Cá cược chiến tranh: Lợi nhuận khủng từ cuộc tấn công Iran gây tranh cãi ở Mỹ

[goodidea]

Những khoản đặt cược ẩn danh chỉ vài giờ trước các cuộc tấn công vào Iran khiến lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng đã làm dấy lên nghi ngờ về khả năng giao dịch nội gián trên các nền tảng dự đoán.


Cảnh đổ nát sau cuộc không kích tại Tehran, Iran, ngày 3/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Các cuộc không kích chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã gây ra phản ứng chính trị mạnh mẽ, khi nhiều nghị sĩ ở Washington chỉ trích Nhà Trắng vì hành động quân sự đơn phương.

Tuy nhiên, sự chú ý cũng đang chuyển sang những người kiếm tiền từ khủng hoảng thông qua các nền tảng dự đoán như Kalshi và Polymarket, nơi người dùng đặt cược vào kết quả của các sự kiện địa chính trị lớn.

Cuối tuần trước, một người dùng Polymarket có biệt danh “Magamyman” được cho là đã kiếm hơn 500.000 USD chỉ trong một ngày sau khi đặt cược rằng lãnh tụ tối cao Iran sẽ mất quyền lực trong bối cảnh Mỹ và Israel chưa tiến hành các cuộc tấn công.

Nghị sĩ bang California Mike Levin cho biết trên mạng xã hội rằng tài khoản này đã mua vị thế đặt cược khi xác suất xảy ra cuộc tấn công chỉ khoảng 17%, và giao dịch đầu tiên được thực hiện 71 phút trước khi thông tin về cuộc tấn công được công bố rộng rãi.

Ngoài ra, các tài khoản khác như “Planktonbet”, “Dicedicedice” và “nothingeverhappens9 11” cũng đặt cược trong vòng 24 giờ trước khi các cuộc tấn công xảy ra - theo dữ liệu của công ty phân tích Bubblemap. Tất cả các tài khoản này đều được tạo trong tháng 2 và chỉ đặt cược vào các sự kiện liên quan đến Iran.

Những diễn biến này khiến nhiều nghị sĩ Mỹ nhớ lại các vụ việc trước đây từng gây tranh cãi, khi một số nhà giao dịch kiếm tiền từ các dự đoán liên quan tới bắt cóc cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, hoặc khi một người đặt cược trước việc lãnh đạo đối lập María Corina Machado giành giải Nobel Hòa bình.

Polymarket – nền tảng cho phép người dùng ẩn danh và giao dịch bằng tiền điện tử – vì vậy đang chịu sự giám sát ngày càng chặt chẽ. Trong khi đó, Kalshi là nền tảng dự đoán duy nhất được quản lý tại Mỹ, yêu cầu xác minh danh tính người dùng và chịu sự giám sát của Commodity Futures Trading Commission.

Các thị trường dự đoán cho phép người dùng mua và bán “cổ phần” dựa trên kết quả của các sự kiện ngoài đời thực, từ bầu cử, thể thao cho đến các sự kiện địa chính trị. Giá cổ phần thay đổi tùy theo khả năng xảy ra của sự kiện, tương tự thị trường chứng khoán. Khi sự kiện kết thúc, hợp đồng sẽ được thanh toán – ví dụ như hợp đồng dự đoán “Mỹ có tấn công Iran trước ngày 28/2/2026 hay không.”

Theo Ryan Kirkley, CEO của Global Settlement - một công ty xây dựng cơ sở hạ tầng thanh toán blockchain dành cho các tổ chức - câu hỏi cốt lõi là liệu xã hội có nên cho phép đặt cược vào các sự kiện chính trị, chiến tranh và dân chủ hay không.

Ông nói: “Đặt cược vào thể thao có thể chỉ là giải trí. Nhưng khi nói đến pháp quyền, sự toàn vẹn của nền dân chủ hay an toàn của con người, câu chuyện hoàn toàn khác".

Phản ứng từ cả hai đảng

Các giao dịch gây tranh cãi đã làm dấy lên lời kêu gọi siết chặt quản lý từ cả hai đảng tại Mỹ.

Ở phía bảo thủ, cựu quyền chánh văn phòng Nhà Trắng Mick Mulvaney đã thành lập liên minh “Gambling Is Not Investing” nhằm thúc đẩy việc quản lý các thị trường dự đoán tương tự luật cá cược thể thao của các bang.

Thống đốc bang Utah Spencer Cox thậm chí còn kêu gọi cấm hoàn toàn các thị trường dự đoán. Ông viết: “Việc đổi tên cá cược thành sản phẩm tài chính không làm giảm tác hại của nó".

Quan điểm này cũng được cựu Thống đốc bang New Jersey Chris Christie ủng hộ. Ông cho rằng các nền tảng dự đoán nên được quản lý giống như doanh nghiệp cá cược thể thao.

Ở phía Dân chủ, Thượng nghị sĩ Chris Murphy gọi các khoản đặt cược liên quan tới Iran trên Polymarket là “điên rồ” và tuyên bố sẽ sớm đưa ra dự luật cấm loại hình này.

Một nhóm 21 thượng nghị sĩ Dân chủ do Adam Schiff dẫn đầu cũng đã gửi thư tới CFTC kêu gọi tăng cường quản lý ngành này.

Theo bức thư, các nền tảng dự đoán đang cung cấp những hợp đồng tương tự cá cược thể thao, thậm chí gắn với chiến tranh và xung đột vũ trang, trong khi không chịu các quy định bảo vệ người tiêu dùng như các loại hình cá cược khác.

Khó kiểm soát

Một vấn đề lớn là Polymarket hoạt động ở nước ngoài, không chính thức phục vụ người dùng Mỹ. Người Mỹ có thể theo dõi thị trường nhưng không được phép giao dịch.

Tuy nhiên, một cuộc điều tra năm 2024 của CoinDesk cho thấy nhiều người Mỹ vẫn truy cập nền tảng bằng VPN, khiến việc kiểm soát gần như bất khả thi.

Trong khi đó, Kalshi cho biết họ có chính sách “death carveout”, tức không cho phép kiếm lợi trực tiếp từ các sự kiện liên quan đến cái chết, ám sát hoặc khủng bố. Công ty cũng hoàn tiền cho người dùng bị lỗ trong các giao dịch liên quan đến Iran.

Ngược lại, Polymarket vẫn tiếp tục cho phép các thị trường dự đoán liên quan tới Iran, như “Liệu chế độ Iran có sụp đổ trước năm 2027?”

Nền tảng này từng bị CFTC cấm hoạt động trong ba năm vào năm 2022, và tiếp tục đối mặt nhiều tranh cãi, bao gồm cả cuộc khám xét của FBI vào năm 2024 nhằm vào CEO Shayne Coplan.

Mối liên hệ với gia đình Tổng thống Trump

Tháng 7/2025, Bộ Tư pháp Mỹ đã hủy bỏ cuộc điều tra đối với Polymarket. Một tháng sau, công ty nhận được đầu tư từ quỹ 1789 Capital, có liên hệ với con trai cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump Jr., người sau đó cũng tham gia hội đồng quản trị của nền tảng.

Kalshi cũng có quan hệ với chính quyền. Tháng 1/2025, Donald Trump Jr. gia nhập Kalshi với tư cách cố vấn chiến lược. Tháng 5, CFTC đã rút lại đơn kháng cáo nhằm ngăn chặn phán quyết của tòa án liên bang cho phép Kalshi cung cấp dịch vụ cá cược bầu cử Mỹ.

Một số nhân viên của Kalshi cũng đã gia nhập chính quyền Tổng thống Trump. Trong số đó có Eliezer Mishory, cựu cố vấn pháp lý của Kalshi, người đã gia nhập Bộ Hiệu quả Chính phủ vào tháng 4 để giám sát các vấn đề liên quan đến Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ. Samantha Schwab, cựu nhân viên phát triển kinh doanh tại Kalshi, gia nhập Bộ Tài chính với tư cách phó chánh văn phòng.

Những mối liên hệ này càng khiến tranh cãi quanh việc đặt cược vào chiến tranh và khủng hoảng địa chính trị trở nên gay gắt hơn.

VietBF@sưu tập