Nợ nần đè nặng châu Á

[Romano]

Ngoài nợ do đại dịch Covid-19, nhiều quốc gia đang tìm cách giảm tác động của lạm phát đối với người dân nhưng động thái này càng gây thêm sức ép lên nguồn lực tài chính đất nước
Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đang lo ngại về tình trạng nợ đang tăng ở châu Á do lạm phát và các điều kiện tài chính thắt chặt hơn. Trả lời phỏng vấn đài CNBC hôm 27-7, ông Krishna Srinivasan, Giám đốc phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương của IMF, cho biết nhiều nước tại khu vực đang lún sâu vào nợ nần hoặc đối mặt rủi ro từ khoản nợ chồng chất và đây là điều IMF đang theo dõi sát. Một số cái tên đã được nhắc đến, như Maldives đang vật lộn với tỉ lệ nợ trên GDP ở mức cao (100% GDP) dù con số này đã giảm trong 2 năm qua.

Thê thảm hơn, Sri Lanka hiện không còn khả năng trả nợ nước ngoài và buộc phải đề nghị IMF hỗ trợ để đưa nước này thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất kể từ khi độc lập năm 1948. Ông Srinivasan không nói rõ Sri Lanka cần tiến hành những cải cách gì để hai bên đi đến thỏa thuận. Thay vào đó, theo Reuters, quan chức IMF cho rằng Sri Lanka nên trao đổi tích cực với Trung Quốc, một chủ nợ lớn, về vấn đề tái cơ cấu nợ. Dữ liệu của Viện Tài chính quốc tế (Mỹ) cho thấy quốc gia Nam Á này đang nợ Bắc Kinh khoảng 6,5 tỉ USD. Trong số chủ nợ của Sri Lanka còn có Ấn Độ và Nhật Bản.

Trang Nikkei Asia gần đây nhận định châu Á đang đối mặt một số thách thức mới 25 năm sau cuộc khủng hoảng năm 1997, trong đó có tình trạng giá lương thực và năng lượng tăng vọt do tác động của xung đột Nga - Ukraine. Ngoài nợ do đại dịch Covid-19, nhiều quốc gia đang cố gắng giảm tác động của lạm phát đối với người dân nhưng động thái này càng gây thêm sức ép lên nguồn lực tài chính đất nước. Trong khi đó, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tăng mạnh lãi suất khiến dòng vốn chảy ra khỏi các nền kinh tế châu Á và gánh nặng nợ bằng đồng USD sẽ tăng lên ở một số nước.Nỗi lo về nợ cũng được nêu bật trong báo cáo mới nhất của Công ty Dịch vụ Tài chính Moody’s Analytics (Mỹ), trong đó cho thấy nợ chính phủ ở Đông Nam Á tiếp tục tăng trong năm 2021 dù mức tăng không cao như năm 2020. Theo Moody’s Analytics, trong đại dịch Covid-19, các nước Đông Nam Á đã nâng trần nợ và tăng chi tiêu để hỗ trợ nền kinh tế.Đáng chú ý, Philippines đã giảm được nợ công xuống còn 39,6% GDP vào năm 2019 nhưng con số này đã tăng lên 63,5% GDP vào cuối quý I/2022. Theo tờ Philippine Star, giới chức nước này đã đặt mục tiêu giảm dần tỉ lệ này xuống còn 61,8% năm 2022; 61,3% năm 2023 và 52,5% vào năm 2028. Trong khi đó, nợ của Thái Lan tăng mạnh từ 41% GDP năm 2019 lên 60% GDP vào cuối năm 2021 và dự kiến đạt gần 62% GDP vào tháng 9-2022, theo ước tính của Bộ Tài chính nước này. Năm ngoái, nước này đã nâng trần nợ từ 60% lên 70% GDP.

Tại Malaysia, Bộ trưởng Tài chính Zafrul Abdul Aziz gần đây cho biết nợ chính phủ của nước này hiện là 63% GDP và con số này vẫn thấp hơn một số nước như Nhật Bản (263% GDP) và Singapore (133% GDP). Quan chức này khẳng định nợ của Malaysia vẫn trong tầm kiểm soát và nước này sẽ không sụp đổ về tài chính như Sri Lanka. Dù vậy, một số chuyên gia cảnh báo thảm họa kinh tế có thể xảy ra ở Malaysia nếu tỉ lệ nợ trên GDP vượt mức 90%.

Cũng theo báo cáo của Moody’s Analytics, nợ hộ gia đình tăng cao cũng là một vấn đề lớn tại Đông Nam Á. Nhiều nước đang đối mặt giá nhà đất tăng chóng mặt và tình trạng đầu cơ tiếp tục đẩy giá lên. Vì thế, không gì lạ khi Văn phòng Nghiên cứu kinh tế vĩ mô ASEAN + 3 (AMRO) gần đây nhấn mạnh tầm quan trọng của các giải pháp cho bài toán nợ công và tư gia tăng trong đại dịch Covid-19 tại khu vực.