Nếu cung cấp máy bay không người lái quân sự (UAV) cho Nga. Iran sẽ đẩy căng thẳng với phương Tây thành đối đầu gay gắt.
Tuần trước, cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Jake Sullivan cáo buộc, Iran đang có kế hoạch gửi hàng trăm UAV cho quân đội Nga. Số UAV này sẽ được sử dụng trong xung đột Ukraine. Trong khi Nga giữ im lặng, Iran lên tiếng bác bỏ thông tin này.
“Chúng tôi có nhiều h́nh thức hợp tác khác nhau với Nga, bao gồm cả trong lĩnh vực quốc pḥng. Nhưng chúng tôi sẽ không hỗ trợ bên nào trong cuộc xung đột v́ chúng tôi tin rằng cuộc chiến này phải chấm dứt”, Ngoại trưởng Iran Hossein Amir Abdollahian tuyên bố hôm 13.7.
Ngày 19.7, Tổng thống Nga Putin dự kiến sẽ có chuyến thăm Tehran (thủ đô Iran). Chương tŕnh nghị sự và thông tin chi tiết về kế hoạch trao đổi giữa ông Putin với Tổng thống Iran Ebrahim Raisi vẫn chưa được tiết lộ. Theo Điện Kremlin, 2 nhà lănh đạo có thể thảo luận về t́nh h́nh Syria và nhiều vấn đề quan trọng khác.
Theo RT, Mỹ không loại trừ khả năng phía Nga có thể đề nghị Tổng thống Iran Ebrahim Raisi cung cấp UAV cho quân đội Nga.
Trước cả khi xung đột ở Ukraine nổ ra, Mỹ đă cảnh giác với chương tŕnh phát triển UAV của Iran. Tháng 11 năm ngoái, Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt hàng loạt công ty sản xuất UAV quân sự của Iran.
Denis Fedutinov – Tổng Biên tập tạp chí hàng không Drone Aviation (Úc) – nói với RT rằng, UAV quân sự của Iran “thực sự rất đáng chú ư”. Nước này đă phát triển các ḍng UAV chiến đấu từ những năm 1980.
Một số UAV của Iran khá giống với các thiết kế của Mỹ. Ví dụ, UAV Drone Aviation của Iran được thiết kế dựa trên chiếc Boeing Insitu ScanEagle của Mỹ. Iran từng bắn hạ một UAV Boeing Insitu ScanEagle của Mỹ vào năm 2012. Ḍng UAV Shahed 171 và Saegheh-2 của Iran cũng có nhiều điểm chung với UAV RQ-170 Sentinel của Mỹ.
“Iran không chia sẻ nhiều về thông tin của các UAV do nước này thiết kế. Nhưng họ thực sự có kinh nghiệm trong sản xuất và phát triển vũ khí này”, ông Denis Fedutinov nhận xét.
Giống với Iran, Nga cũng đầu tư phát triển các ḍng UAV suốt nhiều năm.
Yuri Borisov – Phó Thủ tướng Nga, người chịu trách nhệm giám sát ngành công nghiệp quốc pḥng – cho hay, Nga hiện sở hữu hầu hết các hệ thống UAV, bao gồm UAV trinh sát, tấn công, phối hợp tác chiến chiến thuật…
Trả lời câu hỏi của RT về “t́nh trạng thiếu UAV” của quân đội Nga, ông Yuri Borisov không phủ nhận và cho rằng, Nga “cần thêm thời gian để tăng cường sản xuất”.
Ông Yuri Borisov cũng lưu ư, Nga “lẽ ra nên nhận ra các lợi ích từ UAV sớm hơn”.
Theo RT, đây có thể là dấu hiệu cho thấy Nga cần máy bay không người lái từ Iran.
Tổng Biên tập Fedutinov nhận định, nếu một thỏa thuận được kư kết, Nga có thể muốn UAV trinh sát và tấn công hạng nặng của Iran.
“Tôi không thấy bất cứ rủi ro nào đối với UAV của Iran nếu chúng hoạt động ở Ukraine. Các UAV được trang bị hệ thống vũ khí chính xác cao c̣n có thể giảm đáng kể thương vong dân sự”, ông Fedutinov nói.
Tuy nhiên, Vladimir Sazhin – chuyên gia tại Viện nghiên cứu Phương Đông (Nga) – cho rằng, ngay cả khi Nga có nhu cầu, Iran cũng không thể cung cấp UAV.
“Iran có nhiều đối thủ trong khu vực, bao gồm Israel, Jordan, Ai Cập và một số nước vùng Vịnh. Các nước này tạo sức ép đối với Iran. V́ vậy, tôi không nghĩ Iran có thể đánh đổi khả năng pḥng thủ bằng việc giao UAV cho nước khác”, ông Vladimir Sazhin nói.
Ông Vladimir Sazhin cũng bày tỏ nghi ngờ về nhu cầu của Nga đối với UAV từ Iran. Ông Sazhin cho rằng, UAV của Iran chưa chứng minh được hiệu quả trên chiến trường.
“Bên cạnh các UAV quân sự, Iran cũng chế tạo các mô h́nh đơn giản, gần giống như đồ chơi. Các ḍng UAV của Iran khó có thể đưa ra xuất khẩu. Khả năng sản xuất hàng loạt UAV trong thời gian ngắn của Iran cũng cần xem xét”, ông Vladimir Sazhin nói thêm.