Sau khi nghe tin vụ xả súng khiến 6 người gốc Á thiệt mạng ở Atlanta, nhà trị liệu tâm lư Linda Yoon đă chuẩn bị cho diễn biến tiếp theo.
Vụ xả súng khiến 8 người thiệt mạng, bao gồm 6 phụ nữ gốc Á, khiến Yoon, một người Mỹ gốc Hàn Quốc, cùng các bác sĩ trị liệu tâm lư khác ở khu vực Los Angeles của bang California gần như ngập trong các cuộc điện thoại và email. 90% những người liên lạc với họ là người gốc Á, gọi cho các bác sĩ tâm lư để xin tư vấn sau vụ xả súng hoặc tŕnh bày tổn thương của họ v́ vấn đề chủng tộc.
Vụ xả súng dường như đă làm trầm trọng hơn khủng hoảng sức khỏe tâm lư trong cộng đồng người Mỹ gốc Á, những người vốn đă phải chịu nhiều đau thương từ đại dịch Covid-19 và các vụ bạo lực bài Á.
Những lo ngại lâu nay về sức khỏe tâm lư của cộng đồng người Mỹ gốc Á là trầm cảm, rối loạn căng thẳng hậu chấn thương tâm lư (PTSD), lo âu, cùng định kiến văn hóa đối với các bệnh về tâm lư.

Nhà trị liệu tâm lư người Mỹ gốc Hàn Linda Yoon tại văn pḥng của cô ở Los Angeles, bang California. Ảnh: LA Times.
Mandy Diec, giám đốc phụ trách chính sách California thuộc Trung tâm Hành động Nguồn lực Đông Nam Á, giải thích rằng cộng đồng người gốc Á ở Mỹ thường sống chung với gia đ́nh và cộng đồng gắn bó chặt chẽ, trong khi điều trị tâm lư phải được tiến hành một cách riêng tư. Vấn đề này thường bị coi là "không cần thiết hoặc không thực sự đáng để nhắc đến".
"Đối với thế hệ trước, trị liệu tâm lư thậm chí c̣n không phải là một lựa chọn. Họ không nghĩ đến chuyện đó và giờ đây vẫn do dự, nên những người trẻ đang cố gắng truyền đạt ư tưởng này cho cha mẹ ḿnh", Yoon cho hay.
Ngoài phạm vi Los Angeles cũng như California, Yoon cùng các đồng nghiệp c̣n nhận những cuộc gọi từ nhiều bang khác như Alabama, Kansas và Georgia. Những người gọi đến tha thiết muốn một nhà trị liệu gốc Á có thể giúp họ vượt qua vấn đề tâm lư, nhưng các bác sĩ không thể giúp đỡ tất cả v́ số lượng yêu cầu quá lớn. Ngoài ra, họ c̣n vấp trở ngại do quy định điều trị khác biệt giữa các bang.
"Sự việc khiến rất nhiều thách thức về sức khỏe tâm lư trở nên tồi tệ hơn. Dù thực sự không có ǵ mới, nó vẫn làm gia tăng tổn thương. Thật không may, vấn đề lớn nhất là hệ thống y tế hiện nay không đáp ứng được nhu cầu của cộng đồng", Diec nêu ư kiến. Báo cáo năm 2019 của Hiệp hội Tâm lư học Mỹ cho thấy có 4.887 nhà tâm lư học gốc Á trên cả nước, chiếm 4% nhân lực làm việc trong lĩnh vực này.
Để đáp ứng nhu cầu gia tăng của cộng đồng, Yoon và nhân viên của cô ban đầu thành lập hai nhóm hỗ trợ miễn phí sau vụ xả súng ở ngoại ô Atlanta. Các suất đăng kư hỗ trợ được lấp đầy nhanh chóng. Hoạt động của họ bao gồm tổ chức hội thảo dành cho các phụ huynh gốc Á về cách nói chuyện với con cái xung quanh chủ đề phân biệt chủng tộc nhằm vào họ, đồng thời hỗ trợ thanh thiếu niên người Mỹ gốc Á.
Tuy nhiên, Yoon cho hay các khách hàng gốc Á của cô rất chật vật khi đối mặt với biến cố ở Atlanta, cũng như những vụ tấn công bạo lực vẫn xảy ra lâu nay trong cộng đồng của họ.
Thông thường, những người lớn tuổi khuyên họ phớt lờ các vụ tấn công phân biệt chủng tộc, làm việc chăm chỉ hơn và "đừng làm rối tung mọi thứ". Giờ đây, họ đang cố t́m ngôn từ để giải thích những tổn thương v́ cảm giác không được đoái hoài về mặt văn hóa và cảm xúc. Những khách hàng nữ của Yoon cảm thấy đặc biệt bị cô lập.
"Đông đảo khách hàng nói với tôi rằng nhiều công ty không nhận thức được chuyện ǵ đă xảy ra với các nhân viên gốc Á. Họ cảm thấy bi kịch, nhưng công ty và các sếp của họ cư xử như b́nh thường, ăn mừng ngày Thánh Patrick. Họ thực sự gặp khó khăn, cảm thấy muốn khóc", Yoon kể lại.
Kao Saechao, giám đốc bộ phận sức khỏe tâm lư tại Cơ quan Y tế châu Á ở thành phố Oakland, bang California, cho biết dịch vụ trị liệu tâm lư được tiến hành với hơn 30 nhân viên, bằng 14 ngôn ngữ châu Á. Ngoài ra, trung tâm này c̣n cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, nha khoa, phục vụ khoảng 50.000 người từ các cộng đồng thu nhập thấp mỗi năm. Kể từ sau vụ xả súng, nhu cầu trị liệu tâm lư tăng vọt.
"Định kiến trong cộng đồng của chúng tôi vẫn c̣n rất lớn. Tôi nghĩ c̣n nhiều việc có thể làm để cải thiện điều này, như b́nh thường hóa dịch vụ trị liệu tâm lư, giải thích cho mọi người về ư nghĩa của nó, cũng như các lợi ích đi kèm", Saechao nhận định.
Yoon đang cung cấp dịch vụ trị liệu bằng các ngôn ngữ Quảng Đông, Quan Thoại, Hàn Quốc, Tây Ban Nha và Việt Nam, đồng thời sẽ sớm có thêm nhân viên. Tuy nhiên, cô thường nghĩ về những người mà họ đă phải từ chối. Mặc dù đang trong kỳ nghỉ, Yoon cùng đối tác kinh doanh của cô vẫn trả lời email và nghiên cứu cách điều hành các nhóm hỗ trợ sắp tới.
"Bây giờ chúng tôi không thể dành thời gian để nghỉ ngơi. Tôi cảm thấy chúng tôi cần phải ở đó", Yoon nói.