân sự và triển vọng phản công. Việc ông Zaluzhny rời vị trí Tổng tư lệnh vào đầu năm 2024 từng bị dư luận xem là bước ngoặt chính trị nhạy cảm, và đến nay vẫn để lại dư âm trong lòng công chúng.

Nếu ông Zaluzhny trở về Kiev trong những tuần tới, như các nguồn tin của Radio NV dự đoán, mọi động thái công khai của ông – từ phát biểu, gặp gỡ chính trị, cho đến việc giữ im lặng – đều sẽ bị soi kỹ.

Việc ông từ chối các vị trí quyền lực như Thủ tướng hay Chánh Văn phòng Tổng thống càng củng cố nhận định rằng ông có thể đang chuẩn bị cho một vai trò lớn hơn, thay vì chấp nhận một vị trí phụ thuộc trong bộ máy hiện tại.

Dù vậy, cho đến thời điểm này, ông Zaluzhny vẫn chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố nào cho thấy ông sẽ tranh cử, và bất kỳ kịch bản đối đầu trực tiếp nào với Tổng thống Zelensky vẫn chỉ dừng ở mức suy đoán. Tuy nhiên, trong bối cảnh chiến tranh kéo dài, áp lực kinh tế - xã hội gia tăng và kỳ bầu cử bị trì hoãn, sự xuất hiện của một nhân vật có uy tín quân sự vượt trội như Zaluzhny hoàn toàn có thể làm thay đổi cán cân quyền lực tại Ukraine.

Nói cách khác, nếu chọn một người đủ khả năng thách thức vị thế chính trị của ông Zelensky trong giai đoạn hậu chiến, tướng Valeriy Zaluzhny gần như chắc chắn là cái tên được nhắc đến đầu tiên.