HÀ NỘI (TH) - Với nghi vấn lên cao về “nhận thức chung giữa Việt Nam và Trung Quốc” được hai cơ quan thông tấn hai nhà nước Việt Nam và Trung Quốc đưa tin khác nhau, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam hôm Thứ Năm giải thích rất dài về “nhận thức chung” này.
Người dân ở Hà Nội biểu t́nh chống Trung Quốc suốt bốn Chủ Nhật của tháng 6 và Chủ Nhật đầu tháng 7, 2011 ở Hà Nội. (H́nh: AP/Na Son Nguyen)
Báo Đất Việt tường thuật cuộc họp báo của bà Nguyễn Phương Nga trả lời câu hỏi của phóng viên Việt Nam về việc: “Vừa rồi trong chuyến thăm Trung Quốc của Thứ Trưởng Hồ Xuân Sơn cũng như trong thông cáo báo chí của phía Trung Quốc có nói tới nhận thức chung giữa Việt Nam và Trung Quốc về vấn đề Biển Đông. Xin bà cho biết là: nhận thức chung này là ǵ?”
Bà Nga đă giải thích khá dài và nói rằng: “Nhận thức chung giữa lănh đạo cấp cao hai nước th́ đă được ghi nhận trong các tuyên bố chung của Việt Nam-Trung Quốc nhân các chuyến thăm của lănh đạo cấp cao hai nước mà gần đây nhất là Tuyên bố chung tháng 10 năm 2008 nhân dịp Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng thăm Trung Quốc.
Theo đó, hai bên quyết tâm ǵn giữ ḥa b́nh, ổn định tại khu vực Biển Đông; tuân thủ nghiêm nhận thức chung giữa lănh đạo cấp cao hai nước và tinh thần, tuyên bố của các bên về cách ứng xử ở Biển Đông; duy tŕ cơ chế đàm phán trên biển, đàm phán về các vấn đề trên biển; căn cứ các nguyên tắc và chế độ pháp lư đă được xác định bởi luật pháp quốc tế bao gồm Công ước Luật biển của Liên Hợp Quốc năm 1982 để t́m kiếm giải pháp cơ bản, lâu dài mà các bên có thể chấp nhận được; tích cực nghiên cứu và bàn bạc để hợp tác cùng phát triển để t́m ra mô h́nh và khu vực thích hợp.”
Bà Nga nói tiếp rằng: “Trong quá tŕnh đó hai bên cùng nỗ lực ǵn giữ t́nh h́nh ở Biển Đông, không áp dụng hành động làm phức tạp hóa hoặc mở rộng thêm tranh chấp. Hai bên đồng ư với nguyên tắc dễ trước-khó sau, tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực như nghiên cứu khoa học hải dương, bảo vệ môi trường, dự báo khí tượng thủy văn, thăm ḍ khai thác dầu khí, t́m kiếm cứu hộ trên biển, tàu hải quân đi thăm lẫn nhau, xây dựng cơ chế trao đổi thông tin trực tiếp giữa quân đội hai nước.”
Lời giải thích của bà Nguyễn Phương Nga được báo Đất Việt thuật lại trong ngoặc kép dài hơn bản tin của Thông Tấn Xă Việt Nam ngày 26 tháng 6 khi cơ quan này tường thuật bản “thông tin báo chí chung” sau cuộc họp trước đó một hôm, giữa hai ông Hồ Xuân Sơn, thứ trưởng Ngoại Giao Việt Nam, và Đới Bỉnh Quốc, ủy viên Quốc Vụ Viện (đại diện chính phủ Bắc Kinh). Nội dung cuộc họp, theo Thông Tấn Xă Việt Nam, là ông Sơn “chuyển ư kiến của lănh đạo Việt Nam tới lănh đạo Trung Quốc về quan hệ hai nước và t́nh h́nh Biển Đông thời gian gần đây.”
Bản tin của Thông Tấn Xă Việt Nam cẩn thận viết: “Hai bên khẳng định, cần tích cực thực hiện nhận thức chung của lănh đạo hai nước, giải quyết ḥa b́nh các bất đồng trên biển giữa hai nước thông qua đàm phán và hiệp thương hữu nghị; áp dụng biện pháp có hiệu quả, cùng nhau duy tŕ ḥa b́nh và ổn định tại Biển Đông; tăng cường định hướng đúng đắn dư luận, tránh lời nói và hành động làm tổn hại đến t́nh hữu nghị và ḷng tin của nhân dân hai nước; đẩy nhanh tiến độ đàm phán để sớm kư kết ‘Thỏa thuận về các nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển giữa Việt Nam-Trung Quốc’; thúc đẩy việc thực hiện ‘Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và các công việc tiếp theo, cố gắng sớm đạt tiến triển thực chất.’”
Nhưng, hai ngày sau đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc Hồng Lỗi tường thuật trên Tân Hoa Xă, bản Anh ngữ, cuộc họp của Đặc Sứ Hồ Xuân Sơn với ông Đới Bỉnh Quốc có những lời “kêu gọi Việt Nam thực hiện sự đồng thuận song phương về vấn đề biển Hoa Nam (Việt Nam gọi là Biển Đông) đă đạt được trong chuyến đến Trung Quốc của Đặc Sứ Hồ Xuân Sơn hồi cuối tuần trước.”
Bản tin Tân Hoa Xă nói: “Hai bên chống lại sự can thiệp của các thế lực bên ngoài vào cuộc tranh chấp giữa Trung Quốc và Việt Nam và cam kết tích cực hướng dẫn dư luận quần chúng và cảnh giác đối với những lời b́nh luận hay hành động làm suy giảm t́nh hữu nghị và niềm tin giữa dân tộc hai nước.”
Ông Hồng Lỗi nói thêm rằng: “Chúng tôi hy vọng phía Việt Nam thực hiện sự đồng thuận với chúng tôi và nỗ lực bảo vệ ḥa b́nh, ổn định ở biển Hoa Nam.”
Bản tin này nhắc lại công hàm của Thủ Tướng VNDCCH Phạm Văn Đồng năm 1958 gửi Thủ Tướng Trung Quốc Chu Ân Lai nh́n nhận “chủ quyền lănh thổ của Trung Quốc đối với các đảo ở biển Hoa Nam” như ngụ ư có sự “đồng thuận” từ phía Việt Nam.
Nghi ngờ ông Hồ Xuân Sơn đă có thỏa thuận ngầm ǵ đó với Bắc Kinh, 18 nhà trí thức trong nước hôm 2 tháng 7 gửi Bộ Ngoại Giao Việt Nam đ̣i phải nói thật cho dân biết. Họ thấy bản tin của TTXVN và bản tin Tân Hoa Xă khác xa nhau về nội dung.
Ngoài lời giải thích của bà Nguyễn Phương Nga, tin tức từ trang mạng Bauxite Vietnam và bản tin “Ba Sàm” cho hay, viên chức Bộ Ngoại Giao Hà Nội đă gọi điện thoại cho Giáo Sư Chu Hảo, và Tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, hai trong số những người kư kiến nghị, “mời các vị đến Bộ Ngoại Giao vào Thứ Sáu tuần này để gặp và trao đổi.”
(TN/nguoi-viet)
Việt Nam sẽ 'nói rơ' về thỏa thuận với Trung Quốc
