Arrowhead giúp Apache 'miễn nhiễm' với hỏa lực bộ binh

“Bay thấp và nhanh” có thế coi là câu thần chú của phi công trực thăng Mĩ thời kì hậu chiến tranh Việt Nam nhưng điều kiện chiến đấu mới đã vô hiệu phương châm này.

Bay "thấp và nhanh" đã không còn an toàn.

Một thời gian dài, phi công trực thăng Mĩ khi huấn luyện đều được dạy bay “thấp và nhanh”, điều này dựa trên kinh nghiệm sử dụng trực thăng từ cuộc chiến Triều Tiên và chiến tranh Việt Nam.

“Bay thấp và nhanh” có thế coi là câu thần chú của phi công trực thăng Mĩ thời kì hậu chiến tranh Việt Nam, trực thăng có thể tránh được các loại tên lửa điều khiển bởi radar lẫn pháo phòng không, hơn nữa khi máy bay gặp trục trặc hay bị trúng đạn, việc hạ cánh khẩn cấp cũng dễ dàng hơn.

Tuy vậy, trong tác chiến đô thị như ở Afghanistan và Iraq, bay thấp và nhanh tiềm ẩn rất nhiều rủi ro: Địa hình nhiều nhà cao tầng, các loại dây cáp chăng đủ loại, RPG, hỏa lực của vũ khí bộ binh các loại và thậm chí là tên lửa phòng không vác vai...

Trong cuộc chiến Iraq lần 2, tỉ lệ trực thăng bị hạ khi bay thấp rất cao, Mỹ đã mất 12 chiếc trực thăng trong 3 tháng đầu tiên, tất cả đều ở độ cao dưới 120m.

Bay ở độ cao cao hơn trở thành phương châm sinh tồn của phi công trực thăng, bay cao 150 tránh được các lọai dây cáp, trên 450m tránh được các loại RPG và bay cao 900m giúp an toàn trước các loại súng máy bộ binh.

Tác chiến đô thị cũng làm tăng nhu cầu trực thăng ban đêm, vì phe tấn công thường lợi dụng màn đêm để ẩn nấp, hơn nữa họ còn có thể dùng khói ngụy trang, cho nên người Mĩ hiểu rằng họ phải cải thiện khả năng quan sát ban đêm và nhìn qua được màn khói cho phi công của họ.

Lời giải Arrowhead

Để thích nghi với điều kiện tác chiến mới này, phi công trực thăng chiến đấu AH-64 Apache thế hệ mới sẽ được trang bị hệ thống quan sát kiểm soát bắn quang - điện tử Arrowhead. Hệ thống này giúp phi công dễ dàng sử dụng các loại tên lửa như Hellfire hay các loại vũ khí khác trong điều kiện và có thể miễn nhiễm với một số vũ khí mang vác ở một độ cao nhất định.

Hệ thống do Lockheed Martin phát triển này gồm 2 phần chính: Hệ thống nhắm bắn với các cảm biến ngày và đêm. Cảm biến ngày tích hợp máy đo xa laser, cảm biến TV.

Cảm biến đêm tích hợp cảm biến hồng ngoại (FLIR) có thể nhìn qua được lớp màn khói, cùng với thiết bị khóa đa mục tiêu. Phần trên là thiết bị nhìn đêm dành cho phi công với cảm biến hồng ngoại độ phân giải cao, giúp phi công quan sát tốt các vật thể nhỏ bé (như cây cối hay dây cáp) khi bay đêm ở cao độ thấp.

Vị trí các cảm biến trong hệ thống Arrowhead

Theo đó, dữ liệu kĩ thuật số từ cảm biến FLIR được hiển thị trong buồng lái chiếc Apache và trên cả mũ bay của phi công, cung cấp các hình ảnh có rõ nét với độ phân giải cao. Arrowhead còn có một camera TV dạng ảnh phụ trợ cho phi công trong môi trường quan sát nhiệt và đô thị.

Phần mềm của hệ thống sẽ kết hợp những hình ảnh thu được từ camera TV và cảm biến nhiệt vào một màn hình đa hiển thị cho phi công và xạ thủ.

Một ưu điểm nữa ở Arrowhead là khả năng quan sát ở một cao độ an toàn, theo đó, phi công Apache sẽ được cung cấp một màn hình ảnh nhiệt theo dõi mục tiêu ở khoảng cách xa hơn 8.000m, với tầm quan sát này phi công có thể yên tâm quần thảo ở độ cao 800m mà vẫn yểm trợ hiệu quả cho bộ binh dưới mặt đất.

Ngoài ra, Arrowhead còn giúp phi công đối phó với tình trạng “mù tạm thời”, tức là chỉ trạng thái bụi cát dưới sức quạt của chong chóng trực thăng bay mù. Quân đội Mĩ đã mất 27 chiếc trực thăng vì bị tình huống này từ năm 2002, trong đó có vụ tai nạn của chiếc CH-47 Chinook chở lính đặc nhiệm năm 2009.

Arrowhead cho phép phi công Apache quan sát tốt trong tình trạng "mù tạm thời".

Hệ thống Arrowhead giúp cho phi công không phải bay thấp mà vẫn chiến đấu hiệu quả. Tuy vậy, cái giá phải đánh đổi cũng không hề nhỏ.

Một sĩ quan không quân cho biết, bay cao làm giảm khả năng cảm nhận phát hiện những mục tiêu lẩn khuất trong môi trường đô thị, và cho rằng nếu lạm dụng khả năng của hệ thống Arrowhead, phi công sẽ mất dần khả năng "săn tăng" trong những trận đánh qui mô lớn.

“Phi công lái trực thăng tấn công phải kết hợp các kĩ năng chống tăng cơ bản và khả năng sử dụng các loại công nghệ trong tác chiến bất đối xứng ở môi trường đô thị như Arrowhead. Nếu sự kết hợp này được hoàn thiện thì sức mạnh của trực thăng chiến đấu Mĩ sẽ trở nên cực kì đáng sợ”.

Quang Minh(ĐVO)