Quốc hội vẫn chưa tuyên chiến với Iran, nhưng chiến dịch này phù hợp với tiền lệ lịch sử.

[kentto]

Hình ảnh: Wikimedia Commons (Ảnh ghép về Chiến tranh Iran năm 2026)

Mỹ hiện đã bước sang tuần thứ hai của chiến dịch tấn công quân sự nhằm vào chính phủ Iran, khiến giới quan sát đặt câu hỏi liệu Quốc hội Mỹ có chính thức tuyên chiến với Cộng hòa Hồi giáo Iran hay không.

Gateway Pundit đã có cuộc phỏng vấn với Tiến sĩ Chase Spears, một cựu chiến binh quân đội Mỹ đã nghỉ hưu, sĩ quan phụ trách quan hệ công chúng, nhà văn và người dẫn chương trình podcast Finding Your Spine . Trong một bài báo gần đây trên RedState, ông tự mô tả mình là một người “ gần như theo chủ nghĩa biệt lập ”, cho thấy ông phần lớn ủng hộ chính sách không can thiệp vào công việc hay lợi ích của các quốc gia khác.

Tại sao? Bởi vì Tiến sĩ Spears là một sản phẩm của Cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu (GWOT), ông đã được điều động đến các khu vực chiến sự hai lần trong suốt sự nghiệp của mình và phục vụ cùng những người lính đã dành nhiều năm cuộc đời ở các khu vực thù địch ở nước ngoài. “Chúng tôi đã thấy Iraq trở nên như thế nào; chúng tôi đã thấy Afghanistan trở nên như thế nào,” ông giải thích.

Ông tiếp tục tiết lộ hai lý do tại sao quan điểm mặc định chính của ông là phản đối chiến tranh. Thứ nhất, ông nói, “trong suốt cuộc đời tôi, [nước Mỹ] đã không thể hiện sự sẵn lòng cam kết làm những gì cần thiết để hoàn thành công việc.”

Ông lập luận: “Khi một quốc gia tham chiến, đó phải là biện pháp cuối cùng, sẵn sàng sử dụng lực lượng và bạo lực cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ càng nhanh càng tốt, nhằm nhanh chóng lập lại nền hòa bình công bằng.”

Thứ hai, Spears nói, ông “theo truyền thống phản đối các chiến dịch quân sự mới vì có nhiều lý do để đặt câu hỏi về tính hợp hiến của cách chúng ta tiến hành chiến tranh kể từ khi kết thúc Thế chiến II”. Hiến pháp Hoa Kỳ phân chia quyền lực chiến tranh giữa Quốc hội và Tổng thống. Theo Điều I, Khoản 8, Quốc hội nắm giữ quyền duy nhất để “tuyên chiến”.

Tuy nhiên, ông chỉ ra rằng “khi nhìn vào tiến trình lịch sử nước Mỹ, chỉ có một số rất ít cuộc chiến mà chúng ta tham gia là được Quốc hội tuyên bố chính thức.”

Ví dụ, Hoa Kỳ chưa bao giờ chính thức tuyên chiến trong Nội chiến Mỹ, chiến tranh Việt Nam hay chiến tranh Afghanistan. Trong lịch sử gần đây, Hoa Kỳ chỉ chính thức tuyên chiến trong Thế chiến II, bắt đầu bằng tuyên bố chống lại Nhật Bản vào ngày 8 tháng 12 năm 1941, một ngày sau cuộc tấn công Trân Châu Cảng.

Nhiều người đã tuyên bố hành động của Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth chống lại Iran là vi hiến. Đáp lại, Spears hỏi: “Họ đã ở đâu trong suốt cuộc đời chúng ta? Họ đã ở đâu trong chiến tranh Việt Nam, Chiến dịch Bão Sa mạc, Afghanistan, Chiến dịch Tự do Bền vững, Chiến dịch Tự do Iraq? Họ đang ở đâu trong cuộc chiến tranh ủy nhiệm của chúng ta với Nga thông qua Ukraine?”

“Tôi không nói rằng đó là điều đúng đắn, rằng chúng ta đã đi ngược lại với cách Hiến pháp quy định về việc tuyên chiến, nhưng nếu chúng ta giương cao lá cờ trong cuộc chiến với Iran mà lại không lên tiếng về tất cả các cuộc chiến khác, thì đó là sự sử dụng lá cờ một cách có chọn lọc và là sự đạo đức giả”, Spears tuyên bố.

Cựu chiến binh quân đội Mỹ cho biết ông "đã chấp nhận một cách đáng tiếc rằng các tổng thống không nhất thiết phải tuân theo điều khoản hiến pháp về việc tham khảo ý kiến ​​Quốc hội."

Theo ông, Quốc hội phần lớn đã thoái thác trách nhiệm của mình, thay vào đó lại thích "than phiền, rên rỉ và kêu ca, trong khi né tránh trách nhiệm đưa ra quyết định điều động quân đội tham chiến".

“Nếu Quốc hội muốn làm gì đó về vấn đề này,” Spears nói, “các thành viên được bầu của Quốc hội sẽ kiểm soát ngân sách. Đó là lý do tại sao những người soạn thảo Hiến pháp đã phân chia quyền kiểm soát quân đội giữa Quốc hội và Tổng thống, [giải thích rằng] Quốc hội cũng là cơ quan cấp ngân sách [theo Điều I, Khoản 8], và Tổng thống được chỉ định là Tổng tư lệnh [trong Điều II, Khoản 2].”

Bất chấp những lời chỉ trích rộng rãi nhắm vào Trump và Hegseth vì hành động của họ liên quan đến Iran, Spears vẫn ủng hộ chiến dịch này. Ông giải thích: “Iran là nước xuất khẩu khủng bố hàng đầu thế giới trong 47 năm qua, [và] họ đã sát hại những đồng đội của tôi.”

“Chúng đã giết người bừa bãi trong nhiều thập kỷ, đồng thời tài trợ, tạo điều kiện, trang bị, huấn luyện và khuyến khích tất cả những kẻ khủng bố khác trên khắp thế giới làm điều tương tự,” Spears nói thêm. “Vấn đề đã bị trì hoãn quá lâu, [và] đã đến lúc phải chặt đầu con rắn.”

Người cha của năm đứa con cũng lo lắng cho các con mình. “Liệu tôi có muốn con cái và cháu chắt của mình phải chấp nhận quan điểm bi quan của thời đại này rằng không thể làm được điều gì tốt đẹp bằng quyền lực nhà nước?” Câu trả lời là không. “Nếu chúng ta có cơ hội thực sự tạo ra sự khác biệt có ý nghĩa đối với an ninh toàn cầu bằng cách đánh bại chế độ Iran, tôi nghĩ chúng ta cần phải làm điều đó.”

Tóm lại, Spears cũng nhận xét rằng “chiến dịch quân sự này là một lý tưởng cao cả, một thực tế càng được khẳng định bởi mong muốn của người dân Iran”.

Đại tá không quân về hưu Rob Maness , một cựu chỉ huy phi đội máy bay ném bom từng phục vụ trong quân đội Mỹ hơn 30 năm, đồng ý với Spears, chỉ ra rằng “Iran là nước xuất khẩu khủng bố hàng đầu thế giới”.

Hơn nữa, Maness lập luận, “Iran đã tuyên chiến với chúng ta vào năm 1979, vì vậy tôi có quan điểm hoàn toàn khác với nhiều người thuộc phe MAGA và hoàn toàn ủng hộ [chiến dịch này] miễn là chúng ta không tiến hành một cuộc chiếm đóng và/hoặc xâm lược ngu ngốc.”

Nhiều nhà sử học và nhà phân tích đều đồng ý rằng việc chiếm giữ Đại sứ quán Mỹ tại Tehran vào ngày 4 tháng 11 năm 1979, cùng với việc bắt giữ 52 con tin người Mỹ, là một hành động chiến tranh hoặc sự khởi đầu của một cuộc xung đột kéo dài, không tuyên bố.

Ngoài ra, Đạo luật Ủy quyền Sử dụng Lực lượng Quân sự năm 2001 (AUMF) là một nghị quyết chung của Quốc hội được ban hành ngay sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9, cho phép Tổng thống sử dụng tất cả “lực lượng cần thiết và thích hợp” chống lại các quốc gia, tổ chức hoặc cá nhân có liên quan đến vụ tấn công.

Ông Maness cũng lập luận: “[Iran] đã che chở cho những kẻ khủng bố liên quan đến vụ 11/9, vì vậy Đạo luật Ủy quyền Sử dụng Lực lượng Quân sự (AUMF) sau vụ 11/9 vẫn được áp dụng. Vì vậy, khi một quốc gia gây chiến với chúng ta và Tổng thống/Tổng tư lệnh quyết định chấm dứt cuộc chiến,” ông nói đơn giản, “chúng ta phải hành động quyết liệt.”