Châu Âu trước nguy cơ chạy đua vũ trang

Những ngày này, quan hệ giữa Nga và khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang trở nên căng thẳng xung quanh kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa của NATO ở châu Âu và các biện pháp đáp trả của Nga.


Nga đang kiên quyết phản đối việc thành lập một hệ thống tên lửa đánh chặn đơn phương của Mỹ tại châu Âu, bởi toàn bộ sườn phía Tây của Nga, từ biển Baltik tới biển Đen, sẽ bị ảnh hưởng bởi hệ thống này. Nga đã đưa ra cách tiếp cận từng phần trong việc thiết lập một hệ thống phòng thủ tên lửa chung với NATO, trong đó Nga sẽ phụ trách một phần của khu vực cần bảo vệ, còn NATO sẽ phụ trách phần khác vì các mục tiêu hợp nhất. Nga đã đề nghị NATO phối hợp sử dụng trận địa radar Gabala tại Ajerbaizan, nhưng do Mỹ vẫn cố tình thực hiện các kế hoạch của mình nên mới đây, Nga đã tiến hành thử nghiệm một vũ khí siêu thanh hiện đại. Ngày 30-11, Tổng thống Nga Dimitry Medvedev đã tuyên bố, Không quân Nga sẽ được trang bị để bảo vệ các cơ sở hạt nhân chiến lược của Nga tại phần lãnh thổ châu Âu của nước này. Sau đó, Mỹ và 14 đồng minh NATO cho rằng tuyên bố trên đồng nghĩa với việc Nga rút khỏi Hiệp ước về các lực lượng vũ trang thông thường (CFE). Nga đã đình chỉ các hoạt động trong phạm vi CFE từ năm 2007, sau khi Mỹ và các đồng minh NATO từ chối phê chuẩn những sửa đổi của hiệp ước này.

Hệ thống radar NATO triển khai tại Thổ Nhĩ Kỳ

Tuyên bố của Tổng thống Medvedev đồng nghĩa với việc Nga có thể bị buộc phải đình chỉ các hoạt động hoặc thậm chí rút khỏi Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (START 3) do Moscow quan ngại sẽ xảy ra không chỉ một cuộc chạy đua vũ trang, một cuộc chạy đua tên lửa mới, mà còn cả điều tồi tệ hơn thế. Mỹ và các đối tác NATO đã có những hành động đe dọa, vô luật pháp và bên bờ vực chiến tranh khi vận chuyển tên lửa đến Ba Lan, sát biên giới Nga, đưa tàu chiến Aegis được trang bị tên lửa đánh chặn tại biển Baltik, ngoài khơi bờ biển nước Nga, và sắp triển khai 24 quả tên lửa đánh chặn đất đối không tại Romania. Như vậy, Mỹ và NATO rõ ràng đang phát triển khả năng quân sự ở phía Tây và phía Nam nước Nga nhằm vô hiệu hóa khả năng răn đe của Nga. Với ngân sách quốc phòng năm 2011 của Mỹ khoảng 730 tỷ USD, mức cao nhất kể từ năm 1945, sự đề cao cảnh giác của Nga là việc làm xuất phát từ sự lạm dụng quyền lực của Mỹ - nước vẫn đang phấn đấu thành "siêu cường quân sự duy nhất của thế giới."

Những phát biểu mới đây của Tổng thống Medvedev là rất ôn hòa. Ông chỉ đề cập những kế hoạch đối phó với tình huống bất ngờ, sẽ chỉ được Nga thực thi nếu Mỹ phớt lờ những yêu cầu của Nga, cứ triển khai các tên lửa và đe dọa các lợi ích chiến lược của Nga. Những kế hoạch đó không phải là một nguy cơ, mà chỉ là tuyên bố rằng Nga có thể bị buộc phải có những biện pháp phòng thủ nếu Mỹ và NATO tiếp tục "giả điếc" với những yêu cầu hợp tác của Nga trong bối cảnh Mỹ tuyên bố muốn bảo vệ lãnh thổ của họ bằng việc xây dựng một hệ thống phòng thủ tên lửa, nhưng hệ thống đó đang đe dọa các đường biên giới của Nga.

Minh Tâm