Mỹ Khó Nói Thẳng: Mubarak Phải Từ Chức Ngay Lập Tức

WASHINGTON - Không lâu sau bài nói chuyện trực tiếp truyền hình của TT Mubarak, TT Obama thách thức nước Ai Cập đang đấu tranh chống chế độ toàn trị nhanh chóng bắt đầu tiến trình chuyển tiếp - ông Obama đã phản ứng qua làn sóng truyền hình.

Ông Obama nhắc tới quá khứ của Ai Cập như là cách để hô hào TT Mubarak chọn đuợc lịch sử ghi nhớ như là 1 lãnh tụ mạnh và cũng là 1 nhà hoà bình. TT Obama nói "Trong hàng ngàn năm, Ai Cập đã biết những khoảnh khắc chuyển tiếp, và nay tiếng nói của công dân báo rằng lúc này là 1 trong các giờ phút tương tự.
Ông Obama cho biết ông đã điện đàm trong 30 phút với ông Mubarak sau khi nhà lãnh đạo Ai Cập nói chuyện với quốc dân. Theo lời TT Obama, ông Mubarak thừa nhận nguyên trạng là không duy trì đuợc.
Ông Mubarak lên tiếng sau khi tiếp đặc sứ Hoa Kỳ Frank Visner, từng là ĐS Hoa Kỳ tại Cairo. Thông điệp của sứ giả Wisner đem đến thủ đô Ai Cập là : Hoa Kỳ thấy thời gian nắm quyền của ông Mubarak đã hết, không muốn ông tái tranh cử và muốn ông chuẩn bị 1 cuộc chuyển tiếp có trật tự và dân chủ thật.

Ảnh - Google

Qua điện thoại, vị nguyên thủ Hoa Kỳ nói ông tin rằng chuyển tiếp trật tự phải có ý nghĩa, ôn hoà và bắt đầu ngay - ông Obama ám chỉ nhượng bộ là không đủ, tuy không nói ông Mubarak nên từ chức tức thì. Ông Obama nhấn mạnh: việc chọn nhà lãnh đạo Ai Cập không tùy thuộc vào Hoa Kỳ. Ông Obama nhắn gửi giới trẻ Ai Cập "Chúng tôi lắng nghe các bạn - tôi có tin tưởng không nhân nhuợng là công dân sẽ định đoạt số phận và nắm lấy lời hưá đem lại 1 tương lai tốt đẹp hơn cho con, cháu". Ông Obama hô hào bình tĩnh và cảnh báo những ngày sắp tới là khó khăn, khi tình hình chuyển biến.
Các viên chức tiết lộ : trong buổi gặp gỡ TT Mubarak, sứ giả Visner không yêu cầu TT Mubarak ra đi ngay, nhưng nên nhận rằng quyền lãnh đạo từ 30 năm sắp kết thúc, đừng tìm cách kéo dài. Ông Visner đã đuợc TT Obama dặn dò chuyển giao thông điệp của TT Obama theo cách nhẹ nhàng.
Tại Capitol Hill, nghị sĩ Patrick Leahy (DC-Vermont) góp ý: ông Mubarak nên ra đi sớm hơn dự định, vì chính quyền của ông không có tín nhiệm để giám sát tiến trình dân chủ hoá. Ông Leahy là chủ tịch ủy ban giám sát viện trợ, gồm quân viện 1/5 tỉ MK/năm, nói "Sự tiếp tục vai trò của ông Mubarak là không thực tế".

Viet Bao

CAIRO - TT Mubarak sắp là nhà lãnh đạo Arap thứ nhì bị quần chúng hạ bệ trong lịch sử Trung Đông thời hiện đại.
Phong trào chống đối lỏng lẻo đã đuợc hâm nóng bằng nỗi bất bình với chế độ bỏ rơi người nghèo, bao che tham nhũng và bạo hành của cảnh sát. Sau gần 30 năm bị áp bức, người dân Ai Cập thấy đuợc khuyến khích bởi cuộc lật đổ TT Ben Ali trong tuần qua ở Tunisia. Dân thường Ai Cập bắt đầu xuống đường ngày 24-1 dấy lên các cuộc biểu tình không ngừng nghỉ khắp nuớc có 80 triệu dân.
Xe tăng Nga và xe tăng Mỹ trấn giữ các con đuờng dẫn tới công viên Tahrir (có nghĩa Tự Do) - nơi này gần bản doanh của Liên Đoàn Arap, trường đại học American, Viện bảo tàng danh tiếng, và 1 toà nhà lớn chứa tập trung văn phòng của hàng chục Bộ có tiếng tham nhũng và làm việc không hiệu quả.
Trong nhiều ngày qua, quân đội không phản ứng, cũng không ngăn dân chúng đến tụ điểm biểu tình. Phát ngôn viên của quân đội khẳng định không dùng vũ lực với dân, và xác nhận "quyền tự do phát biểu đuợc bảo vệ với mọi người". Phát ngôn viên nhắc nhở người biểu tình không làm mất ổn định, cũng không gây thiệt hại tài sản.
Trong khi quân đội lên tiếng như thế, PTT Suleiman đuợc TT Mubarak bổ nhiệm 2 ngày trước xuất hiện trên màn ảnh nhỏ đề nghị đối thoại với "các thế lực chính trị". Ông này không nói rõ sẽ có những thay đổi nào, và chính quyền định đối thoại với ai.

Ảnh - Google

Giới quan sát nhận xét : các giới tham gia biểu tình không có nhiều điểm chung sau yêu sách truất phế ông Mubarak và hiện có căng thẳng đáng kể giữa phe trẻ vận động thế quyền và nhóm Huynh Đệ Hồi Giáo chủ trương 1 quốc gia Hồi Giáo lớn nhất thế giới - tuy nhiên, Huynh Đệ Hồi Giáo cả quyết không tìm kiếm vai trò lãnh đạo. Thực tế là Huynh Đệ Hồi Giáo có nhiều người xuống đường hơn và công khai hơn các nhóm khác.
Cuộc khủng hoảng vưà trải qua 1 chuyển biến xấu khi hàng ngàn cảm tình viên của TT Mubarak, gồm 1 số cưỡi ngựa hay lạc đà, tâán công phong trào đòi tự do dân chủ - xung đột xẩy ra không lâu sau khi ông Mubarak lên đài truyền hình buổi tối, loan báo không tái tranh cử, nhưng tiếp tục làm việc để thực hành các cải tổ.
Qua sáng Thứ Tư, phát ngôn viên của quân đội xuất hiện trên màn ảnh truyền hình, yêu cầu dân chúng giải tán, về nhà, để đất nước trở lại bình thường. Loan báo này có thể đánh dấu sự chuyển hướng trong thái độ của quân đội sau nhiều ngày cho phép công chúng tụ họp đến mưc lớn chưa từng thấy như hôm Thứ Ba, khoảng 250,000. Gần 10,000 người biểu tình tái tập trung tại công viên Tahrir vào sáng Thứ Tư, bác bỏ bài diễn văn của TT Mubarak và đòi ông từ chức trức khắc. Đến đầu buổi chiều, khoảng 3000 cảm tình viên của Mubarak phá thủng hàng rào người của phe chống chính quyền bảo vệ đám đông tại công viên Tahrir. Hỗn chiến xẩy ra, phe dân chủ bị đánh bằng roi và gậy. Nhưng 1 số người của phe thân chính bị lôi từ lưng ngựa, lạc đà xuống, bị đánh trả thù, mặt đầm đìa máu. Binh lính không can thiệp.
Trên 700 người bị thương và 1 binh sĩ thiệt mạng - 1 số phóng viên ngoại quốc bị đám biểu tình đánh, trong số này có ông Anderson Cooper của CNN, 2 người của AP. Ông Cooper xác nhận ông và tổ tường thật bị phe thân chính tấn công.
Tin tiếp theo của CNN cho biết không ai bị thương nặng - báo chí Tây Âu loan báo 1 ký giả Bỉ cũng bị đánh. Ông này bị giữ về tội do thám, theo tố cáo của 1 số người mặc thường phục không rõ lý lịch.
Chính phủ Obama lên án bạo động tiếp theo tin cho hay khối cảm tình viên của TT Mubarak tấn công phong trào chống Mubarak tại công viên Tahrir.

Ảnh - Google

Tham vụ báo chí Robert Gibbs tuyên bố đặc biệt quan ngại về các vụ hành hung phóng viên và những người biểu tình ôn hoà. Ông Gibbs cũng lập lại lời hô hào tự chế với các phe.
Tin mới nhận từ Bộ y tế cho hay 1 cảnh sát thường phục thiệt mạng và gần 600 người bị thương. Nhân chứng xác nhận người biểu tình yêu cầu quân đội bảo vệ, và bị từ chối. Chỉ thỉnh thoảng binh sĩ bắn lên trời. Cảnh sát sắc phục không xuất hiện. Va cïhạm đổ máu tại thủ đô đánh dấu ngày thứ 9 của biến động, nhưng đụng độ bắt đầu trước tại thành phố cảng Alexandria. Lần đầu tiên, chế độ Mubarak tập trung lực lượng của phe hậu thuẫn để yêu cầu chấm dứt phong trào chống chính phủ - khoảng 20,000 người thân chính tập trung trong không khí tương đối ôn hoà bên kia sông Nile. Phe ủng hộ Mubarak khẳng định nhân nhượng của ông Mubarak là đủ. Ngoài ra, PTT Suleiman lên tiếng kêu gọi thành phần trẻ nghe theo khuyến cáo của quân đội để trở về nhà, trả lại trật tự bình thuờng - về phần mình, nhà ngoại giao ElBaradei kêu gọi quân đội can thiệp để ngăn trở hành động tàn sát của các phần tử thân chính.

Viet Bao

Cuộc cách mạng đường phố đã đưa Ai Cập trở thành quan tâm của nhiều người trên thế giới.

Sau đây là một vài con số cho chúng ta hình dung về bối cảnh cuộc cách mạng này.
* Có dân số 80 triệu người, với 33% là từ 14 tuổi trở xuống.
* Tỉ lệ thất nghiệp là 9.7.
* 20% dân số sống dưới ngưỡng nghèo đói.
* Tính từ năm 2000 đã tăng gấp 3 lần số trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng, với 1.5 triệu em trong năm 2008.
* Tỉ lệ biết đọc là hơn 71%, nam giới là 83% và nữ giới là 59%.
* Lực lượng lao động là 26 triệu người, với 32% làm nghề nông, 17% làm ngành kỹ nghệ và 51% lĩnh vực dịch vụ.
* Hơn 20 triệu người sử dụng Internet, làm Ai Cập trở thành quốc gia thứ 2 thế giới, và 55 triệu người xài điện thoại di động, đứng thứ 19 thế giới.
* Dân số tôn giáo tới 90% Hồi Giáo, 9% Thiên Chúa Giáo Coptic, và 1% Ky Tô Giáo.

Viet Bao