Tại sao Nigeria lại ‘nước đôi’ với chế độ Gaddafi?

Dù Nigeria công nhận Chính phủ lâm thời của phe nổi dậy Libya nhưng sức ảnh hưởng của ông Gaddafi vẫn còn rất lớn nên chính quyền Nigeria cảm thấy rất khó xử.

Một vài trang báo gần đây đưa tin về những “cung bậc tình cảm” rất khác nhau của Nigeria về sự hiện diện của những người trung thành với nhà lãnh đạo Gaddafi tại đất nước Tây Phi này. Từ tâm lý của người dân cho đến các chính sách của chính quyền Nigeria đối với đất nước Libya thời hậu Gaddafi đều thể hiện sự không nhất quán.

BBC đưa tin về quan điểm của người dân Thủ đô Niamey trước sự "thâm nhập" của lực lượng trung thành với ông Gaddafi vào Nigeria như sau: “Một người bán nước trên phố cho rằng, Nigeria không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc chứa chấp họ bởi họ là những người Hồi giáo. Mà theo đạo Hồi, một người Hồi giáo không thể đẩy người anh em của mình vào vòng vây của kẻ thù. Tuy nhiên, chúng tôi rất lo sợ một ngày không xa, hàng trăm thứ vũ khí sẽ đổ vào quốc gia này cùng với các phiến quân”.

Trong khi đó, kênh truyền hình Al Jazeera lại phát sóng một đoạn tin từ thành phố Agadez, phía Bắc Nigeria cho thấy, người dân hết lòng ủng hộ những người Tuaregs đi theo ông Gaddafi.

Nigeria tiến thoái lưỡng nan trong cách hành xử với Gaddafi.

Người Tuareg từng tổ chức các cuộc đấu tranh đòi quyền tự trị tại khu vực phía Bắc Nigeria và nhận được sự ủng hộ lớn từ ông Gaddafi. Khi làn sóng nổi dậy lan rộng ở Libya, mấy trăm phiến quân Tuareg sang chiến đấu ủng hộ nhà lãnh đạo Gaddafi. Nhiều nguồn tin cho rằng, các phiến quân có vũ trang này đi theo những người trung thành với ông Gaddafi vào các khu vực trung tâm của Nigeria hồi tuần trước.

Những thái độ không đồng nhất này của dân chúng Nigeria cộng thêm sức ép mà cuộc nội chiến Libya đặt ra với Chính phủ Nigeria khiến giới chức nước này phải rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan, vừa ủng hộ chế độ Gaddafi vừa công nhận chính quyền mới tại quốc gia Bắc Phi này.

Theo các nhà phân tích, việc thừa nhận tính hợp pháp của Hội đồng chuyển tiếp quốc gia Libya trong khi vẫn chứa chấp lực lượng trung thành với ông Gaddafi cho thấy, Nigeria tin rằng, sức ảnh hưởng của nhà lãnh đạo quốc gia Bắc Phi vẫn còn rất lớn.

“Giới lãnh đạo Nigeria hình như chưa cập nhật được tình hình địa chính trị ở thời đại mới, thời đại mà bức tường Berlin đã bị hủy, chiến tranh lạnh đã kết thúc…Bởi thế họ phân tích các mối quan hệ quốc tế hiện tại bằng những tiêu chuẩn lỗi thời. Họ muốn trung thành với một thế giới đã đi vào dĩ vãng”, Benjamin Stora, chuyên gia về tình hình Bắc Phi nhận định về tư tưởng coi trọng sức ảnh hưởng của ông Gaddafi của chính quyền Nigeria.

Tuy nhiên, nhận thức rõ mối nguy từ việc cho phép những người ủng hộ ông Gaddafi du nhập vào đất nước mình, chính quyền Nigeria cũng cố gắng thiết lập một vòng vây an ninh tại biên giới, đồng thời giam lỏng con trai Saadi của ông Gaddafi ở Niamey.

Như vậy, quả thực vấn đề không đơn giản đối với chính quyền Nigeria, khi vừa phải gây dựng mối quan hệ tốt với chính quyền mới của nước láng giềng Libya trong khi vẫn phải làm hài lòng những phe cánh ủng hộ ông Gaddafi ở trong nước; đồng thời cũng phải thể hiện quan điểm trước cộng đồng quốc tế.

Trà My (theo CS Monitor)