Lão nông vùng cao và bảo tàng chiến tranh

Nhiều người bảo ông là lão khùng, là người vô công, rỗi việc, chính người vợ cũng từng phản đối ông kịch liệt. Lão nông này có cái thú đi đây đó sưu tầm những đồ “bỏ đi” thời kháng chiến.

Chúng tôi đến thị trấn Sơn Dương để tận mắt thấy cái “khùng” của lão. Lão là Đỗ Lê Hồng – là chủ nhân của bộ sưu tập “đồ cũ” có nhiều giá trị lịch sử bên dòng Phó Đáy.

"Bằng chứng lịch sử"

Ngôi nhà nhỏ của lão nông Đỗ Lê Hồng (thị trấn Sơn Dương, Tuyên Quang) chật kín với súng khai hậu, súng lục và súng kíp; vỏ bom dây, nhiều mảnh bom bi, bom tấn, nhiều loại quần áo, mũ sắt, hộp đựng đạn, dù… Ông gọi những thứ đồ đó là "bằng chứng lịch sử".

Lão nông "khùng" Đỗ Lê Hồng

Vừa đến đầu làng, hỏi lão ai cũng biết. “Lão đồ cổ đấy hả? Ngay bên kia kìa chú, đi vòng qua con ngõ là đến đấy” - mấy người bán hàng ven đường nhiệt tình chỉ đường đến nhà lão.

Bước vào ngôi nhà trưng bày của lão, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên vì mức độ đồ sộ của những hiện vật mà chủ nhân của chúng thu thập được. Từ các loại súng và vật dụng chiến tranh thời kì chống Pháp, Mỹ như: súng khai hậu; súng lục và súng kíp; vỏ bom dây, nhiều mảnh bom bi, bom tấn… nhiều loại quần áo, mũ sắt, hộp đựng đạn, dù… và cả những vật dụng sinh hoạt thời kỳ trước năm 1945 cũng được lão sưu tầm khá công phu.

Bên phía đối diện là các hình ảnh tư liệu về Bác Hồ, các bức thư từ thời kỳ kháng chiến của các thế hệ bộ đội chống Pháp và chống Mỹ. Mọi thứ đều được sắp xếp ngăn nắp theo thứ tự, gian nhà chật kín không có cả lối đi.

“Từ hồi thanh niên, tôi đã ham sưu tập rồi. Các thứ “gom” được nhiều lắm nhưng do thiếu điều kiện bảo quản nên thất lạc hết rồi. Mãi đến những năm gần đây thì mới có điều kiện để sưu tầm lại, thực hiện những gì là niềm đam mê của mình” -lão kể.

Những cổ vật của được lão nông Lê Hồng sưu tập được

Những ngày đầu mới bắt đầu đi tìm các hiện vật, lão bị phản đối dữ lắm. Vợ lão, một người phụ nữ hiền lành chân chất nhưng đã không chịu nổi cảnh có đủ thứ đồ lỉnh kỉnh trong nhà, nên đem một số hiện vật vứt xuống sông. Đến lúc phát hiện ra, lão chẳng nói chẳng rằng lặn lội ra sông ngụp lặn tìm lại.

Cả hàng xóm cũng chả hiểu nổi cái thú vui của lão. Nhà đã chật chội, chỗ ở còn chả nên hồn thì đồ cổ cái gì? Nhiều người bảo lão bị khùng.

Nhưng mọi điều này không thể “diệt” nổi cái niềm đam mê cháy bỏng của lão. Lão vẫn cứ lặn lội khắp nơi nào Thái Nguyên; Bắc Kạn, Hà Giang… biết chỗ nào có hiện vật quý là lão bằng mọi giá tìm đến và sưu tầm cho bằng được. Nhiều lần không có tiền để đi, lão tất bật sang anh em vay mượn, để thỏa nỗi khát khao.

Đến nay chả còn ai nói lão khùng nữa và người vợ cũng đã hiểu được niềm đam mê của chồng, bạn bè nghe nói lão sưu tầm đồ cổ, ai có gì cũng gửi về cho lão. Ngồi trước công trình của mình, lão nở nụ cười và chúng tôi cũng thấy vui và khâm phục thú chơi “tốn kém” của lão nông này.

Gian thờ tình nghĩa

Đến mục sở thị “bảo tàng” của lão, chúng tôi còn thấy lão dành một vị trí trang trọng để lập bàn thờ Bác Hồ và 9 bà mẹ Việt Nam anh hùng và Anh hùng lực lượng vũ trang của huyện Sơn Dương.

Những tờ tiền cổ

Ngay bên cạnh đó là chỗ trưng bày những tấm ảnh đen trắng ghi lại hình ảnh sinh hoạt đời thường giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh như: Ảnh Bác Hồ đang chẻ củi, đánh cá, làm giàn bí, …

“Tôi vốn yêu thích và thần tượng Bác Hồ, đi đâu có ảnh nào về Bác là tôi đều cố gắng sưu tầm bằng được. Tôi thích nhất là những hình ảnh về Bác thời còn hoạt động ở ATK Việt Bắc”, lão tâm sự.

Những ngày lễ tết, dù bận trăm công nghìn việc nhưng lão vẫn không bao giờ quên thắp những nén hương lên bàn thờ Bác và các bà Mẹ Việt Nam anh hùng. “Có lần tôi đi ăn cưới tận Thái Nguyên, đang ăn cơm chợt nhớ hôm nay là ngày rằm, tôi phải gọi điện về nhà bảo vợ thắp nén hương. Bà ấy vốn hay quên lắm”.

Điều khiến chúng tôi không khỏi ngạc nhiên và thán phục là tất cả ảnh của các Mẹ và các anh hùng trong huyện đều được lão lặn lội sưu tầm đầy đủ để trên bàn thờ.

Chia tay “bảo tàng”, lão chỉ hỏi lại một câu: “Làm sao để giữ các hiện vật này còn mãi với thời gian, khi tôi tuổi tác cũng đã xế chiều như thế này?”.

Theo Ngọc Tú - Minh Quyết (Bee.net.vn)