Uber chính thức chia tay Việt Nam

[troopy]

Uber chính thức chia tay Việt Nam từ 1/4 tới đây. Một chuyên gia nhận định, thị trường khi chỉ còn mình Grab sẽ "càng nguy hiểm hơn", bởi lẽ doanh nghiệp này đang ở vị trí thống lĩnh thị trường và với tiềm lực tài chính mạnh, cùng chiến lược "giá huỷ diệt", Grab đang tiến gần tới độc quyền trong thị trường đặt xe qua ứng dụng ở Việt Nam.



Thương vụ “giá hời”

Uber Technologies vừa ra thông báo xác nhận bán mảng kinh doanh tại Đông Nam Á cho đối thủ Grab, đánh dấu sự rút lui thứ 2 tại châu Á. Theo thỏa thuận, Uber sẽ bán toàn bộ mảng kinh doanh tại thị trường 620 triệu dân này, kể cả dịch vụ giao đồ ăn Uber Eats cho Grab. Đổi lại, họ sẽ nhận 27,5% cổ phần trong Grab.
"27,5% cổ phần tại một doanh nghiệp đang tăng trưởng được định giá 6 tỷ USD, là cái giá hời cho Uber sau khi đã đầu tư 700 triệu USD vào thị trường Đông Nam Á sau 5 năm", Techcrunch nhận định về thương vụ mới đây từ Uber. Họ cho biết số cổ phần mà Uber nhận được từ Grab ước tính hơn 1,6 tỷ USD.

Với Uber, thương vụ đánh đổi lấy cổ phần của doanh nghiệp đối thủ không chỉ đơn thuần là quyết định rút lui khỏi một thị trường yếu thế. "Việc mọi người thắc mắc hợp nhất liệu có phải là chiến lược hiện tại của Uber không, cũng là điều dễ hiểu. Và câu trả lời là không", CEO Uber - Dara Khosrowshahi viết trong email gửi các nhân viên.

Từ khi nhậm chức năm ngoái, Khosrowshahi luôn bị thúc giục lấy lại hình ảnh của công ty bằng việc làm đẹp số liệu tài chính và văn hóa doanh nghiệp, để chuẩn bị cho việc IPO vào năm tới. Theo báo cáo tài chính năm 2017, mức lỗ của hãng đi chung xe này đạt 4,5 tỷ USD, tăng 61% so với năm 2016, theo các số liệu của The Information. "Rút chân khỏi các thị trường như Đông Nam Á sẽ giúp tăng lợi nhuận cho họ", Bloomberg nhận định.

Từ khi thành lập cách đây 9 năm, Uber đã tiêu tốn 10,7 tỷ USD. Riêng khu vực Đông Nam Á, ứng dụng gọi xe này đã "đốt" khoảng 700 triệu USD.

Một số chuyên gia cho rằng, nếu tiếp tục dồn lực vào một thị trường yếu thế, số tiền mà Uber phải tiêu tốn sẽ gia tăng lên rất nhiều. Và các cổ đông lớn lại không thích điều này.

Trước khi vụ chuyển nhượng này được quyết định, dự báo về sự sáp nhập tại thị trường cạnh tranh khốc liệt như châu Á đã nổi lên sau khi SoftBank Group rót hàng tỷ USD vào Uber. SoftBank là cổ đông lớn của cả Grab, Uber cũng như ứng dụng đi chung xe Trung Quốc – Didi Chuxing. Họ đã liên tục thúc đẩy thương vụ này, nhằm cải thiện lợi nhuận cho Uber.

Techcrunch ước tính 27,5% cổ phần mà Uber nhận được trong Grab có giá trị khoảng 1,6 tỷ USD, hơn gấp đôi so với số tiền mà Uber đã đổ vào thị trường Đông Nam Á sau 5 năm hoạt động. Nhưng đây vẫn chưa phải tất cả. Sở hữu cổ phần tại doanh nghiệp đối thủ, dường như là cách hợp lý để Uber "đi cùng" với sự bùng nổ của thị trường đi chung xe.
Báo cáo của Temasek ước tính thị trường đi chung xe của Đông Nam Á có thể tăng gấp 4 lần về giá trị sau 7 năm tới, đạt khoảng 20 tỷ USD vào năm 2025. Grab đang là cái tên đứng đầu tại khu vực này với mức độ bao phủ tại 198 thành phố.

"Uber có thể tiếp tục gia tăng đầu tư và đạt được những thành công nhất định ở Đông Nam Á, nhưng chấp nhận thỏa thuận này có thể giúp chuyển dịch nguồn lực sang các thị trường trọng tâm khác", Techcrunch nhận định.

Và Uber cũng đang có nhiều việc phải làm để củng cố hoạt động kinh doanh tại những thị trường cốt lõi. "Một trong những mối nguy hiểm tiềm ẩn trong chiến lược toàn cầu hóa của chúng tôi là phải chiến đấu trên quá nhiều mặt trận với nhiều đối thủ cạnh tranh", CEO Uber đánh giá.
Sự phân tán nguồn lực khiến Uber trở nên yếu thế hơn tại những thị trường có những tên tuổi lớn mang tính địa phương. Năm 2016, Uber đã phải bán mảng kinh doanh tại Trung Quốc cho đối thủ Didi Chuxing để đổi lấy 17,5% cổ phần trong công ty này. Sau đó, mảng kinh doanh tại Nga cũng bị bán cho Yandex. Còn lần này đến lượt Đông Nam Á - thị trường đã được đánh giá là "sân nhà" của Grab ngay từ khi ứng dụng ra mắt năm 2012.

Tại châu Á, Uber còn nhiều thị trường chủ chốt khác, là Nhật Bản và Ấn Độ. Trong chuyến thăm châu Á vào tháng trước, CEO Uber từng khẳng định sẽ vẫn giữ hai thị trường này. Tuy nhiên, cuộc chiến tại đây cũng không hề dễ dàng.
Didi Chuxing - đối thủ đã đánh bật Uber khỏi thị trường Trung Quốc, và có cùng cổ đông là SoftBank, đang thể hiện rõ tham vọng toàn cầu hóa và đe dọa đến một số thị trường trọng tâm của Uber. Công ty này đã kiểm soát ứng dụng gọi xe 99 - đối thủ chính của Uber ở thị trường Brazil và đang tuyển dụng nhân lực cho kế hoạch mở rộng tại Mexico. Với sự hỗ trợ của SoftBank, Didi cũng đặt mục tiêu tiến vào Nhật Bản.

Còn tại Ấn Độ, Uber đang trong "cuộc chiến" kéo dài nhiều năm với Ola, một công ty khởi nghiệp có trụ sở tại Bangalore. Tuy nhiên, Ola cũng không phải cái tên đơn giản. Công ty này cũng được hỗ trợ bởi SoftBank. Ứng dụng này đã có hơn một triệu lái xe tại Ấn Độ và hoạt động tại 110 thành phố.

Nỗi lo độc quyền kinh doanh

Vụ mua bán trên đã gây chú ý lớn trên thị trường, đặc biệt làm dấy nên e ngại về việc vi phạm cạnh tranh. Bình luận về thương vụ mua bán này trên báo *********, ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng ban Pháp chế (Phòng Thương mại & công nghiệp Việt Nam - VCCI) cho rằng, sự xuất hiện của Uber, Grab thời gian qua là tiền đề cho các cải cách về điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực vận tải ở Việt Nam. Ông hy vọng sự thâu tóm lần này về tay một ông lớn sẽ không làm giảm sức ép cạnh tranh, đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng. "Nếu không, đó lại là một tín hiệu xấu, từ doanh nghiệp", ông nói.

Trong khi đó ông Trương Đình Quý, Phó tổng giám đốc Công ty Vinasun nhận định, thị trường khi chỉ còn mình Grab sẽ "càng nguy hiểm hơn", bởi lẽ doanh nghiệp này đang ở vị trí thống lĩnh thị trường và với tiềm lực tài chính mạnh, cùng chiến lược "giá huỷ diệt", Grab đang tiến gần tới độc quyền trong thị trường đặt xe qua ứng dụng ở Việt Nam.

Ông Trịnh Anh Tuấn - Phó cục trưởng Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương) cho biết, cơ quan này vừa có văn bản gửi Công ty TNHH Grab Taxi yêu cầu cung cấp các thông tin, tài liệu liên quan đến việc Grab mua lại hoạt động kinh doanh của Uber tại khu vực Đông Nam Á, trong đó có thị trường Việt Nam.

Một chuyên gia trong lĩnh vực quản lý cạnh tranh nhận định, việc một doanh nghiệp mua lại toàn bộ hoạt động kinh doanh của đơn vị khác cùng lĩnh vực đã có dấu hiệu của tập trung kinh tế và nằm trong phạm vi điều chỉnh của Luật Cạnh tranh.

Còn theo ông Tuấn, việc thị phần kết hợp của Uber, Grab chiếm trên 50% trên thị trường liên quan như vậy có thể cũng thuộc trường hợp bị cấm theo quy định của Luật Cạnh tranh.

Tuy nhiên, tới nay nhà chức trách Việt Nam chưa nhận được báo cáo từ Uber, Grab về thương vụ trên nên chưa có đủ căn cứ pháp lý để đánh giá. “Sau khi Grab gửi báo cáo đầy đủ về vụ việc này chúng tôi sẽ xem xét, phân tích và đánh giá thương vụ mua bán trên có đúng theo quy định của pháp luật cạnh tranh hay không”, ông Tuấn nói.

Tương tự, ngày 26/3, Uỷ ban quản lý cạnh tranh Singapore cũng yêu cầu Grab, Uber gửi báo cáo, “làm rõ chi tiết” về thoả thuận mua lại giữa hai doanh nghiệp này. Đại diện Uỷ ban này cho hay, cơ quan này có quyền xem xét bất kỳ thương vụ sáp nhập hoặc mua lại nào có ảnh hưởng đến cạnh tranh trên thị trường.
“Chúng tôi sẽ đảm bảo rằng không một nhà đầu tư nào thống trị thị trường, gây thiệt hại cho người dân, tài xế. Trường hợp chúng tôi nhận thấy việc sáp nhập có thể dẫn tới việc suy giảm cạnh tranh trên thị trường thì sẽ đưa ra những biện pháp tạm thời ngăn ngừa”, đại diện Uỷ ban cho biết.

Ông Nguyễn Đức Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) dự đoán, Grab nhiều khả năng sẽ thao túng giá cả theo cách của họ, khi không còn đối thủ trực tiếp. “Khi độc quyền thì Grab trở nên quyền lực đối với cả khách hàng và lái xe”, ông Thành nói.
Không chỉ lo lắng về giá cước, mức chiết khấu với lái xe cũng là điều nhiều người quan tâm khi Grab tiếp quản toàn bộ Uber ở Việt Nam. Nhận thông báo "chia tay" từ Uber chiều 26/3, những tài xế vay tiền ngân hàng để mua xe chạy GrabCar như anh Hoài Nam (Hà Đông, Hà Nội) đang rất lo lắng.

“Hiện tại, chiết khấu của hai hãng chỉ chênh lệch nhau khoảng 1%. Tôi và nhiều anh em lái xe đang sợ khi giờ chỉ còn lại một mình, Grab có thể tùy ý tăng giảm chiết khấu và không cần nhìn ngó đối thủ”, anh Nam cho biết.

Một số tài xế khác cũng bày tỏ lo ngại, lái xe nào không chấp nhận được mức chiết khấu, Grab sẵn sàng cho nghỉ vì đang chào mời hàng nghìn lái cũ từ Uber chuyển sang.

Các hãng taxi truyền thống vốn không thích sự có mặt của những Uber, Grab nhưng sự ra đi của một trong hai có thể chưa phải tin vui cho họ. Ông Trương Đình Quý - Phó tổng giám đốc Công ty Vinasun cho rằng, thị trường khi chỉ còn mình Grab sẽ "càng nguy hiểm hơn" với doanh nghiệp Việt Nam. “Bởi lẽ, giờ đây Grab đang ở vị trí thống lĩnh và với tiềm lực tài chính mạnh cùng chiến lược "giá huỷ diệt", Grab đang tiến gần tới độc quyền”, ông Quý nói.

Trong khi đó, ông Nguyễn Đức Thành đặt vấn đề cuộc chiến giữa Grab và taxi công nghệ sẽ phức tạp, sau khi một doanh nghiệp toàn cầu như Uber vẫn có thể bị công ty này đánh bại. Do đó, theo ông, các hãng taxi truyền thống nên tập trung xây dựng cho mình chiến lược cạnh tranh với taxi kiểu mới.

Đồng thời, chuyên gia kinh tế này cũng cho rằng, các doanh nghiệp taxi truyền thống nên thận trọng với những phương thức cạnh tranh mới từ Grab trong thời gian tới.

VietBF © Sưu tập

Đả đến lúc nhửng thằng hề hảng taxi"truyền thống" phải chào thua với kỷ thuật mới và bóc lột tài xế bằng nhửng cách "truyền thống" ! cứ đi thưa kiện đi cho vui !